Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (36)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Senetle İspat Ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralları İle Bu Kuralların İstisnaları

Senetle İspat Ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralları İle Bu Kuralların İstisnaları



Sayfa Sayısı
:  
414
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2009
ISBN NO
:  
978-605-5593-01-8

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











öNSöZ Bir yargılamada tarafların iddia ya da savunma bağlamında ileri sürdükleri vakıalardan daha çok bu vakıaların nasıl ispat edileceği meselesi önem taşımaktadır. Çünkü taraflar, ihtilaf konusu vakıaları ispat edebildiği ölçüde bir yargılamanın kendi lehine sonuçlanmasını sağlayabilirler. İspat faaliyetinde başarılı olmak sadece tarafın çabasına ve becerisine bağlı değildir. Kanun koyucunun ispat alanında benimsemiş olduğu prensiplerin de önemli bir yeri vardır. Bu prensipler bazen hakimin yargılamada aktif olarak rol almasını sağlayabilirken, bazen de tarafların bilgi ve becerisinin hakimin yargılamadaki rolünden daha üstün görülmesine yol açabilir. Bu çerçevede, serbest ispat prensibinin geçerli olduğu sistemlerde hakimin yargılamaya yön verme açısından sahip olduğu rol çok etkindir. Ancak önceden kanun koyucu tarafından belirlenen deliller ile bir vakıanın ispatının mümkün olabileceği sistemlerde (bu sistem senetle veya kanuni ispat modeli şeklinde anılmaktadır) hakimin yargılamadaki etkinliği önceki sisteme nazaran zayıflamış olmaktadır. Hakim, söz konusu ispat modelinin geçerli olduğu bir yargılamada, hukuk bilgisini, tecrübesini ve yargılamadaki gözlemlerini belirli bir noktaya kadar etkin biçimde kullanabilmektedir. Ancak bu tür bir ispat sisteminin geçerli olduğu yargılamada esas yük taraflara aittir. Kanun koyucu tarafından serbest ispat ya da kanuni ispat modellerinden birisinin tercih edilmiş olması yargılamanın seyrine derin etkide bulunmaktadır. Mukayeseli hukuk sistemleri değerlendirildiğinde, kanuni ispat modeline yer veren sistemlerin hiç de az olmadığı tespit edilmektedir. Bu bakımdan serbest ispat prensibini savunanların, senetle ispat kuralına neredeyse sadece Fransız hukukuna özgü bir kurum biçiminde yaklaşması doğru değildir. Tarihi temelleri bulunan, yargılamanın daha kısa süre içinde sonuçlanmasını sağlamak ile birlikte, mahkeme tarafından verilen kararın taraflarca daha kolay kabullenilmesi sonucunu doğuran söz konusu ispat modelini tanığa güvensizliğin bir ürünü olarak değerlendirmek mümkündür. İhtilafın ortaya çıkmasından önce eşit şartlarda bulunan bireylerin, aralarındaki hukuki ilişkiyi yazı ile tespit etmeleri öncelikle kendilerini korumaya yöneliktir. Bu korumadan vazgeçmiş olan, yani hukuki ilişkiyi senede bağlamamış olan tarafların yerine geçerek bir makamın bu korumayı sağlaması beklenmemelidir. Dolayısıyla, hukuki işlemi senede bağlama imkanına sahip bulunup da bunu yerine getirmeyen taraf daha sonra bu hukuki işlem ile ilgili bir ihtilaf ortaya çıktığında, belge ibraz edememesi sebebiyle davayı