Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (55)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Türkiye de Serbest Piyasa Ekonomisi

Türkiye de Serbest Piyasa Ekonomisi



Sayfa Sayısı
:  
255
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2004
ISBN NO
:  
978-975-295-301-8

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











ÖNSÖZ Son yüzyıla baktığımızda dünyada iki farklı ekonomik yapının oluştuğunu görüyoruz. • Amerika′nın ve bazı Batı Avrupa ülkelerinin uyguladığı serbest piyasa ekonomisi, • Ağırlıklı olarak sosyalist blok ülkelerinin uyguladığı fakat bazı uygulamaları diğer ülkelerde de görülen ulusal yapıdaki, ikameci, planlı ekonomi, 1900-1960 dönemi dikkate alındığında ülkelerin, belirgin olarak bu iki gruptan birinde yer aldığını görüyoruz. Fakat yıllar ilerledikçe Amerika′nın temsil ettiği serbest piyasa ekonomisinin daha başarılı olduğu, bu ekonomiyi uygulayan ülkelerin kendi halklarına refahı, zenginliği ve iyi yaşam koşullarını daha kolaylıkla sağladığı görülüyor. Bilhassa Kore, Tayvan, Hong Kong, Malezya gibi Uzak Doğu ülkelerindeki gelişmeler tüm dünyanın dikkatini çekmektedir. Avrupa′da da örneğin, Çekoslovakya ile Avusturya arasındaki yaşara standardı farkı, Çekoslovakya′da uygulanan planlı ekonomi ile Avusturya′da uygulanan serbest piyasa ekonomisi farkı olarak görülüyor. Kamunun yönetiminde yürütülen planlı ekonominin çalışmadığı, zamanla anlaşıldı. Gerekçe olarak bürokrasinin çokluğu, verimsizlik, rekabet ortamının yaratılamaması gösterildi. Serbest piyasa ekonomisinin başarısının ise rekabet, girişimcilerin para kazanma hırsı, bürokratik engellerin en aza indirilmesi olarak sıralanmaktadır. Serbest piyasa ekonomisinin neden herkesin yararına olduğu ve insanların birbirleri ile olan ilişkilerinde en tabii yol olduğu görüşü 1920′lerde Hayek tarafından savunulmuştur. Hayek′e göre ticaret, insanların birbirlerinden birşeyler alıp verdiği ve 10 neticede herkesin bu işten karlı çıktığı bir uğraşıdır. Bu uğraşının bir metodu, planı vesairesi yoktur. Herşey tabii ve spontane olarak kendiliğinden meydana gelmektedir. Belki de serbest piyasa ekonomisinin başarısı buradan kaynaklanmaktadır. Bu uğraşı içinde devletin görevi sistemi düzenleyip çalışmasını denetlemekten ibarettir. Ülkemizin ekonomik yapısını anlamak için Cumhuriyetin ilk yıllarında yapılan çalışmaları ve Osmanlı dönemini dikkate almak gerekiyor. Ayrıca son yüzyılda Avrupa ve Amerika′da meydana gelen ekonomik ve sosyal değişimlerden ülkemizin nasıl etkilendiği de önemlidir. Ekonomik gelişmemizi; Osmanlı′da ekonomi, 1980 yılına kadar olan Cumhuriyet yıllan ve 1980 sonrası olmak üzere üç bölüme ayırmak mümkündür. Dışarıdan etkilenme olarak ele aldığımızda, Amerika ve biraz da Avrupa kaynaklı