Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mayıs (59)      Nisan (92)      Mart (138)      Şubat (201)

Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta İnançlı Muameleler

Türk Hukukunda ve Mukayeseli Hukukta İnançlı Muameleler



Sayfa Sayısı
:  
261
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1968

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









ÖNSÖZ



















Medenî Hukuk sorunları arasında biri diğerine tamamen zıt teorilerle dolu bulunan, pratik bakımdan teorik çözümleri hukukçu¬yu asla tatmin etmeyen ve araştırıcıya sık sık «booby tuzakları» hazırlayan konulardan biri de «İnançlı Muameleler» dir.



Burada, sorunların çetinliği başlıca iki sebepten ileri gelir:




ilk olarak inançlı muameleler, pozitif hukuk düzeninin her¬hangi bir yerinde, doğrudan doğruya ve belirli hukuk normları ite düzenlenmiş değildir.










ikinci olarak da, özellikle bu alanda Cermen Hukuku′nun «ÃŽVCM-hand» müessesesine ilişkin dogmatik ve pratik çözümlemelerin, Ro¬ma Hukuku′nun «fiducia» kavramından türeyen modern inançlı muameleler teorisi üzerinde geniş Ölçüde etkide bulunduğu görül¬mektedir.










Bu bakımdan, Cermen Treuhand′ımn, modern inançlı muame¬lelerden «temeldeki ayrılığım» sezemeyen bazı tsviçre′li hukukçular, çok defa ya Alman Hukukuna özel çözümleri olduğu gibi İsviçre Hukukuna aktarmak eğilimini göstermişlerdir; ya da İsviçre′deki özel Hukuk Düzeninin inançlı muamelelerle dolayısıyla ilgili bazı kurallarını (özellikle ZGB 717/MK 690) gözönünde tutmaksızm İs¬viçre Hukukunda da, Treuhand′a benzer bir yapının inşası için ça¬ba harcamışlardır. Bu çaba, en yülksek seviyesini, özellikle teminat maksadıyla bir şeyin mülkiyetinin devrine ilişkin inançlı muamele¬lerde (Sicherungsübereignung) bulmaktadır.










Böylece, bir yandan inançlı muamelelere ilişkin zengin Alman ve İsviçre literatür ve kazüistiği; diğer yandan da Alman Hukuk doktrinindeki kavram - karıştıran çeşitli teori ve görüşler, «inançlı muameleler» i inpeleyen Türk hukuk araştırıcısını çok yönlü güç¬lüklerle başbaşa bırakmaktadır. İnançlı muamelelerin her noktada çözümlenmeye muhtaç sorunları karşısında, araştırıcı çok defa bas¬tığı yerin ayaklarının altından kaydığı duygusuna kapılmaktadır.











inançlı muameleler, beşerî ve iktisadî ihtiyaçlar ile hukukî dü¬zenlemeler arasındaki karşılıklı ilgiyi gösteren en iyi örneklerden I biridir. Burada, pozitif hukuk tarafından ele alınmayan beşerî VP| iktisadî ihtiyaçların, kredi ve muamele hayatında hangi yollardan | giderildiği ve bu alanda ortaya çıkan güçlüklerin doktrin ve içti hatlar tarafından hangi metod ve yprumlarla çözümlendiği açık| bir şekilde görülmektedir.









Alman ve isviçre Hukuklarındaki «hukukî boşluk» a rağmen | pratik, inançlı muameleleri hemen hemen bütün tipleri ile geliştir¬miş ve her tipin kavramsal yapısını ayırt etmeye yarayan ölçütleri | de tesbit etmiştir. Her iki ülkede de bu pratiğin, zengin bir dogma¬tikle desteklendiği müşahade edilmektedir, özellikle Alman hukuk I doktrini inançlı muamelelerin anatomisini en ufak ayrıntılarına | kadar işlemiş ve İsviçre Medenî Hukuk Doktrinini de geniş ölçü¬de etkilemiştir. Bununla beraber Oftinger′in de dediği gibi, bu dog¬matiğin İsviçre Hukukundaki etkisi özellikle «sistematik hakim-1 dun» dır. Zira İsviçre Hukukunda, Alman doktrinini aynen izleyen | birkaç yazar hariç, gerek hâkim doktrinin; gerekse Federal Mah¬kemenin «inançlı muameleler» e ilişkin daha özel bir sistem vücu¬da getirdiğini söyleyebilmek mümkündür. Mülkiyet hakkında, biri | iktisadî - maddî; diğeri hukukî - şeklî olmak üzere bir ikileşme ol¬gusunu (Duplizitaet) kesinlikle red eden ve inançlı muamelelerde iTiülkiyet hakkının bir bütün olarak inanılan′a geçtiğini (tam hak devri = Vollrechtsübertragung) savunan hâkim teori, tüm inanç¬lı muameleler bakımından, inanılanın «mezuniyet alanı» ile «iktidar alanı» arasında şu tipik görünümü ortaya koymaktadır : İnanılanın ^iktidar alunı», «mezuniyet aZam»ndan daha geniştir : o, daima me¬zun olduğundan daha fazlasını yapabilmeye muktedirdir.












