Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (36)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Sermaye Piyasası Özelleştirme Uygulamaları ve Menkul Kıymet Borsaları

Sermaye Piyasası Özelleştirme Uygulamaları ve Menkul Kıymet Borsaları



Sayfa Sayısı
:  
223
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1993
ISBN NO
:  
975-486-282-6

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











ÖNSÖZ Ülkemizde ve diğer ülkelerde kamu otoritelerinin en yoğun bir şekilde müdahale ettiği sektör, ekonomide lokomatif görevi gördüğünden finans sektörü olmuştur. Finans sektörürün piyasaları olan para piyasası ve sermaye piyasası batı ülkelerinde dengeli gelişmişlik düzeyinde olduğu halde, ülkemiz sermaye piyasası mazisi oldukça eskiye dayanmasına rağmen, para piyasası kadar gelişememiştir. Sermaye piyasasına menkul kıymet sunarak kaynak isteminde bulunan anonim şirketlerin bilançoları analiz edildiğinde, ilk göze çarpan yabancı kaynakların ağırlığı olmakta ve şirketlerin kaynak ihtiyaçlarını yoğun olarak para piyasasından karşıladıkları anlaşılmaktadır. Öte yandan tasarruflarını sermaye piyasasında değerlendirmek isteyen kurumsal ve bireysel mali yatırımcıların, sermaye piyasasına plase ettikleri fonların da yeterli olmadığı görülmektedir. Sermaye piyasasından fon isteminde bulunanlarla, fon sunumunda bulunanları buluşturan menkul kıymet borsalarının, sermaye piyasasının gelişiminde çok önemli rolleri vardır. Bu çalışmamızda sermaye piyasasını tanıtmak amacı ile genel bilgilere yer verildikten sonra, sermaye piyasası sunum ve istem yönünden analiz edilmiş ülkemiz ekonomisinde gündemin birinci maddesine yerleşen özelleştirme ile ilgili genel ve uygulama bilgilerine yer verildikten sonra Menkul kıymet borsalarım^ dış ülkeles. deki ve Türkiye′deki organizasyon ve yönetimi ve uygulamalarına ağırlıklı olarak değinilmiştir. Sermaye piyasası ile ilgili çalışmalarımda bana desteğini esirgemeyen tüm öğretim üyelerine, Beta Yayıncılık A.Ş.′ye ve eşim′e teşekkür ederim. Bu kitabım kızların Anıl ve Zeynep′e armağan edilmiştir. GİRİŞ: Herhangi bir ülke ekonomisinde, tasarruf fazlası olan ekonomik birimler olduğu gibi kaynak açığı olan ekonomik birimler de vardır. Sermaye girdilerinin alınıp satıldığı sermaye piyasalarında, tasarruf fazlası olan ekonomik birimler sermaye piyasasının sunum yönünü, kaynak açığı bulunan ekonomik birimler ise istem yönünü oluşturur. Sermaye piyasası, işletmelerin orta ve uzun dönemli fon gereksinmelerini karşıladıkları, tasarruf fazlası olan bireysel ve kurumsal mali yatırımcıların da, tasarruflarını değerlendirmek istedikleri bir faktör piyasasıdır. Tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerle, kaynak ihtiyacı bulunan ekonomik birimlerin birbirlerini arayıp bulmaları zor olmakla birlikte, tasarruflarını değerlendirmek isteyenlerle, kaynak ihtiyacı bulunan birimlerin tercihleri de birbirinden çok farklı olabilmektedir. Sarmaye fazlası bulunan ekonomik birimlerden, sermaye açığı bulunan ekonomik birimlere yapılan nakit akımlarının, etkin bir piyasada gerçekleşmesi beklenmektedir. Bu etkinliği sağlamak amacı ile kurulan ve sermaye girdilerinin alınıp satıldığı bu piyasanın organize bir şekilde çalışmasının temini