Uygulamada İhtiyari Tahkim ve Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Tanınması Erol ERTEKİN
Uygulamada İhtiyari Tahkim ve Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Tanınması Erol ERTEKİN
Erol ERTEKİN / İzzet KARATAŞ
Sayfa Sayısı
:
629
Kitap Ölçüleri
:
16x23 cm
Basım Yılı
:
1997
ISBN NO
:
9789754640920
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...
SUNUŞ Tahkim, yargı yetkisini elinde bulunduran devletlerin bir yasama tasarrufu ile yargı imtiyazına istisna getirmesi suretiyle hayatiyet bulur. Tahkimin istisnai bir yol olması yüzünden, tahkim usulü hakkındaki tatbikat da, genel yargı usulüne göre çok daha azdır. Üstelik, hukuk sistemimizde tahkimin bağımsız bir şekilde düzenlenmemesi, buna dair hükümlerin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu′nun 516-536. maddeleri arasına sıkıştırılması, konuyu daha da karmaşık hale getirmekte, farklı görüşlere ve tartışmalara neden olmakta, uygulamada pek çok mesele Yargıtay′ın vereceği kararlarla çözülmeye çalışılmaktadır. Bütün bunlara rağmen, ülkemizde ve bilhassa Avrupa ve Amerika′da ticari ilişkilerde ortaya çıkan sorunların çözümünde tahkim usulüne sıkça başvurulmaktadır. Zira, özellikle ülkemizde, devlet yargı teşkilâtının maddî ve manevî yetersizliği, konusu para alacağı olan davaların mahkemelerde uzun yıllar sürmesi, haklı yakınmalara neden olmakta, hak sahiplerini çabukluğu sebebiyle tahkim usulünü tercihe zorlamaktadır. Öte yandan, sanayi ve teknolojideki hızlı gelişmeler, milletlerarası ticaretin önemli ölçüde artmasına neden olmuş, ticaretin ulusal sınırları aşması da doğal olarak yeni bazı hukukî sorunları beraberinde getirmiştir. Milletlerarası tahkimin gelişmesini sağlamak amacıyla birçok ülkenin katıldığı 10 Haziran 1958 tarihli New-York ve 21 Nisan 1961 tarihli Cenevre (Avrupa) sözleşmelerine ülkemiz de katılmış ve bunları imzalamış-sa da, uygulamada halâ tereddütler bulunmaktadır. İşte, bütün bu nedenler bizi, gerek iç tahkim ve gerekse milletlerarası tahkim konusunda araştırma yapmaya itmiş, kitap bir zerre olsa da, hukukumuzun diğerlerine göre az işlenmiş olan tahkim sorununa katkı sağlayabilmek amacıyla hazırlanmıştır. Elinizdeki eserde değerli hocalarımızın ilmî görüşlerinden yararlanılmış ise de, asıl maksadımız uygulamaya yararlı olabilmektir. Bunu sağlamak için de, yeri geldiğinde halen görev yapmakta olduğumuz Yargıtay 15. Hukuk Dairesi′nin değil, tümüyle kişisel düşüncelerimiz belirtilmiş, bu suretle mesele tartışmaya açılmıştır. Elbette kitabın ve kitaptaki bazı fikirlerin eleştirilecek yanı bulunacaktır. Zaten biz de, maksadımıza bu şekilde ulaşabiliriz. Çünkü, yapılacak eleştiriler tahkim hukukunu zenginleştirecek ve geliştirecek, böylece bu dalda yeni yeni eserleri ortaya çıkaracaktır. Eser, "İhtiyarî Tahkim" ve "Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi-Ta-nınmasi" başlıklı iki kitaptan oluşmaktadır. "İhtiyarî Tahkim" başlıklı kitapta; tahkimin mahiyeti, tahkim sözleşmesi, tahkimin ana unsuru olan hakem müessesesi ve tahkimde yargılama usulü, yerine göre açıklama ve yoruma gidilerek, konuya ilişkin Yargıtay kararlarına geniş şekilde yer verilerek anlatılmıştır. "Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi - Tanınması" başlıklı