Bu araştırma çıkış noktası olarak İsviçre Hukukundaki hâkim doktrinin bu özel sisteminden hareket etmekte ve inançlı muame¬lelere ilişkin çeşitli sorunlar, «Hakkın Tam iktisabı Teorisi* (The-orie des vollen Rechtservverb) adı verilen hâkim teori açısından in¬celenmektedir.







1961 yılında kaleme alınan ve yazarın ilk bilimsel araştırma¬sını teşkil eden bu incelemenin malzemesi, onun 1959/60 akademik yılında «graduate studies» i izlediği Harvard Law School′un «.Inter¬national Legal Studies»′indeki büyük kitaplıktan toplanmıştır. Mu¬kayeseli Hukuk yönünden çok zengin bir kitaplığı bulunan «Inter¬national Legal Studies», sadece Common Law ile Kara Avrupası Hukukunu karşılaştırmak isteyen Common Law araştırıcıları bakı¬mından değil, fakat çeşitli hukuk sistemlerini birbirleriyle karşı¬laştırmak isteyen ya da sadece Kara Avrupası Hukukunun belli bir konusunu incelemek arzusunda bulunan araştırıcılar bakımın¬dan da özel bir önemi haizdir. Yazar, bu araştırma merkezinde »inançlı muameleler»e ilişkin Alman ve İsviçre literatürünün tü¬münü inceliyebilmek olanağını bulmuştur.







Harvard Law School′da yazarın çalışmalarıyla ilgilenen iki öğ¬retim üyesi Prof. Dr. Arthur Taylor von Mehren ile Prof. Dr. J»hn P. Daıvson′dır. Yazar, her iki öğretim üyesine, kitaplıktan ya¬rarlanma hususunda kendisine her türlü kolaylığı gösteren Dr. Mostecky′yc ve yakın ilgi ve yardımlarını asla esirgemeyen Bay ve Bn. Herbert Richardson′\a.va. candan teşekkür eder.







Yazarın, Birleşik Devletler′de bazı kişisel ve malî sorunlar yü¬zünden mutsuz olduğu bir devrede, bu araştırmanın bütün manevî atmosferini hazırlayan ve yazara direnme gücünü veren Bn. Ünver Özsunay′a ve akademik hayatında kendisine bütün yetişme olanak¬larını sağlayan hocası Prof. Dr. Bülent Davran′a. da yazar, burada şükran duygularını açıklamayı bir borç bilmektedir.







Yazar, halen millî savunma ödevini yerine getirdiğinden bu araştırmanın basımı ile ilgili çeşitli işler ve prova düzeltmeleri, asistan Dr. Necla Giritlioğlu, Teoman Akünal ve Av. Can Ata Içöz tarafından yapılmıştır. Yazar, her üç arkadaşına da en içten te¬şekkürlerini sunar.







«Daha iyi», daima «iyi» nin düşmanıdır. Bu bakımdan yazar, bu araştırma ile, ileride «inançlı muameleler»e ya da bu muame¬lelerin herhangi özel bir görünümüne el atmak isteyen müstakbel bir araştırıcıya bazı hususlarda yardımcı olmak suretiyle, «daha iyiye ulaşma» da bir aşama teşkil edebilirse kendisini gerçekten mutlu sayacaktır.



Dr. Ergun ÖZSÜN AY l/Mayvi/1967




















İÇİNDEKİLER
















GİRİŞ






BÎRÎNCÎ BÖLÜM







inançlı Muamelelerin Tarihî Gelişimi, İktisadî Fon. anları, Nevileri ve Tanınması