ile, alıcı ve satıcıların buluşturulmasmm temel görevi olan borsalara, menkul kıymetler borsası denilmektedir. Sermaye piyasasının en gelişmiş örnekleri, batının sanayi bakımından en gelişmiş ülkelerinde sergilenmektedir. Bu ülkelerde yatırımların çoğu para piyasalarından değil, sermaye piyasalarından finanse edilmekte, diğer taraftan yine bu ülkelerde, gelir kalemleri arasında ücretlerden sonra gelen ikinci önemli gelir kaynağı hisse senetlerinden sağlanan dividantlarla, tahvillerden salanan faiz gelirleri olmaktadır. Geçmişi oldukça eskiye dayanmasına ve gösterilen büyük çabalara rağmen Ülkemiz sermaye piyasası, para piyasasının gelişmişlik düzeyinde değildir. ülkemizde anonim şirketlerinin sayısı yeterli olmakla birlikte, sermaye piyasasına menkul kıymet arzında büyük yetersizlikler görülmektedir. Sermaye piyasamızın menkul kıymet sunumundaki bu eksiklik, Devletin borçlanma tahvilleri ile özelleştirme hisse senetleri tarafından giderilmeye çalışılmakta ve bu durum, sermaye piyasasına Devlet menkul kıymetlerinin egemen olmasına ve yapısal bir bozukluğa neden olmaktadır. Anonim şirketlerimizin, fon ihtiyaçlarını öz sermaye arttırımından çok yabancı kaynaklarla karşılamasının nedenleri arasında, bankalarla kredili çalışma alışkanlıkları, muhafazakâr işletmecilik anlayışı, yeni ortaklar alınmak sureti ile yönetimin paylaşılmak istenmemesi ve yetersiz teşvikler, ön sırada gelmektedir. Tasarruf fazlası olan ekonomik birimlerin, riski enaz ve getirişi en yüksek değerlendirme alternatifleri aramaları da gayet doğaldır. Bu bakımdan sermaye piyasalırmın güven verici ve yüksek getiri sağlayabilen bir etkinlikte ve likitidasyon sorunu olmaksızın organize olması gerekmektedir. Aksi takdirde, atıl duran fonların ekonomiye kazandırılması çok güç olabilir. Ülkemiz sermaye piyasasının gerekli etkinlikte çalışabilmesi için, Sermaye Piyasası Kuruluna ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına büyük görevler düşmektedir. Sermaye Piyasası Kurulunun, günümüzün şartlarına uyan kanun tasarıları hazırlayarak Kamu Otoritesinin görüşüne sunması ve teşvikleri arttırıcı önerilerde bulunması, çalışmalarına daha çok aktivite kazandıracaktır. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası da, tahta sisteminden vazgeçip bilgisayarlı sisteme geçerek, aracı kurumlara verdiği hizmetleri daha da arttırabilir ve geniş tabanlı eğitim çalışmalarına ağırlık verebilir. Toplumdaki her birey, tasarruflarını hangi alana yatıracağı konusunda isabetli karar verebilecek durumda olmamakla birlikte, günümüzün karmaşık iş dünyasında, hangi yatırımın getirişinin diğerinden daha fazla ve riskinin de daha az olacağını bilebilmek de, pek olanaklı olamamaktadır. Hele yapısal değişikiliklerin sık aralıklarla gerçekleştiği Ülkemizde, yanılgı payı daha da yüksek olmaktadır. Yapmış olduğumuz bu çalışmada, sermaye piyasası hakkında ilk bilgilere yer verilmekte, daha sonraki bölümlerde ise Ülkemizdeki sermaye piyasasının ve Menkul Kıymetler Borsasının karşılaştığı sorunlar ve bu sorunların nedenleri, dış ülkelerle mukayeseli olarak verilerek, ayrıntılı çözüm önerileri sunulmaktadır. İÇİNDEKİLER GİRİŞ 1 I. SERMAYE PİYASASI 3 A- TANIMI VE İHTİYACINI ARTTIRAN GELİŞMELER 3 1- Sermaye Piyasasının Tanımı 3 