kaybetmişse, bu sonucu senetle ispat kuralının bir yetersizliği olarak değerlendirmemek gerekir. Bir tez konusunun seçimi, konu ile yıllarca yakından ilgilenecek olan kimseye önemli katkılar sağlayacağı düşünülerek yapılmalıdır. Ancak bu da yeterli değildir. Zorlu bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkacak olan eserin, okuyucu için de anlaşılabilir ve yararlı olmasına özen gösterilmelidir. Bu kriterlerden hareketle, yüksek lisans ve doktora tez konularının belirlenmesi sürecinde olduğu gibi, öğrencisi ve asistanı olarak bilgisi, tecrübesi ve desteğinden daima yararlanma fırsatı bulduğum, değerli hocam Prof. Dr. Selçuk Öztek′in doçentlik tez konusu olarak Senetle İspat ve Senede Karşı Senetle İspat Kuralları ile Bu Kuralların İstisnaları′nı önermesinden hemen sonra konunun geniş ve zorlu bir çalışmayı gerektiriyor olmasının da bilincinde olarak hemen çalışmaya başladım. Daha önceleri olduğu gibi, konu seçimi ve çalışmam esnasında bana sağladığı güven ve her tür destek için hocama şükranlarımı sunuyorum. Kuşkusuz her yorucu faaliyetin tamamlanmasında olduğu gibi, bu çalışmanın ortaya çıkmasında ve okuyucun eline kadar ulaşmasında emeği ve desteği olan bir çok insan bulunmakla beraber, bu isimler arasında özellikle Prof. Dr. M.Emin Artuk ve Doç. Dr. Caner Yenidünya′nın isimlerini zikretmek isterim. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi gibi köklü ve her yıl yüzlerce öğrencisini çatısı altında yetiştiren bir kurumda üstelik Dekan Yardımcılığı gibi zorlu bir görevi yerine getirmeye çalıştığım sırada, Sayın Dekanım ve hocam Prof. Dr. M. Emin Artuk ve Dekan Yardımcısı hocam Doç. Dr. Caner Yenidünya, doçentlik tezinin hazırlanması sırasında bana anlayış göstermişler ve çalışmanın tamamlanmasını hızlandıracak kadar bir zaman dilimi sağlamışlardır. Kendilerine anlayışları için teşekkürü bir borç bilirim. Uzun ve yorucu çalışmam esnasında kürsü başkanımın ve arkadaşlarımın da desteğini yakından hissetmiş olmak bana daima güç verdi. Bu nedenle, başta kürsü başkanım ve hocam Prof. Dr. M. Kamil Yıldırım′a ve aynı kürsüyü acısı ve tatlısı ile yıllarca paylaşmış olmaktan mutluluk duyduğum sevgili arkadaşlarım ve meslektaşlarım Yrd. Doç. Dr. Gülcan Demirhan′a, Yrd. Doç. Dr. Hamide Özden Özkaya Ferendeci′ye, Dr. Serdar Kale′ye, Dr. IvTüjgan Tunç Yücel′e, Ar. Gör. Derya Keskinci′ye, Ar. Gör. Evren Kılıçoğlu′na ve Ar. Gör. Nazlı Gören Ülkü′ye teşekkürlerimi sunuyorum. Bütün mutlu ve sıkıntılı anlarımda yanımda olduğu gibi, bu çalışmam sırasında da hiçbir şekilde desteğini benden esirgemeyen eşime ve varlıkları benim için her şeyin üzerinde olan ve bu çalışma için zamanlarından çaldığım çocuklarıma müteşekkirim. Turhan Kitabevinin sahibi Turhan Polat başta olmak üzere, titiz çalışması ile kitabın basımını üstlenen Arif Deniz ve kitap düzenini yapan Sibel Sözer ile kapak tasarımını gerçekleştiren Ezgi Öz′e teşekkürlerimi sunuyorum. Murat Yavaş Kozyatağı (İstanbul) Ekim 2009 GİRİŞ Yargılama esas olarak dört safhada yürütülmektedir. Bunlar, dilekçeler, tahkikat, uygulamada çok da fazla dikkate alınmayan sözlü yargılama