§ 1. TARİHİ GELİŞİM
/. Roma Hukukunda 1. Kavram ve kullanılma alanları 9
2. İnanılanın hukukî durumu 11
3. «Fiducia» nm kaybolması 13
//. Cermen Hukukunda Treuhand veya Salmann kuo-
ramı . 14
t. Kavram ve kullanılma alanları 14
2. Treuhander′in inanç gayesiyle bağlılığı 16
3. «Treuhand» kavramının gelişim devreleri ... 16
4. «Treuhander»′in inanç gayesiyle aynî o~L
bağlılığı , 17
5. <ı.Treuhand» ve «Fiducai»′nın mukayesesi 18
///. İnançlı muamele kavramının modern gelişimi . 19
1. Dogmatik çalışmalar . 19
2. Mücerret muameleler kavramının etkileri ... 23
3. Menkul ipoteği yasağının etkileri 24
" i. Alman Yüksek Mahkemesinin çabaları 26
§ 2. İNAÇLI MUAMELELERİN İKTİSADİ FONKSİYONLARI
/. Genel olarak 27
//. inançlı muamelelerin iktisadi fonksiyonları 27
1. Gizleme fonksiyonu 27
2. Alacaklılardan mal kaçırma fonksiyonu 29
3. Dolambaç fonksiyonu 30
!/. Sadeleştirme fonlesiyonu 31
5. Kredi için teminat fonksiyonu 34
§ 3. İNANÇLI MUAMELELERİN NEVİLERİ
/. Kuruluş şekli bakımından 39
//. Faydalananların menfaati bakımından 40
///. Dış münasebet bakımından 41
IV. Takip edilen gaye bakımından 43
A. Saf inançlı muameleler 45
1. Alacağın ve ticarî senetlerin yetki vermek
maksadıyla devri 45
a) Bir alacağın tahsil maksadıyla devri 46
b) Tahsil maksadıyla inançlı cirolar 51
2. idare maksadı ile yapılan inançlı devirler ... 53
B. Karma inançlı muameleler 56
1. Alacağın teminat maksadıyla devri 57
2. Bir şeyin teminat malcsadıyla devri 65
3. Teminat maksadıyla inançlı ciro 78
§ 4. İNANÇLI MUAMELELERİN TANINMASI PROB¬LEMİ
/. Genel olarak 80
//. Akit serbestisinin sınırları 81
v′: ///. inançlı muamelelerin kanun koyucu tarafından
dolayısıyla tanınması 82
IV. inançlı muamelelerin örf ve âdet hukukunca ta¬
nınması 83















ÎKÎNCÎ BÖLÜM






İnançlı Muamelelerin Hukukî Yapısı







§ 5. KAZANDIRICI MUAMELE veya HAKKIN DEV »İt MUAMELESİ
I. Genel olarak 85
II. İnançlı muamelelerde kazandırıcı muamelenin İJ..C-
mi ve şekli 85
///. Hukukî sebep problemi 89
IV. İnançlı kazandırma konuları 102
1. İnançlı olarak devredilemeyen haklar 102
2. İnançlı olarak devredilebilen haklar 102
V. İnançlı kazandırma şekilleri 109
VI. İnançlı kazandırmanın sonuçları 114
§ 6. BORÇLANDIRICI MUAMELE : İNANÇ ANLAެMASI (PACTUM FlDUClAE)
/. Genel olarak 120
//. İnanç anlaşmasının sui generis mahiyeti, yapısı ve
muhtevası 121
///. İnanç anlaşmasının kazandırıcı muameleden soyut¬
lanarak tetkiki 126
IV. İnançlı muamelelerde inanç anlaşması tipleri 130
1. Saf inançlı muamelelerde inanç anlaşması tip¬
leri 130
a) Vekâlet akdi 130
b) Hizmet akdi 131
c) Üçüncü şahıs lehine akit 131
d) Eser akdi 132
e) Gezginci akdi 132
f) Yayım akdi 133
g) Vedia akdi 133
h) Ariyet akdi 133
i) Şirket akdi 133
2. Karma inançlı muamelelerde inanç anlaşması
tipleri 134
V. inanç anlaşmasına tatbik olunacak hükümler 134
1. Saf inançlı muamelelerde 135
S. Karma inançlı muamelelerde 137