serbest piyasa ekonomisi ile bağımsız, sosyal yapı ağırlıklı ulusal ikameye dayanan bir ekonomiden söz edilebilir. Bir ülkenin ekonomik yapısı o ülkenin geçirdiği sosyal değişimden ayrı olarak düşünülemez. Örneğin ülkemizin -yaşadığı bağımsızlık savaşı sonrası oluşan ulusal ekonomik yapı, Osmanlı dönemindeki yapıdan çok farklıdır. Osmanlı′da üretimin ve ticaretin tamamen özel teşebbüsün elinde olduğu anlaşılıyor. İronu şurada ki bugün de dünyada aynı görüşlerin ve tezlerin savunulmasına rağmen Osmanlı′nın gerileme ve sonunda dağılma sebebi olarak ekonomi, ticaret, teknoloji konularında Avrupa′nın gerisinde kalmamız gösterilmektedir. 1980′li yıllar Turgut Özal′lı yıllar olarak tanımlanabilir. Bu dönemde pek çok ekonomik tabu yıkıldı. Örneğin insanların yabancı para taşıma yasağı bu dönemde kalktı. Serbestlikle beraber devletin kasasında döviz kalmayacak diyenler yanıldı, aksine ülkede döviz miktarı daha da arttı. Gümrük miktarları azaltıldı. Bunun neticesinde örneğin otomobil sanayiinde yerli sanayi diye birşey kalmayacak deniliyordu fakat gerçekte Türkiye bugün, küçük ticari araçlar katagorisinde Avrupa′nın üretim üssü oldu ve ayrıca otomobil sektörümüz Avrupa′nın en dinamik otomobil sektörü haline geldi. Özelleştirme konusunda İngiltere başbakanı Margaret Thatcher′ın yaptığı çalışmalar ayrıca bu kitapta yer almaktadır. 1948 yılında ülkemizde yapılan iktisat kongresinde iktisatçılarımız sundukları bildirilerle, ekonomimizi geliştirmek için neler yapılması gerektiğini 50 yıl önce ortaya koymuşlar. Aslında IMF′nin veya diğer kuruluşların bize 11 ′gerektiğini söylemelerine hiç gerek yokmuş, ne yazık ki iktisatçılarımızın önerilerinin hiç birini uygulamamışız. Şubat 2001 krizi ile bir ekonomik deprem yaşadık diyebiliriz. Nasıl ki bir deprem sonrası, yıkılan evlerin yeniden imarı gerekiyorsa, ekonomide de böyle bir krizden sonra yeni kuralların oluşması ve ekonominin daha sağlam temellere oturtulması gerekiyordu. Türkiye bunu, hükümeti oluşturan koalisyon partilerinin soğukkanlılığı, Kemal Derviş ve IMF sayesinde gerçekleştirdi. Eğer Şubat krizi meydana gelmeseydi belki de bu dönemde yapılan bazı yapısal değişiklikleri gerçekleştirmek ileride de mümkün olamayacaktı. Kamu bankalarının görev zararı adı altında yaptığı harcamaların krize sebep olduğu söylenebilir. Bu açıklardan dolayı Ziraat Bankası kriz günü repoda p00 faiz ile para bulmaya çalışıyordu. Ülkemizin kronik enflasyon sorunu şu sıralarda çözümlenmektedir. Fakat neredeyse 30 yıldır biz bu enflasyonla savaşıyoruz. Kitabın bu bölümünde enflasyonun ne olduğu, nelerin enflasyona sebep olduğu ve Türkiye′de neden hiper enflasyon yaşanmadığı anlatılmaktadır. Bir ülkenin gelişebilmesi için enerji sektörünün ucuz ve kesintisiz enerjiyi sağlaması