2- Dış Ülkelerde Sermaye Piyasası İhtiyacını Arttıran Gelişmeler 6 3- Türkiye′de Sermaye Piyasası İhtiyacını Arttıran Gelişmeler 11 a- Ekonomik Gelişmeler : 11 b- Sosyal Gelişmeler 18 B- TÜRKİYE′DE SERMAYE PİYASASININ GELİŞİMİ İÇİN GEREKLİ ÖNLEMLER 20 1- Piyasanın Gelişme Yolunda Karşılaştığı Engeller 20 a- Sermaye Arzı Yönünden 20 b- Sermaye Talebi Yönünden 22 2- Sermaye Piyasasının Gelişimi İçin Gerekli Önlemler 24 a- Ekonomik İstikrar 25 b- Hisse Senedi Arzını Arttırmaya Yönelik Önlemler 28 c- Talebi Geliştirmeye Yönelik Önlemler 29 d- Piyasadaki Çekingenliklerin Giderilmesi 30 e- Sermaye Piyasası İle İlgili Kişilerin Eğitimi 31 f- Sermaye Piyasasının Dışa Açılması 32 g- Sermaye Piyasasının Rekambete Özendirilmesi 33 C- SERMAYE PİYASASI VE BANKALAR 35 D- SERMAYE PİYASASININ ARAÇLARI OLARAK MENKUL KIYMETLER 37 1- Genel olarak Menkul Kıymetlerin Tanımı 37 2- Menkul Kıymetlerin Özellikleri 39 3- Menkul Kıymetlerin Çeşitleri 40 a- Hisse Senetleri 40 b- Kâr ve Zarar Ortaklığı Belgesi 44 c- Katılma İntifa Senedi 46 d-Tahviller 47 e- Kâr′a İştirakli Tahviller 51 f- Hisse Senetleri İle Değiştirilebilir Tahviller 51 g- İpotekli Borç Senetleri 52 h- Sermaye Piyasası Bonoları 52 i- Gelir Ortaklığı Senetleri 53 E- SERMAYE PİYASASININ KURUMLARI 54 1-Halka Açık Şirketler 54 2-Yardımcı Kuruluşlar 54 a- Aracı Kurumlar 54 b-Kollektif Yatırım Kuruluşları 56 c- Sermaye Piyasası Kurulu 58 d- Kamu Ortaklığı İdaresi 60 e- Menkul Kıymet Borsaları 61 F- KAMUYU AYDINLATMA İLKESİ ; 61 1- Kamuyu Aydınlatma İlkesi ve Tarihi Gelişimi 61 2- Türk Sermaye Piyasasında Kamuyu Aydınlatma İlkesi 62 G- SERMAYE PİYASASININ İŞLEVİ VE KONUMU 64 II. SERMAYE PİYASASININ SUNUM YÖNÜNDEN ANALİZİ A- TÜRK FİNANS SEKTÖRÜ 67 1-Tarihi Gelişimi 67 a- Osmanlı Döneminde Finans 67 b- Cumhuriyet Döneminde Finans 68 2- Şirketlerin Fon Kaynaklan 69 a- Kısa Vadeli Banka Kredileri île Finansman 70 b- Uzun Süreli Borçlanma Yolu İle Finansman 70 c- Öz Sermaye ile Finansman 71 d- Finansal Kiralama Yolu İle Finansman 71 e- Factoring Yolu İle Finansman 74 f- Risk Sermayesi Yolu İle Finansman 75 g- Özel Finans Kurumlan Yolu İle Finansman 75 B-DIŞ ÜLKELERDE FİNANS 76 1- Uluslararası Para Piyasası 76 2- Uluslararası Tahvil Piyasası 77 3- Kıyı Bankacılığı ve Serbest Bölgeler 78 C- ÖZELLEŞTİRME VE SERMAYE PİYASASINA ETKİSİ 79 1- KiT′lerin Türk Ekonomisindeki Yeri 79 a- KiT′lerin Oluşumu ve Evrimi 79 b-KiT′lerin Türk Ekonomisine Katkısı 80 c- KiT′lerin Beraberinde Getirdiği Sorunlar 82 2- Özelleştirmenin Tanımı ve Amacı 83 a- Özelleştirmenin Yasal Çerçevesi 83 b- Özelleştirmenin Gerekçeleri 84 3- Yöntem ve Uygulama Örnekleri 85 a- Özelleştirme Yöntemleri 85 b- Uygulama Örnekleri 87 4- Özelleştirme ve Sermaye Piyasası İlişkisi 89 D- SUNUM YÖNÜNDEN MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ 90 1- Sermaye Piyasasının Sunum Yönü 90 a- Şirketlerin Menkul Kıymet Sunumu 90 b- Devletin Menkul Kıymet Sunumu 91 2- Sunum Yönünden Menkul Kıymet Değerlemesi 92 a- Yeni Hisse Senetlerinin Piyasa Fiyatı İle Halka Arzı 92 b- Hisse Senedi Değerlemeleri 93 c- Tahvil Değerlemesi 95 III- SERMAYE PİYASASININ İSTEM YÖNÜNDEN ANALİZİ 99 A- HİSSE SENEDİ ANALİZLERİ 99 1-Temel Analiz 99 a- İktisadi Analiz 100 b-Sektör Analizi 101 c- Firma Analizi 