ve nihayet hüküm safhasıdır. Bu safhalar içinde en önemli aşama dilekçeler ile tahkikat aşamasıdır. Dava malzemesinin taraflarca getirilmesi ilkesinin bir görünümü olarak taraflar HUMK m. 179 ve m.200 gereğince iddialarını haklı gösterecek olan vakıalarına dilekçelerinde yer verirler. Dilekçede yer verilen vakıaların hukuki işleme ya da hukuki fiile yönelik olmasının HUMK m. 179 ve m.200′ün gereğinin yerine getirilmesi açısından bir önemi olmamakla birlikte, bunların ispatı noktasında önemji bir farklılık ortaya çıkmaktadır. Buna göre, ispata konu vakıa bir hukuki işleme dayanıyor ve değeri ispat sınırını aşıyor ise bu vakıanın ispatı sadece kesin deliller ile (bu arada senetle) olabilecektir. Oysa dilekçede yer verilen ve ispata muhtaç vakıa bir hukuki fiile yönelik ise bu vakıanın her tür delille ispatı mümkündür. Türk ispat hukuku alanında bu ayırıma kanun koyucu tarafından önem verilmiştir. Günlük yaşantımızda farkına vararak ya da varmayarak çok sayıda hukuki işlemin tarafı olabiliriz. Hukuki işlemin tarafının sadece gerçek kişiler olmayabileceğini de dikkate aldığımızda hukuki sonuç doğurmaya yönelik bu eylemin uygulamada ne kadar fazla bir yer işgal etmiş olduğu kendiliğinden anlaşılabilecektir. Arzu edilen, her ne kadar taraflarca meydana getirilen bu hukuki işlemlerin anlaşma sağlandığı biçimi ile yerine getirilmesi olmakla birlikte, bunun her zaman gerçekleştiğini söylemek mümkün olmaz. Senetle ispat kuralını benimseyen hukuk sistemlerinde, sözünü etmiş olduğumuz ve günlük hayatta sayılamayacak kadar sıklıkla meydana getirilen hukuki işlemlerden doğabilecek ihtilaflarda ispat alanında sübjektif verilerden ziyade objektif kriterlere (kanun koyucu tarafından önceden sayılan ispat vasıtalarına) itibar edilmektedir. Böylece söz konusu ihtilafta hakimin değer yargıları göz önüne alınmadan davanın daha kısa süre içinde daha az masrafla sonuçlandırılması ve verilecek olan kararın taraflarca daha kolay kabullenilebilmesi sağlanmış olacaktır. Ancak öte taraftan sağlanan bu yararlara rağmen objektif kriterin bir riski de yok de-ğiîdir. O da, somut olay adaletinin sağlanamaması tehlikesidir. Gerçekten de, davasında haklı olan taraf sadece elinde yazılı belge bulunmadığı için bu haklılığını ispat edememiş olabilecek ve davasını kaybedebilecektir. Hakim, somut olayda serbest değerlendirme hakkına sahip olmadığı için yazılı belge ile iddianın ispat edilemediğini gördüğünde davanın reddine karar vermek zorunda kalacaktır. İspat hukuku alanında önemli bir yer tutan senetle ispat kuralının uygulamada da çok önemli bir konuma sahip olduğu görülmektedir. Özellikle Usul Hukukunun amacının maddi hakikate ulaşma olduğu kabul edildiğinde, mesele daha nazik bir hal almaktadır. Çünkü yukarıda ifade etmiş olduğumuz gibi, bir yönü ile senetle ispat kuralı maddi gerçeğe ulaşma konusunda önemli riskler ortaya çıkarabilmektedir. Ancak tanık delilinin çeşitli nedenlerle pek güvenilir olmadığı gerçeğini hatırlayacak olursak, senetle ispat kuralına cephe almanın o kadar da kolay olmayacağı hemen anlaşılacaktır. Kıta Avrupası′nda çok sayıda hukuk sisteminde bu kurala yer verilmiş olması da bu gerçekten ortaya çıkmaktadır. Senetle ispat kuralı olarak ifade edilen prensipten Fransız hukukunda tanıkla ispat yasağı (...