gerekir. Ülkemizde bu konuda yapılan çalışmalar özel sektörün katılımını arttıracak niteliktedir. Doğalgazın tüm ülkeye yaygınlaştırılması ile halkımız daha temiz bir enerjiyi kullanma imkanına sahip olacaktır. Doğalgazın fiyatı, Botaş′ın sektör içindeki ağırlığı bu bölümün ana temasını oluşturmaktadır. Eğer Türk Telekom on yıl önce özelleştirilmiş olsaydı belki de bugün Güney Kore′de olduğu gibi evlerimizin p′inde internet olacaktı ve belki de internete erişim, hızlı broadband denilen ASDL metoduyla yapılacaktı. Kitabın ulaşım ve haberleşme bölümünde demiryolları ve diğer ulaşım sektörlerinin tarihi gelişimi ve son zamanlarda yapılan liberalleştirme çalışmaları ele alınmaktadır. Alışık olduğumuz PTT, THY, Türk Telekom, TCDD gibi isimlerin yeni yüzyılda ayakta kalabilmesi için nasıl şekilleneceği hepimizi ilgilendirmektedir. Ülkemizin sanayii atılımı Osmanlı′dan kalan kapitülasyon kavramı üzerinde yükselmiştir. Cumhuriyet döneminde elde edilen gelişmeler sayesinde bugün ihracatımızın önemli bir bölümü sanayi mallarından oluşmakta olup 150′den fazla ülkeye ihracat yapılmaktadır. Eğer sanayiimizin özelleştirilmesi . 1980′lerde değil de 1960′larda 12 başlasaydı bugün belki de 150 milyar dolarlık ihracattan ve 15 bin dolarlar seviyesindeki GSMH′dan bahsediyor olacaktık. Ülkemiz tarımında yaşanan sorunlar sektördeki fazla istihdam, fazla üretim ve sübvansiyon olarak sıralanabilir. Nüfusumuzun % 4O′ı tarımla uğraşmakla beraber bu nüfusun genel ekonomiye katkısı % 14′ü geçmemektedir. Tarımda bu kadar insana ihtiyaç yoktur, şu andaki üretim ülke ihtiyacına fazlaca yetmektedir. Bu nüfusun büyük bir bölümünün eğitilerek tarım dışı sektörlerde istihdamı gerekiyor. Tarım ürünlerinin ihracatı sanayi ürünlerine göre daha sorunludur çünkü geri kalmış ülkeler de tarım ürünlerini üretebilmekte ve kendilerine ihracatta öncelik tanınmasını istemektedirler. Dünya Ticaret Örgütü(WT0)′nün son toplantısında, gelişmiş ülkelerin kendi çiftçilerine verdikleri sübvabsiyonun kaldırılması ve ülkelerindeki fazla ürünün az gelişmiş ülkelere ucuz fiyata satılmasının önlenmesi istenmektedir. Az gelişmiş ülkelerin başka ürünler satma imkanı olmamasından dolayı tarım konusundaki bu görüşler fazlaca destek bulmaktadır. Sağlık, eğitim, belediye hizmetleri, güvenlik hizmetleri konuları özelleştirme açısından ele alınarak bu sektörlerdeki gelişmenin nasıl sağlanabileceği ayrı bir bölümde tartışılmıştır. Şans oyunları sektörü ülkemizde uzun bir zamandan beri faaliyet göstermektedir. Fakat yöntem olarak Avrupa′daki uygulamalardan farklıdır. Bu sektörde yapılacak özelleştirme çalışmaları ile standart ta yükselebilir. İşsizlik yardımı, emeklilik ve vakıfların durumu halkımızın tamamını ilgilendirmektedir. Bu alanlarda yapılan