kitapta ise; yabancı hakem kararlarnın niteliği, milletlerarası hakemlikte ilgili düzenlemeler, yabancı hakem kararlarının tenfizi ve tanınması usul ve şartları en geniş şekilde incelemiş; bu konudaki uluslararası sözleşmelere yer verilerek, ayrıca mesele Yargıtay Kararları ışığında değerlendirilerek tartışılmıştır. Kitapta, gerek ihtiyarî tahkim ve gerekse yabancı hakem kararlarının tenfizi - tanınmasıyla ilgili her türlü mevzuatı bulmak mümkündür. Ayrıca, kitapta güncelliği nedeniyle "Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun" metni ve bununla ilgili Yönet-meliğe′de yer verilerek akla gelen her konu üzerinde durulmaya gayret edilmiştir. Kitabın sonunda verilen kavram ve yasa maddelerine göre arama dizini ile de, okuyucuya konuların kitaptaki yerini bulma kolaylığı sağlanmış bulunmaktadır. Eserin; meslektaşlarımızın arayışına katkı sağlaması ve tartışmalı sorunlara çözüm getirmesi en önemli dileğimizdir. Kitabın, dizgi, basım ve yayım işlerini üstlenerek bu konuda, önceki eserlerimizde olduğu gibi titiz bir çalışma gösteren ve eseri yayım ha yatına kazandıran "Yetkin Basım ve Dağıtım A.Ş"ye teşekkürü borç bi liriz. ′ Saygılarımızla. İÇİNDEKİLER BİRİNCİ KİTAP İHTİYARà TAHKİM BİRİNCİ BÖLÜM TAHKİMİN MAHİYETİ Sayfa I - GENEL BİLGİ 25 II - TAHKİM TANIMI 28 III- TAHKİMİN HUKUKİ NİTELİĞİ 31 IV - TAHKİMİN ÜSTÜN TUTULAN VE ELEŞTİRİLEN YÖNLERİ ;....35 İKİNCİ BÖLÜM TAHKİM SÖZLEŞMESİ I - GENEL BİLGİ 39 II - TAHKİM SÖZLEŞMESİ TANIMI 42 III - TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 43 IV - TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARI 45 V - TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN YAPILIŞ TÜRLERİ 48 A - Tahkimin bağımsız bir sözleşmeyle kararlaştırılması 49 B - Asıl sözleşmeye tahkime ilişkin hüküm konulması (Tahkim şartı) 51 C - Tahkim sözleşmesi ve tahkim şartı ayrımının sonuçları ..57 VI - TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN KURULUŞ ŞARTLARI 58 8 A - Yazılı şekil şartı 58 B - Tahkim sözleşmesinde bulunması gereken unsurlar 63 1 - Taraflar arasındaki çekişme unsuru 63 2 - Tarafların açık ve kesin olarak tahkim sözleşmesi yapma iradeleri 65 3 - Diğer unsurlar 74 C- Tahkimin konu bakımından sınırlandırılması 75 1 - Kamu düzeni kavramı 89 2 - Asıl sözleşmede kamu düzenine ilişkin hükümlerin ihlali halinde tahkim sözleşmesinin sonuçlan 90 VII - TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN YORUMU 96 VIII - GEÇERLİ TAHKİM SÖZLEŞMESİNİN SONUÇLARI 98 A - Tarafların sözleşmeyle bağlı olmaları 98 B - Davanın mahkemelerde görülememesi 102 C - Tahkim itirazı 103 IX- TAHKİM USULÜNDE ORTAYA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARIN MAHKEMELERCE GİDERİLMESİ 110 A - Hakemlerce verilen süre içinde tespit davası açılması 114 B - Hakemlerin verdiği süreye rağmen tespit davası açılmaması 122 C - HUMK′nun 519. maddesine dayanılarak açılan tespit davasında yargılama yöntemi... 127 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM HAKEMLER I - GENEL BİLGİ 129 A- Hakem sözleşmesi.. 130 B - Kimler hakem olabilir. 