// n′est reçu aucune preuve par temoins) olarak söz edilmektedir. Çalışmamızda kavram bütünlüğünün sağlanabilmesi bakımından senetle ispat kuralı ifadesine yer verilecektir. Ayrıca çalışmamız içinde açıklayacak olmakla birlikte, şimdiden ifade etmeliyiz ki, senetle ispat kuralı kavramını kesin delille ispat biçiminde anlamak gerekir. Zira ispat sınırını aşan hukuki işlemlerin sadece senetle ispatı gerekli olmayıp, başkaca kesin deliller ile de ispatı mümkündür. Kuşkusuz çalışmamıza konu olan kurum son derece geniş bir alana yayılmaktadır. Kurum incelenirken ortaya çıkan diğer konuların dahi (delil sözleşmesi, yazılı delil başlangıcı ve diğer istisnalar) tek başına monografik bir çalışmanın konusunu oluşturduğu veya oluşturabileceği gerçeği gözardı edilmemelidir. Ancak, kuralın tüm yönleri ile ortaya konabilmesi için sadece senetle ispat kuralının değil, aynı zamanda senede karşı senetle ispat kuralının ve bunların istisnalarının da değerlendirilmesinin uygun olacağını düşünmekteyiz. Çalışmamız esnasında HMK Tasarısı′nda senetle ispat ve senede karşı senetle ispat kuralları ile bu kuralların istisnalarına ilişkin düzenlemelere de yer vereceğiz. HMK Tasarısı′nın Hükümetin teklif etmiş olduğu metni ile Adalet Komisyonunun kabul etmiş olduğu metin arasında konumuz bakımından hemen hemen hiçbir farklılık bulunmamaktadır. Özellikle çalışma içinde yer verilecek olan ve hükümetin teklif etmiş olduğu metinde m.203 (adalet komisyonunda kabul edilen metinde m.205), m.204 (adalet komisyonunda kabul edilen metinde m.206), m.205 (adalet komisyonunda kabul edilen metinde m.207) ve m.206 (adalet komisyonunda kabul edilen metinde m.208) adalet komisyonu tarafından kabul edilen metinde de aynı şekilde yer bulmuştur. Hükümet tarafından teklif edilen metnin 207. maddesi senetle ispat zorunluluğunun istisnalarına ilişkindir. Anılan hüküm ile adalet komisyonu tarafından kabul edilen metin (m.209) arasında (ç) bendi dışında hiçbir farklılık bulunmamaktadır. Ancak (ç) bendi bakımından da adalet komisyonu tarafından kabul edilen metinde sadece dil sadeleştirilmiş olup esasa ilişkin olarak hükümetin teklif etmiş olduğu metinde yer alan m. 207 ile öze ilişkin bir farklılık yaratılmamıştır. Nitekim, Hükümet tarafından teklif edilen metnin 207. maddesinin (ç) bendi "Hukuki işlemlerde irade fesadı ile gabin iddiaları" senetle ispat kuralının istisnaları olarak belirtilmişken, aynı istisnaya adalet komisyonu tarafından kabul edilen metinde (m.209/ç) "Hukuki işlemlerde irade bozukluğu ve aşırı yararlanma iddiaları" şeklinde yer verilmiştir. Adalet komisyonu raporunda bu değişikliğin Türk Borçlar Kanunu Tasarısı ile paralellik sağlanması amacıyla gerçekleştirilmiş olduğuna vurgu yapılmıştır. Çalışmada Tasarı ile ilgili açıklamalar yapılırken atıf yapılan düzenlemeler hükümetin teklif etmiş olduğu metne ilişkin olacağından, adalet komisyonunda kabul edilen metin için söz konusu maddeye karşılık