ÜÇÜNCÜ BÖLÜM







inançlı Muamelelerin Hükümleri








§ 7. İNANÇLI MUAMELELERDE İÇ MÜNASEBE
/. Genel olarak 145
//. İnançlı muamelelerde tarafların borçları ve hakları 145
A. Saf inançlı muamelelerde 145
1. inanılanın borçları ve hakları 145
2. İnananın borçları ve hakları 149
B. Karma inançlı muamelelerde 150
1. İnanılanın borçları ve hakları 150
2. İnananın borçları ve hakları 153
///. İç münasebeti açıklayan teoriler 154
A. Alman Hukuku Teorileri 155
1. Bozucu şarta bağlı kazandırıcı muamele
teorisi 155
2. Topluluk mülkiyeti teorisi 158
B. Ni-sbî Hukukî Durum Teorisi 160
C. Ortak Hukuktan Gelen teoriler 162
1. Hakkaniyet teorileri 162
a) «Rei vindicatio utüis» teorisi 162
b) «Exceptio doli» teorisi 163
c) Şeklî hukukî durum teorisi 163
2. Şeklî hak sahipliği (meşruiyet) teorisi 165
D. İdare hakkı teorisi 168
E Tam - Hak İktisabı Teorisi 171
IV. Sonuç : 175
§ 8. İNANÇLI MUAMELELEKDE DIŞ MÜNASEL..T
/. Genel olarak 179
//. Üçüncü şahıs borçlunun korunması 179
///. İnananın alacaklılarının korunması 182








DÖRDÜNCÜ BÖLÜM









inançlı Münasebetin Sona Ermesi








g 9. İNANÇLI MÜNASEBETİ SONA ERDİREN SEBEPLER
/. Üona erme sebepleri 185
1. Gayenin gerçekleşmesi 185
t. Belirli bir sürenin geçmesi 185
S. İnanç anlaşmasının hükümsüzlüğü 185
Jf. Muteber bir hukukî sebebin bulunmaması 186
5. Vekâletin geri alınması 187
6. Tarafların ölümü 187
//. İnanç konusunun iadesi 188
///. İnanç konusunun iade edilmemesi halinde ina,,.-,-
nm hakları 188





BEŞİNCİ BÖLÜM







inançlı Muamelelerin icra - İflâs Hukukundaki IL^.ücri











§10. İNANILANA KARŞI İFLAS veya CEBRİ İCRA .İBİ
/. Problem 193
//. İnanan lehine bir "çıkarma ve itiraz hakkı" _:_
doktrinal temelleri . ... 193
1. Bozucu şarta bağlı kazandırıcı muamele teo; ; 193
2. Nisbî Hukukî Durum Teorisi . 194
3. Hakkaniyet teorileri 194
■i- Almanya′daki modern çıkarma hakkı doktrini 196
///. Bugüne kadarki çıkarma ve itiraz hakkı doktrin¬
lerinin reddi 198
IV. Tam - İvak iktisabı teorisi ve Türk/İsviçre pozitif
hukuku açısından problemin incelenmesi 201
1. Prensip 201
2. İstisnalar 204
§ 11. İNANANA KARŞI İFLÂS veya CEBRÎ İCRA TA¬KİBİ
/. Problem 209
//. Alman hukuku 209
///. Tam - hak iktisabı teorisi ve Türk/isviçre pozitif
hukulaı açısından problemin incelenmesi 210
§ 12. İNANÇLI MUAMELELERDE ALACAKLILARIN KORUNMASI : İPTAL DAVASI
I. Problem 213
//. İptal dâvasının inançlı muamelelerdeki rolü 214
1. Genel olarak 215
S. Çeşitli iptal sebepleri baktmtndan inangh mu-
ameleler 216
3. İptal dâvasının hukukî sonucu 217










ALTINCI BÖLÜM






İnançlı Muameleler ve Diğer Komşu Kavramlar











§ 13. İNANÇLI MUAMELELER, MUVAZAALI MUAME¬LELER ve ARAYA GİREN ŞAHISLAR
/. Kavram 219
77. İnançlı muameleler ile muvazaalı muameleler ara¬
sındaki benzerlikler ve ayrılıklar 221
1. Benzerlikler 221
2. Ayrılıklar 223
777. Bir kriter araştırması 225
IV. İnançh muameleler ve araya gireri şahıslar 228
1. Genel olarak nam-\ müstear problemi 228
t. Nam-i müsteartn hukukî rejimi 230
§ 14. İNANÇLI MUAMELELER ve TEMSİL MÜNASE¬BETLERİ
/. Dolayısıyla temsil 236
//. Doğrudan doğruya temsil 237
///; Geri alınamayan temsil 237
§ 15. İNANÇLI MUAMELELER ve KANUNA KARŞI HİLE
/. Kavram 240
//. İnançlı muameleler ve kanuna karşı hile 241









YEDÎNCÎ BÖLÜM









İnananın Himayesi Problemi






§ 16. «DE LEGE FERENDA» İNANÇLI MUAMELE¬LER
/. Kredi vasıtalarının yetersizliği 245
//. İsviçre/Türk hukukundaki boşluk 246
1. Genel olarak 246
2. Hukuki yardım şekilleri 247
///. Sonuç .. 250

ALMANCA ÖZET 253

KAVRAM FİHRİSTİ 257