132 C - Hakemlerle taraflar arasındaki ilişkinin mahiyeti 143 II - HAKEMLERİN SEÇİLMESİ VE BUNUN USULÜ 147 A - Hakemlerin tahkim sözleşmesinde taraflarca ismen belirlenmesi............. ......149 B - Taraflarca hakemin sonradan seçiminin kararlaştırılması 153 1 - Sözleşmede 03birliği ile seçim şartı bulunması İ53 9 2 - Sözleşmede tarafların birer hakem seçeneği şartının bulunması 154 a- Seçilen hakemlerin üçüncü hakemi seçmesi 159 b - Üçüncü hakemin mahkemece seçilmesi 162 C - Hakemlerin üçüncü bir kişi tarafından seçilmesi 164 D - Hakemlerin mahkemelerce seçilmesi ve bunun usulü 170 III - HAKEM SAYISI 177 IV - HAKEMLERİN AZLİ, İSTİFASI, ÖLÜMÜ VE BUNLARIN SONUÇLARI 180 V - HAKEMLERİN REDDİ 183 A - Genel bilgi 183 B - Hakemlerin reddi usulü 187 C - Hakemlerin reddi davasının tahkim süresine etkisi 192 VI - HAKEM ÜCRETİ 193 A-Genel bilgi 193 B - Hakem ücretinin taraflarca tayin ve taktiri 194 C - Hakem ücretine ilişkin mahkemede açılacak tespit davası 198 VII - HAKEMLERİN SORUMLULUKLARI 204 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM TAHKİMDE YARGILAMA USULÜ I - GENEL BİLGİ 207 II - HAKEMDE DAVA AÇILMASI ." 210 III - DAVA AÇILMASI ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER 217 IV - HAKEMDE AÇILAN DAVAYA CEVAP VE KARŞI DAVA. 224 V - HAKEM TAHKİKATI 227 VI- HAKEM KARARLARININ VERİLİŞ SÜRESİ (TAHKİM SÜRESİ) .236 A - Genel Bilgi 236 B - Tahkim süresinin başlaması ve bitişi 239 C - Tahkim süresinin uzatılması 243 1 -Tahkim süresinin taraflarca uzatılması 243 2 - Tahkim süresinin hâkim kararı ile uzatılması 245 10 D - Tahkim süresinin durması 253 E - Hakemlerin tahkim süresi bitiminden sonra karar vermeleri ve bunun sonuçları 256 VII - HAKEM KARARLARI 259 A-Genel bilgi 259 B - Hakemlerin karar için müzakeresi 263 C - Hakemlerin uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre sonuçlandırmaları 267 D - Hakemlerce uyuşmazlığın adalet ve nafaset kurallarına göre sonuçlandırılması 269 E - Hakem kararında bulunması gereken hususlar 271 F - Hakem kararlarının tevdi yeri, tebliği ve tasdiki usulü 275 VIII - HAKEM KARARLARINA KARŞI KANUN YOLLARI 279 A - Hakem kararlarının temyizi 279 1 - Genel bilgi 279 2 - Hakem kararlarının temyiz (bozma) nedenleri (HUMKm.533) 282 a - Hakemlerin tahkim süresinin bitiminden sonra karar vermiş olmaları 282 b - Talep edilmeyen bir şey hakkında karar verilmesi 284 c - Hakemlerin yetkileri dışında kalan bir meseleye dair karar vermeleri 287 d - Hakemlerin iki tarafın iddialarından her biri hakkında karar vermemeleri 289 e-28.1. i 994 Tarih ve 1993/4-1994/1 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulu Kararı 291 f- 28.1.1994 Tarih ve 1993/4-1994/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararına yöneltilen eleştiriler... 315 g - Yargıtay′ca benimsenen diğer temyiz sebepleri 323 h - İnceleme sonucu Yargıtay′ın vereceği kararlar ve bunların sonuçlan 323 B - Yargılamanın iadesi yolu 326 IX - HAKEM KARARLARININ TAVZİHİ 335 X - HAKEM KARARLARININ KARAR DÜZELTME YOLUYLA İNCELENEMEMESİ 336 11 XI - HAKEMLERİN YARGITAY BOZMA KARARLARINA KARŞI DİRENME HAKKI BULUNMAMASI 338 XII - KESİNLEŞEN HAKEM KARARLARININ SONUÇLARI 342 XIII- TÜRKİYE TİCARET, SANAYİ, DENİZ TİCARET ODALARI VE TİCARET BORSALARI BİRLİĞİNDE YÜRÜTÜLEN TAHKİM 343 A - Uyuşmazlığın tarafları ve konusu 343 B - Tahkim divanı ve tahkim komitesi 343 1 -Teşekkülü 344 2-Görevleri 344 a - Tahkim divanının görevleri , 344 