iyileştirmeler toplumun en dezavantajlı kesimini rahatlatacaktır. Kitabın son bölümünde İMF, AB ve Gümrük Birliği ile olan ilişkilerimiz yer almaktadır. İÇİNDEKİLER İçindekiler 5 Önsöz 9 EKONOMİK YAPI VE REKABET ORTAMININ SAĞLANMASI Giriş 13 ′Ekonomik y api 13 Friedrich A. Hayek 16 Rekabet Ortamı 19 Fiyat Düzenleme Kurulları 22 Tahkim Yasası 23 Patent Yasası 24 Verimlilik 26 Ekonomi Sorunlarına Ekonomi Çözümleri 27 . Örnek Bir Serbest Piyasa Çözümü 29 THATCHER′IN GETİRDİĞİ YENİLİKLER Giriş 33 İngiliz Ekonomisindeki Problemler 33 İlk Kararlar 36 İngiliz Sanayiinin Yeniden Yapılandırılması 37 Kamu Sektörünün Sorunları 38 Vergi Reformu ve Özelleştirme 41 Kamu Hizmetlerinin Özelleştirilmesi 43 Para Politikası, Faizler ve Döviz Kuru 44 Avrupa Fikri 47 Thatcher′a Göre Avrupa Birliği 49 Kapitalizm ve Eleştiriler 51 1948 İKTİSAT KONGRESİ, DEVLETÇİLİK VE DEVLET MÜDAHELESİ Giriş , 55 Kongre Özetleri 55 ŞUBAT 2001 KRİZİ Giriş 75 Ekonomideki Temel Sorunlar 75 Krizin İlk Belirtileri 79 Kriz ve Finansal Tepki 81 Gün Gün, Saat Saat Kriz 82 Ekonomik Tedbirler 84 Kriz Sonrası Gelişmeler 92 Arjantin Krizi 96 TÜRKİYE′NİN ENFLASYON SERÜVENİ Enflasyonun Tanımı 101 Enflasyonun Grafiksel Açıklaması 103 Para ve Enflasyon 107 Türkiye′de Enflasyon 109 ENERJİ Giriş 119 Barajlar Dönemi 119 Elektrik Piyasası Yasası ve Uygulama 121 Mavi Akım Projesi 124 TPAO 125 Botaş 127 Tüpraş 128 Kömür İşletmeleri 130 ULAŞIM VE HABERLEŞME Giriş 133 Demiryolları 133 Türk Hava Yollan 138 DHMİ 139 Deniz Yollan 141 Kara Yolları 142 PTT 142 TürkTelekom 145 SANAYİ Giriş 149 Kapitülasyonlar ve Osmanlı Sanayi 149 Cumhuriyet Dönemi 153 Sanayileşmede Devletçiliğe Nasıl Geçildi 155 Tekstil Sektörü ve Sümerbank 157 Tekel 159 Şeker Fabrikaları 164 Kağıt Üretimi 167 Demir Çelik Üretimi 169 MTAveEtibank 171 Savunma Sanayi 174 Türkiye Gemi Sanayi 175 Petkim 177 İgsaş 178 TARIM Giriş 181 Tarımla Uğraşan Nüfus Oranı ve Üretim 181 Tarıma Destek Nasıl Yapılıyor 184 Fındık Üretimi 185 Çay Üretimi 188 Şeker Üretimi 193 Tütün Üretimi 197 Pamuk Üretimi 202 Hindi Üretimi 203 Toprak Mahsûlleri Ofisi(TMO) 203 SAĞLIK, EĞİTİM, BELEDİYE VE GÜVENLİK HİZMETLERİ Giriş 205 Sağlık Hizmetleri 205 Sağlık Bakanlığı 206 Sosyal Sigortalar Kurumu(SSK) 207 Özel Hastaneler 207 Sağlık Hizmetlerinde Rekabet 207 Eğitim Sistemi 209 Spor Faaliyetleri 211 Belediye Hizmetleri 213 Güvenlik Hizmetleri 216 ŞANS OYUNLARI Giriş 219 Milli Piyango 219 Spor Toto 222 At Yarışları 223 Bahis Sektöründe Rekabet 224 İŞSİZLİK YARDIMI, EMEKLİLİK KURUMLARI, VAKIFLAR Giriş 227 İşsizlik Problemi 227 İşkur yasası 229 Emeklilik Kurumları 230 Vakıflar 235 IMF, AB VE GÜMRÜK BİRLİĞİ Giriş 239 IMF 239 IMF ve Türkiye 240 Avrupa Birliği(AB) 242 Gümrük Birliği 246 Dünya Ticaret Örgütü(WTO) 248 Referanslar 251 Dizin 253