gelen ve yukarıda parantez içinde belirtilmiş olan düzenlemelerin dikkate alınması ve bu düzenlemeler arasında hiçbir farklılığın bulunmadığı hususunun gözden kaçırılmaması gerekecektir. Yukarıda kısaca takdim ettiğimiz senetle ispat ve senede karşı senetle ispat kuralları ile bu kuralların istisnalarına ilişkin çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, senetle ispat kuralının tarihsel gelişimi ve mukayeseli hukuktaki görünümü üzerinde durulacaktır. Bu bölümde özellikle Roma hukukundan başlayarak, kuralın menşeini barındıran Fransız hukukundaki tarihsel süreç değerlendirilecektir. Senetle ispat kuralının Türk hukukunda geçirmiş olduğu aşamalar da yine bu bölümde ele alınacaktır. Ayrıca özellikle Kıta Av-rupası′nda bu kurala yer veren başkaca hukuk sistemlerinden de söz edilecektir. Mukayeseli hukuk çalışması yapılırken serbest delil sistemine yer veren hukuk sistemleri de çalışmamız içinde yer bulacaktır. İkinci bölümde, senetle ispat kuralının ihdas sebepleri, usul hukukunun amacı ile ilişkisi ve kuralın niteliği hakkında açıklamalara yer verilecektir. Bu bölümde, senetle ispat kuralının tanık deliline nazaran ortaya çıkan özellikleri ve bu özelliklerin senetle ispat kuralına üstünlük verilmesindeki etkisi incelenecektir. Ayrıca, senetle ispat kuralının usul hukukunun amacı ve dava malzemesinin taraflarca getirilmesi ilkesi karşısındaki durumuna ve kuralın emredici karakter taşıyıp taşımadığı hususlarına yönelik tartışmalara da bu bölümde yer verilecektir. Nihayet, ispat sınırı kavramının Türk ve Fransız hukukundaki özellikleri de bu bölümde değerlendirilecektir. Üçüncü bölümde, senet ve senetle ispat kuralının geçerli olduğu hukuki işlem kavramı incelenecektir. Bu başlık altında senet, adi ve resmi senet kavramlarından ve bu kavramların ortaya çıkardığı özelliklerden söz edilecektir. Böylece kuralın önemli bir malzemesini oluşturan kurumlar incelenmeye çalışı- lacaktır. Ayrıca elektronik belgeler ve delil değerleri üzerinde de açıklamalarda bulunulacaktır. Bu bölümde son olarak ceza yargılamasında senetle ispat kuralının uygulama alanı üzerinde durulacaktır. Dördüncü bölümde, senetle ispat kuralının istisnalarına yer verilecektir. İstisnalara ilişkin açıklamalar yapılırken hukuki işlemlere ve hukuki fiillere yönelik istisnalar ayrı ayrı değerlendirilecektir. Bu arada, Türk hukukunda geçerli olmayan ancak Fransız hukukunda önemli bir istisnanın konusunu meydana getiren ticari ihtilaflarda ispat konusuna da ayrıca yer verilecektir. Bölüm, hukuki fiillere ilişkin istisnalara yönelik açıklamalar ile son bulacaktır. Beşinci bölümde, vakıanın ispatını sağlayan senedi hükümden düşürmeye ya da gücünü zayıflatmaya yönelik iddiaların da yine senetle ispatının lazım geldiğine işaret edilecektir. Senede karşı senetle ispat kuralı olarak ifade edilen bu prensip Türk ve Fransız hukuku mukayese edilerek incelenecektir. Nihayet, söz konusu kuralın istisnalarına, senetle ispat kuralının istisnaları bağlamında yapılan açıklamalara atıf yapılarak yer verilecektir. İÇİNDEKİLER Önsöz v Kısaltmalar xvii GİRİŞ 1 I. BÖLÜM SENETLE İSPAT KURALININ TARİHSEL GELİŞİMİ VE MUKAYESELİ HUKUKTAKİ GÖRÜNÜMÜ 1. Roma Hukuku ve Kanonik Hukukta Senetle İspat 5 A. Roma Hukukunda Senetle İspat 5 B. Cermen ve Eski Alman Hukukunda Senetle İspat 17 C. Kanonik Hukukta Senetle İspat 18 2. 