b - Tahkim komitesinin görevleri 345 C - Hakemlerin seçimi 345 1 - Taraflarca seçilmesi 345 2 - Divanca seçilmesi 346 3 - Hakemin reddi 346 D - Tahkim başvurusu 347 1 - Başvuru biçimi ve davanın açılma zamanı 347 2 - Tahkim talebine cevap 348 3 - Karşı dava ve açılma zamanı 348 4 - Tahkim yeri 348 5 - Tahkim giderleri 348 E - Hakem yargılaması 349 1 - Tahkim süresi 350 2 - Hakem kararı ve divanca onaylanması koşulu 350 3 - Karara karşı yasal yollar 352 XIV - TÜRKİYE TİCARET, SANAYİ, DENİZ TİCARET ODALARİ VE TİCARET BORSALARI BİRLİĞİ TAHKİM ŞARTNAMESİ ; 353 XV - TOBB TAHKİM DİVANI ÇALIŞMA ESASLARI İÇ YÖNETMELİĞİ 360 XVI- TİCARET VE SANAYİ ODALARI, TİCARET ODALARI, SANAYİ ODALARI MUAMELAT YÖNETMELİĞİ (TAHKİM HÜKÜMLERİ) 370 12 XVII - TÜKETİCİ SORUNLARI HAKEM HEYETİ 374 XVIII - 4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN 376 XIX- TÜKETİCİ SORUNLARI HAKEM HEYETLERİ YÖNETMELİĞİ : 390 XX - HUMK′NUN TAHKİME İLİŞKİN HÜKÜMLERİ 398 XXI - YARGITAY İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI 400 İKİNCİ KİTAP YABANCI HAKEM KARARLARININ TENFİZİ - TANINMASI BİRİNCİ BÖLÜM YABANCI HAKEM KARARLARI I- GENEL BİLGİ 415 II- KAVRAM 416 III- TAHKİM SÖZLEŞMESİ 417 A-Genel bilgi 417 B - Tanımı 417 C - Yapılış biçimi 417 1 - Bağımsız bir sözleşme ile yapılması...- .....418 2 - Sözleşmeye konulacak kayıtla yapılması (tahkim koşulu) 418 D - Tahkim sözleşmesinin hukuki niteliği 418 E - Tahkim sözleşmesinde ehliyet 419 1 -Genel bilgi 419 2 - İç hukukta ehliyet 420 3 - Devletler hususi hukukunda ehliyet : 421 IV - HAKEM KARARLARININ NİTELİĞİNE İLİŞKİN TEORİLER : 421 A-Genelbilgi , 421 B-Akit teorisi.. 422 C - Kazai (yargı) teori ,. 423 D - Karma (muhtelit) teori 425 13 E - Bağımsız (özerk) teori 425 F - Uygulamadaki durum 426 G - Konuya ilişkin Yargıtay kararları 430 V - HAKEM KARARLARININ NİTELİĞİNİN SAPTANMASI ESASLARİ 462 A - Tarafların milliyeti 462 B - Tarafların ikametgahları 463 C - Hakemlerin milliyeti 463 D - Hakemliğin vuku bulduğu ve hakem kararının verildiği yer (mülkilik-toprak esası) 463 1 - Yabancı bir ülkede toplanma 464 2 - Yabancı bir ülkede yargılama yapma 465 3 - Yabancı bir ülkede karar verme 465 E - Tatbik edilen maddi hukukun yabancı bir devletin hukuku olması 466 F - Hakemlik prosedürüne uygulanacak kanun 466 İKİNCİ BÖLÜM MİLLETLERARASI HAKEMLİKLE İLGİLİ DÜZENLEME I - HUMK İLE GETİRİLEN DÜZENLEME 469 II - MÖHUK İLE GETİRİLEN DÜZENLEME 471 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM YABANCI HAKEM KARARLARININ TENFİZİ VE TANINMASI I - YABANCI HAKEM KARARLARININ TENFİZİ 473 A-Genel bilgi 473 B - 2675 sayılı Yasadan önceki tenfızle ilgili düzenleme 474 C - 2675 sayılı Yasa ile tenfız hakkında yapılan düzenleme 474 D - Tenfız usulü 475 1 - Görevli mahkeme 475 2 - Yetkili mahkeme 475 3 - Başvuru biçimi 476 14 a - Başvurunun yazılı olması zorunlumu 476 b - Başvuruda bulunması gereken hususlar 476 aa - Taraflarla ilgili bilgiler 476 bb - î′enfi/c konu olan hükmü veren muhkeme1 ile ilgili bilgiler 477 cc - lenfi/ isteminin içeriği 4*?7 4 - Başvurunun incelenmesi 477 5 - Mahkemece verilecek karar 478 a - Talebin kabul edilmesi 478 b - Talebin reddi ve sebepleri 478 aa - Tahkim sözleşmesi veya koşulun yokluğu 478 bb - Genel ahlaka ve kamu düzenine