102 2-Tekniz Analiz , 103 3- Etkin Piyasalar Kuramı 105 B-TAHVİL ANALİZLERİ 105 1- Kalitenin Belirlenmesi 106 2-Tahvil Değerlemesi 106 a- Faiz Ödeme Dönemi Başında Yapılan Değerleme 107 b- Faiz Ödeme Dönemleri Arasında Yapılan Değerleme 108 c- Günlük Bileşik Faiz Esasına Göre Yapılan Değerleme 109 C-PORTFÖY YÖNETİMİ 109 1-Risk 110 a- Riskin Bileşenleri 111 2-Finansal Analiz Teknikleri 119 a- Cari Oran 119 b-Aktif Kârlılığı Oranı 119 c-İşletme Kâr′ı/Aktif Toplam Oranı 119 d-Özvarhk Kârlılığı 119 e- Borçlanma Oranı 120 f- Borçlanma Maliyeti Oranı 120 g-Kârlılık Kaldıracı Oranı 120 h- Faiz Kazanma Oranı 120 i- Pay Başına Temettü ve Pay Başına Verim 120 j- Fiyat-Kazanç Oranı 121 3-Global Portföy Yönetimi 121 D-FİNANSAL VARLIKLARI FİYATLANDIRMA MODELİ 122 1-CAMP′in Varsayımları 122 a- Mali Yatırımcılar île İlgili Varsayımlar 122 b- Piyasa İle İlgili Varsayımlar 124 2- CAMP′in Türetilmesi ve Hisse Senedi Değerlendirilmesinde Kullanımı 124 a-CAMP′in Türetilmesi 124 b- CAMP′in Hisse Senedi Değerlemesinde Kullanımı 125 IV- MENKUL KIYMET BORSALARI 129 A-TANIMI VE TARİHİ GELİŞİMİ 129 1-Tanımı 129 2- Borsaların Oluşumu ve Evrimi 132 a-Genel Olarak 132 b- Osmanlı Dönemi 133 c- Cumhuriyet Dönemi 139 B- MENKUL KIYMET BORSALARININ EKONOMİK FONKSİYONLARI 144 1- Devamlı ve Likit Bir Pazar Oluşturulması 144 2- Adil Bir Fiyat Oluşumunun Sağlanması 145 3-Mülkiyetin Yaygınlaştırılmasına Yardımcı Olmak 145 4- Ekonomiye Kaynak Sağlamak 145 5- Güvence Ortamı Sağlamak 146 6- Ekonominin Barometresi Olma Fonksiyonu 146 C-BORSA SİSTEMLERİ VE BORSA EMİRLERİ 146 1- Borsa Sistemleri 146 a- Sürekli Müzayede 147 b-Serbest Pazarlık 148 c- Merkezcil ve Ademimerkezi Borsalar 149 d- Teknolojisi Yüksek Borsalarda Sistem 149 2-Borsa Emirleiri 149 a- Pazar Emirleri 149 b-Fiyatla Sınırlı Emirler 149 c- Dur Emirleri 150 d-Açıktan Satış 150 3-İ.M.K.B.′da Uygulanan Borsa Emirleri 150 a- Normal Emirler 150 b- Küsurat Emirler 151 c- Özel Emirler 151 d- Özel Emir Benzeri Emirler 151 e-Özellikle İşlemler 152 4- I.M.K. Borsasında UYgulanan Borsa Emirlerinin Yöntemi 152 D-BORSA İNDEKSLERİ 156 1- Dow Jones Ortalaması 156 2- Standart ve Poor′s İndeksleri 156 3- New York Borsası Bileşik İndeksi 157 4- Amerikan Hisse Senedi Borsası Fiyat Değişim İndeksi 157 5- Value Line Bileşik İndeksi 157 6-Tokyo Nikei İndeksi 158 7-Financial Times İndeksi 158 8- İstanbul Menkul Kıymetler Borsası İndeksi 158 E-KREDİLİ ALIM-SATIM VE ARBİTARAJ 160 1-Kredili Alım ve Satım 160 2-Arbitraj 161 a- Piyasa Arbitrajı 161 b- Zaman arbitrajı 161 F- TÜRKİYE VE DIŞ ÜLKELERDE BORSA ORGANİZASYONU VE YÖNETİM 162 1- Dış Ülkelerde Borsa Organizasyonu ve Yönetimi 162 a- Süper Borsalar Organizasyonu ve Yönetimi 163 b- Büyük Borsalar Organizasyon ve Yönetimi 172 c- Orta Büyüklükte Borsalar Organizasyon ve Yönetimi 179 2- Türkiye′de Borsa Organizasyon ve Yönetim 181 a- Borsa Üyeleri 182 b- Borsanın Organları 183 G- SEÇMELİ İŞLEM VE VADELİ İŞLEM BORSALARI 194 1- Seçmeli İşlem Borsaları 194 a- Opsiyon Çeşitleri 194 b- Opsiyon Düzenliyenler 195 2-Vadeli İşlem Borsaları 195 a- Gelecek Antlaşmalarının Unsurları 196 b- Gelecek Antlaşmaları ve Alış Opsiyonlannm karşılaştırılması 196 V. ARAŞTIRMA 197 A-GENEL BİLGİLER 197 B-DEĞERLENDİRME 202 SONUÇ 211 KAYNAKÇA 219