1789 Devrimi Öncesi Fransız Hukukunda Senetle İspat 19 3. 1789 Devrimi Sonrası Fransız Hukukunda Senetle İspat... 25 A. Medeni Hukuk Alanında Kanunlaştırma Hareketi 26 B. Ticaret ve İdare Hukuku Alanında Kanunlaştırma Hareketi 31 C. Ceza Hukuku Alanında Kanunlaştırma Hareketi 32 4. Türk Hukukunda Senetle İspat 33 5. Mukayeseli Hukukta Senetle İspat Kuralı 37 A. Alman Hukuku 37 B. İtalyan Hukuku 40 C. Belçika Hukuku 43 D. Quebec Hukuku 44 E. Yunan Hukuku 46 F. Avusturya Hukuku 48 G. Romen Hukuku 50 H. İspanyol Hukuku 53 II. BÖLÜM SENETLE İSPAT KURALININ İHDAS SEBEPLERİ, USUL HUKUKUNUN AMACI İLE İLİŞKİSİ VE NİTELİĞİ 1. Senetle İspat Kuralının Ortaya Çıkış Nedenleri 55 2. Senetle İspat Kuralının Medeni Usul Hukukunun Amacı ile İlişkisi... 59 A. Genel Olarak 59 B. Senetle İspat Kuralı ile Dava Malzemesinin Taraflarca Getirilmesi İlkesi Arasındaki İlişkinin Medeni Usul Hukukunun Amacı Bağlamında Değerlendirilmesi 65 C. Senetle İspat Kuralı ve Karinelerin Medeni Usul Hukukunun Amacı Bağlamında Değerlendirilmesi 68 a. Kesin Kanuni Karine Kavramı (les presomptions irrefragable) 69 b. Kanuni İspat Modeli ve Kesin Kanuni Karineler 70 c. Fiili Karineler (les presomptions du fait de l′homme) 71 d. Fiili Karinelerin Kabulü Şartları 72 e. Karineler ile İspatın Yasak Olduğu Durumlar 74 f. Karineler ve Tanık Delilinin Hakim Tarafından Değerlendirilmesi 75 g. Kanuni Karineler ile Fiili Karineler Arasındaki Farklar 76 3. Senetle İspat Kuralının Niteliği 77 A. Fransız Hukukunda Senetle İspat Kuralının Niteliği Hakkındaki Tartışmalar 77 a. İspat Konusunda Anlaşmaların Kabulü 81 b. İspat Türlerinin Kabul Edilebilirliği Hakkında Hakimin Bağımsız Takdir Hakkı 83 B. Türk Hukukunda Senetle İspat Kuralının Niteliği Hakkındaki Tartışmalar 84 4. Türk ve Fransız Hukukunda İhtilafın Değerine Göre Senetle İspat Kuralının Uygulanma Biçimi 91 A. Genel Olarak 91 B. Fransız Hukuku 92 a. İspat Sınırı Kavramı 92 b. İspat Sınırı Kavramını Tamamlayan Kurallar 95 C. Türk Hukuku 105 D. Türk ve Fransız Hukuk Sistemlerinde İspat Sınırı Kavramı ve Bu Kavramı Tamamlamaya Yönelik Kuralların Karşılaştırılması 108 III. BOLUM SENET VE SENETLE İSPAT KURALININ GEÇERLİ OLDUĞU HUKUKİ İŞLEM KAVRAMI 1. Genel Olarak 113 2. Senedin Tanımı ve Türleri 114 A. Genel Olarak Senet Kavramı 114 B. Senet Türleri 120 3. Fransız Hukukunda Adi Senetler ve Geçerlik Şartları 121 A. Adi Senetlerde İmza ve Tarih 121 B. Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Akitlerde Çift Yazı (double ecrit veya double origınal) Kuralı (C.C. art. 1325, al.l/al.3) 122 C. Borçlunun Yükümlendiği Borç Miktarını El Yazısı ile Bildirmesi (Bon Pour) Kuralı (C.C. art.1326) 124 D. Adi Senetlerin İspat Gücü (C.C. art. 1322-art. 1324) 125 4. Türk Hukukunda Adi Senetler 127 A. Adi Senetlerin İspat Gücü 130 B. İmza İnkarı ve İhtilafın Giderilmesinde Takip Edilecek Usul 132 a. Tarafların Dinlenmesi 133 b. Tarafların İsticvap Edilmesi 134 c. îstiktab 135 d. Uygulamaya Elverişli Belgeler 135 C. Adi Senetlerin Üçüncü Kişilere Karşı İspat Kuvveti (HUMK m.299) 138 5. Resmi Senetler 143 A. Fransız Hukukunda Resmi Senetler 143 a. Genel Olarak 143 b. Resmi Senetlerin Meydana Gelmesi 144 aa. Resmilik Niteliğinin Genel Şartlan 144 bb. Sadece Noter Senetlerine Özgü Şartlar 145 c. Resmi Senetlerin İspat Gücü 147 B. Türk Hukukunda Resmi Senetler 150 a. Genel Olarak 150 b. Düzenleme Biçimindeki Noter Senetleri 153 aa. Genel Olarak 153 bb. Düzenleme Biçimindeki Noter Senetlerinin İspat Gücü ve Kesin Delil Değeri 156 c. Onaylama Biçimindeki Resmi Senetler 156 aa. Onaylama Biçimindeki Senedin Yapılış Şekli ve Şeklin Hukuki Niteliği 156 bb. Onaylama Biçimindeki Noter Senetlerinin İspat Gücü ve Kesin Delil Değeri 157 d. İhtiyar Heyeti Tarafından Onaylanan Senetler 158 e. Resmi Senedin Sahteliği 163 aa. Düzenleme Şeklindeki Noter Senetlerinde Sahtelik İddiası.. 165 aaa. Senedi Düzenleyenin Kimliği Hakkında Sahtelik İddiası 165 bbb. Noterin Senet Düzenlemesi Sırasında Yaptığını veya Yapıldığını Bildirdiği Hususlar 166 ccc. İmza ve Tarih 167 bb. Onaylama Biçimindeki Noter Senetlerinde Sahtelik İddiası. 167 cc. Resmi Senedin Sahteliğinin İleri Sürülmesi 168 6. Elektronik Belgeler ve Delil Değeri 170 A. Fransız Hukukunda Elektronik Belgeler ve Delil Değeri 170 B. Türk Hukukunda Elektronik Belgeler ve Delil Değeri 176 7. Senetle İspat Kuralı Çerçevesinde Hukuki İşlem Kavramı ve Özellikleri 185 A. Genel Olarak Hukuki İşlem ve Komşu Kavramlar 185 a. Hukuki İşlemin Tanımı ve Senetle İspat Kuralı Karşısındaki Kapsamı 188 b. Hukuki Fiilin Tanımı ve Senetle İspat Kuralı Karşısındaki Durumu 204 B. Türk ve Fransız Hukuku Bakımından Senetle İspat Kuralının Ceza Yargılamasında Uygulanması 208 a. Senetle İspat Kuralının Ceza Yargılamasında Uygulanma Kapsamı 209 b. Delillerin Değerlendirilmesinde Ceza Yargılamasına Hakim Olan Esaslar 211 c. Ceza Yargılamasında Senetle İspat Kuralının Uygulanabilirliği Sorunu 215 aa. Okunmadan İmzalanan veya Beyaza İmza Edilen Belgeler.. 215 aaa. Okunmadan İmzalanan Belgelerde İspat Sorunu 215 bbb. Beyaza Atılan İmzalı Belgelerde İspat Sorunu 217 ccc. Beyaza İmza Hakkında Türk Doktrinin Tutumu ve 243.1989 Tarihli İBK′na Karşı Çeşitli Görüşler 222 aaaa. Medeni Usul Hukuku Doktrini Bakımından Konunun Değerlendirilmesi 222 bbbb. Ceza Usul Hukuku Doktrini Bakımından Konunun Değerlendirilmesi 225 bb. Kanaatimiz 226 IV. BÖLÜM SENETLE İSPAT KURALININ İSTİSNALARI 1. Genel Olarak 229 2. Senetle İspat Kuralının Hukuki İşlemlere İlişkin İstisnaları 231 A. Yakın Hısımlar Arasındaki Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMKm.293/b.l) 231 B. Senede Bağlanması Gelenek Olmayan Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMK m.293/b.4) 242 C. Yangın ve Deniz Kazası Gibi Hallerde Yapılan Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMK m.293/b.3) 250 D. Senedin Kaybolması Halinde Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMK m.294) 251 E. Yazılı Delil Başlangıcının Varlığı Halinde Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMK m.292)...." 