aykırılık 479 cc - Tahkim olunun kapalı olması 480 dd - Taraf teşkilinin yokluğu 481 ee - Hakem seçiminin bildirilmemesi veya savunma hakkının kısıtlanması 481 ff - Tahkim sözleşmesi veya koşulunun hükümsüz olması 482 gg - Tarafların anlaşmasına veya hukuka aykırılık 483 hh - Hakem kararının sözleşme veya koşulun sınırlarını aşması 484 ii - Hakem kararının kesinleşmemiş olması veya iptal edilmesi 485 E - Karara karşı yasal yollar 486 F - Tenfız için gerekli diğer koşullar 486 1 - Kararın yabancı hakem kararı olması 486 2 - Karşılıklılık koşulu 487 G - Konuya ilişkin Yargıtay kararlan 488 II - YABANCI HAKEM KARARLARININ TANINMASI 514 A-Genel bilgi 514 B - Tanıma usulü 515 1 - Görevli mahkeme 517 2 - Yetkili mahkeme 517 C - Tanımanın koşullan 517 15 1 - Tahkim sözleşmesi veya koşulun bulunması 5 3 S 2 - Kararın genel ahlak ve kamu düzenine aykırı olmaması .....518 3 - Tahkim yolu ile uyuşmazlığın çözümünün mümkün olması 518 4 - Tarafların hakem önünde temsil edilmiş olması 518 5 - Hakem seçiminden haberdar edilmiş ve savunma hakkına uyulmuş olması 518 6 - Tahkim sözleşmesi veya koşulunun geçerli olması 519 7 - Kararın tarafların anlaşmasına ve hukuka uygun olması 519 8 - Hakem kararının sözleşme ve tahkim koşulunun sınırlarını aşmamış olması 519 9 - Hakem kararının kesinleşmiş ve iptal edilmemiş olması 520 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM YABANCI HAKEM KARARLARI İLE İLGİLİ ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER I - GENEL BİLGİ 521 II- SÖZLEŞMELERİN TAHKİM HUKUKUMUZA ETKİLERİ 522 III - NEW-YORK ANLAŞMASİ 523 A-Gene! bilgi ′. 523 B - Amacı 524 C - Uygulama alanı ve kapsamı 524 D - Tahkim sözleşmesi - tahkim koşulu 526 E - Hakem kararının yabancı sayılması koşulu 527 1 - Başka bir ülkede verilmiş olması 528 2 - Kararın yerli hakem kararı sayılmaması 528 F - Tahkimin tarafları 529 G - Tahkimin türleri 529 1 - Özel tahkim (Ad hoc) 530 2 - Kurumsal tahkim 531 H Konuya ilişkin Yargıtay kararlan 535 IV - AVRUPA (CENEVRE) ANLAŞMASI 546 A - Genel bilsi 546 16 B -Amacı 547 C - Uygulama alanı ve kapsamı 547 D - Tahkim sözleşmesi - tahkim koşulu 548 1 -Ehliyet ..548 2 - Yazılı şekil şartı 549 a - Adi yazılı şeklin yeterli olduğu ....549 b - İstisnası ′...549 3 - Tarafların hukuku seçme serbestisi .................549 4 - Hakem mahkemesinin teşkili (serbesti ilkesi)...........................550 E - Hakem mahkemesinin yetkisi ve uygulanacak hukuk.............. 551 1 - Esasa uygulanacak hukuk..... ...........................552 a- İrade serbestisi ilkesi .....552 b - Hakemlerce saptanması 553 2 - Usule uygulanacak hukuk 554 a - Tarafların iradesi 554 b - Hakemlerce saptanması ...554 F - Hakem kararı 556 1 - Hakem kararının gerekçeli olması 556 2 - Gerekçesiz karar verebilme 556 3 - Türk hukuku yönünden 557 V - HAKEM KARARLARININ İPTALİ 557 VI - MİLLETLERARASI TİCARET ODASI UZLAŞTIRMA VE TAHKİM TÜZÜĞÜ 559 VII - MİLLETLERARASI ÖZEL HUKUK VE USUL HUKUKU HAKKINDA KANUN (MÖHUK) : 577 VIII - 10 HAZİRAN 1958 TARİHİNDE NEW-YORK′DA YAPILAN SÖZLEŞME 587 IX - MİLLETLERARASI TİCARİ HAKEMLİK KONUSUNDAKİ 21 NİSAN 1961 TARİHİNDE CENEVRE′DE YAPILAN AVRUPA SÖZLEŞMESİ 593

Kargo Gönderim Saatleri;


© Copyright 2026
Sitemizde yayınlanan görsel ve yazılı