262 a. Genel Olarak 262 b. Yazılı Delil Başlangıcının Tanımı ve Unsurları 264 aa. Yazılı Bir Belge Bulunmalıdır 264 bb. Yazılı Belgenin Aleyhine İbraz Edilecek Olan Taraftan Sadır Olması 272 cc. İddia Edilen Vakıayı Gerçeğe Yakın Olarak İspat Etmelidir 279 c. Bazı Teknik Delillerin İspat Gücü 295 aa. Teleks ve Delil Değeri 296 bb. Faks Metni ve Delil Değeri 298 cc. Fotokopi 299 d. Yazılı Delil Başlangıcının Etki ve Sonuçlan 303 F. Delil Sözleşmesinin Varlığı Halinde Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMKm.287; m.289) 309 3. a. Genel Olarak 309 b. Delil Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 311 c. Fransız Hukukunda Delil Sözleşmesi ve Hukuki Niteliği 311 d. Delil Sözleşmesinin Uygulama Alanı 314 G. Ticari Nitelikteki İhtilaflı Hukuki İşlemin İspatı (C.Comm. art. 110-3) 320 a. Genel Olarak 320 b. Ticari Nitelikteki İhtilaflarda Delil Serbestisi Prensibinin Uygulanması Şartları 322 c. Ticari Nitelikli İşlemlerde Delil Serbestisi Prensibinin Kapsamı. 326 aa. İspatın Konusu Bakımından 326 bb. İkame Edilebilecek Delil Türleri Bakımından 327 cc. Hakimin Delilleri Değerlendirme Yetkisi Bakımından 329 Hukuki Fiillere İlişkin İstisnalar 332 A. Haksız Fiilden Doğan Alacakların İspatı (HUMK m. 293/b.2) 332 B. Sözleşmelerdeki Hata, Hile, Gabin, Cebir ve İkrah İddialarının İspatı (HUMK m.293/b.5) 338 a. Hata 339 b. Hile 342 c. İkrah 346 d. Gabin 348 V. BÖLÜM SENEDE KARŞI SENETLE İSPAT KURALI VE KURALIN İSTİSNALARI 1. Genel Olarak 351 2. Fransız ve Türk Hukukunda Senede Karşı Senetle İspat Kuralının Esasları, Kapsamı ve Uygulama Şekli 353 A. Fransız Hukukunda Senede Karşı Senetle İspat Kuralı 353 a. Yazılı Belgenin Meydana Getirilmesi Sırasında Ortaya Çıktığı İddia Edilen Eksiklik veya Muhtevanın Gerçeği Yansıtmadığı İddiası 354 b. Hukuki İşlemde Sonradan Yapıldığı İddia Edilen Değişikliklerin İspatı 356 c. Hukuki İşlemin Yorumlanmasında İspat 358 xıv d. Sözleşmede Tespit Edilen Hakkı Sakatlayan İddiaların İspatı ile Senede Karşı Senetle İspat Kuralının İstisnaları 360 B. Türk Hukukunda Senede Karşı Senetle İspat Kuralı 363 a. Genel Olarak 363 b. Senede Karşı Senetle İspat Kuralına Yargıtay Kararlarından Örnekler 365 c. Senede Karşı Dermeyan Edilen Muvazaa İddiasının İspatı 369 d. Senede Karşı Senetle İspat Kuralı Hukuki İşlemin Taraflarına Yönelik Olması 374 e. HUMK m.290 ile MK m.7 ve m.30 Arasındaki İlişki 379 C. Senede Karşı Senetle İspat Kuralının İstisnaları 380 a. Senede Karşı İleri Sürülen Hukuki İşlem Hakkında Yazılı Delil Başlangıcının Varlığı (HUMK m.292) 381 b. Yangın, Deniz Kazası Gibi Hallerde Yapılan Karşılık Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMK m.293/b.3) : 382 c. Yazılı Sözleşmedeki Hata, Hile, Gabin ve İkrah İddialarının İspatı (HUMK m.293/b.5) 382 d. Senedin Kaybolması Halinde Hukuki İşlemlerin İspatı (HUMKm.294) 383 e. Senede Karşı İleri Sürülen İddianın Tanıkla İspatına İlişkin Delil Sözleşmesinin Varlığı (HUMK m.287, m.289) 383 f. Senede Karşı İleri Sürülen İddianın Hukuki Fiile Dayanması 384 SONUÇ 385 KAYNAKÇA 391