Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (0)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (67)

Şartlı Sermaye Artırımı

Şartlı Sermaye Artırımı



Sayfa Sayısı
:  
240
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2009
ISBN NO
:  
978-975-464-513-2

40,00 TL











GİRİŞ Şartlı sermaye artırımı, şirket tarafından ihraç edilen tahvilleri ve benzeri borçlanma araçlarını elinde bulunduranlara ve şirket çalışanlarına, değiştirme veya alım haklarını kullanmak suretiyle yeni payları edinme imkânının sunulduğu bir sermaye artırım türüdür. Genel kurul, artırıma dayanak teşkil eden esas sözleşme değişikliğini yaptıktan sonra, sermaye uzun sayılabilecek bir süre içinde, değiştirme veya alım hakkı sahiplerinin haklarını kullanmaları ile birlikte damla damla artmaktadır. Dolayısıyla sermayenin ne zaman ve ne kadar artacağını, değiştirme veya alım hakkına sahip olanların davranışları belirlemektedir. Hak sahipleri haklarını farklı zamanlarda kullanmakta, pay senetleri de ihtiyaca göre çıkarılmaktadır. TTK Tasarısfnın Türk hukukuna getirdiği önemli yeniliklerden biri, şartlı sermaye artırımıdır. Bu artırım sistemi, şirketlere farklı yollarla sermaye teinin etme imkânı vermekte, sermaye teminine esneklik kazandırmaktadır. Borç para bulmak için değiştirme hakkı veren tahvil ihraç eden şirket, daha sonra tahvil sahiplerine nakit para ödemek yerine pay senedi vererek yabancı sermayeyi özsermayesine dönüştürmektedir. Pay senediyle değiştirilebilir tahvil ihracının yaygınlaşması için, değiştirme hakkının kullanılması karşılığında verilecek paylar konusunda herhangi bir sorun yaşanmamalıdır. Şartlı sermaye artırımı sayesinde, tahvil ve benzeri borçlanma araçları sahiplerine verilecek şirkete ait paylar kolaylıkla temin edilmektedir. Bu sermaye artırımı değiştirme veya alım hakkı tanınmış kişilere haklarını kullanmak için en uygun anı bekleme imkânı sunar. Bunun sonucu olarak sermaye artırımı zamana yayılır. Ancak bu durum, sermayenin katı olması ve aleniyeti gibi bazı temel ilkelerle bağdaşmamaktadır. Şartlı sermaye artırımı kararı alan şirketin esas sermayesi katı değil değişkendir. Esas sermayenin ulaşacağı rakam önceden tespit edilememektedir, çünkü sermaye, değiştirme veya alım hakkına sahip üçüncü kişilerin tek taraflı beyan edecekleri irade beyanları ile sürekli olarak artmaktadır. Bu aynı zamanda sicilde kayıtlı olan rakamın gerçek esas sermaye rakamı ile örtüşmemesine ve dolayısıyla sermayenin aleniyeti ilkesine aykırı bir sonucun doğmasına yol açmaktadır. Ancak şartlı sermaye artırımında bu ilkelere riayet edilmemesi, alacaklıların korunmasına olumsuz bir etki yapmaz. Diğer sermaye artırım türlerinde paysahiplerinin en önemli hakkı durumunda olan rüçhan hakkı şartlı sermaye artırımında yoktur, çünkü çıkarılacak payların kimler tarafından alınabileceği önceden belirlenmiştir. Rüçhan hakkı kaldırılan ortakları korumak için, Türk hukuku açısından yeni bir pay-sahipliği hakkı olan, önerilmeye muhatap olma hakkı ihsas edilmiştir. Bu hakkın tanınması, şirket ve paysahiplerinin menfaatlerini dengelemektedir. Böylece, bir yandan şirketin amaçladığı şartlı sermaye artırımı yapılmakta diğer yandan ortakların sermayeye katılım oranlarının korunması ve bu şekilde şirketteki paysahipliği haklarının azalmadan devam etmesi sağlanmaktadır. Şartlı sermaye artırımında sadece paysahiplerinin değil, aynı zamanda değiştirme ve alım hakkı sahiplerinin de korunması gerekir. Hak sahipleri henüz haklarını kullanmadan önce şirketin yapacacağı bazı işlemler, onların durumunu olumsuz yönde etkileyebilir. Özellikle sermaye artırımı yapılması veya değiştirme/alım hakkı veren yeni borçlanma senetlerinin ihraç edilmesi hak kaybının yaşanmasına yol açar. Böyle bir durumda, değiştirme veya alım haklarının kayba uğramaması için bazı önlemler alınmalıdır. Çalışmamız giriş ve sonuç dışında altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bö-Jümde esas sermaye ve esas sermayenin artırılması kavramları açıklanacaktır. İkinci bölümde, şartlı sermaye artırımı sisteminin tanıtılması amacıyla bu artırım türü hakkında genel bilgiler verilecektir. Bu bağlamda \"şartlı\" kavramıyla ne anlatılmak istendiği, bu sermaye artırımının işlevi, temel özellikleri ve yabancı hukuk sistemlerindeki durumu ele alınacaktır. Üçüncü bölümde, şartlı sermaye artırımının uygulanabileceği alanlar konusu tartışılacaktır. Bu sermaye artırımının uygulama alanları Tasarı\′nın 463. maddesinde belirlenmiştir. Buna göre şirket tarafından ihraç edilmiş olan tahviller nedeniyle alacaklı olanlar, benzeri borçlanma araçları nedeniyle alacaklı olanlar ve şirket çalışanları, şartlı sermaye artırımı çerçevesinde çıkarılacak paylan alma hakkına sahiptir. Çalışmamızın bu bölümünde, şartlı sermaye artırımının Tasarı\′da öngörülen uygulama alanları dışında da kullanılmasının mümkün olup olmadığı konusu üzerinde durulacaktır. Dördüncü bölümde, şartlı sermaye artırımı süreci incelenecektir. Bu bağlamda, sermaye artırımı kararının verilmesi ve sermaye artırımının gerçekleştirilmesi için yapılması gerekenler anlatılacaktır. Beşinci bölümde, şartlı sermaye artırımına gidilmesi durumunda paysa-hiplerine tanınan önerilmeye muhatap olma hakkı tanıtılacaktır. Bu hakkın hukuki niteliği ve yeni pay alma hakkı ile olan benzerliği üzerinde durulacaktır. Özellikle bu hakkın kaldırılması veya kısıtlanması için şekle ve esasa ilişkin şartların neler olduğu konusu incelenecektir. Altıncı ve son bölümde ise, değiştirme veya alım haklarının özellikle hangi durumlarda kayba uğradıkları ortaya konacaktır. Hak kayıplarının önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin neler olduğu konusunda saptamalar yapılacaktır. Çalışmamız yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde varılan sonuçların açıklandığı bir kısımla son bulmaktadır. İÇİNDEKİLER KISALTMALAR 15 GİRİŞ 19 BİRİNCİ BOLUM ESAS SERMAYE VE ESAS SERMAYE ARTIRIMI A. B. ESAS SERMAYE KAVRAMI * 21 ESAS SERMAYENİN ARTIRILMASI 23 I. Genel Olarak , 23 II. Nedenleri 24 III. Türleri 26 1. Sabit Esas Sermaye Sistemine Göre Olağan Sermaye Artırımı 26 2. Kayıtlı Sermaye Sistemine Göre Sermaye Artırımı 27 3. Şartlı Sermaye Artırımı 28 İKİNCİ BÖLÜM ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMI HAKKINDA GENEL BİLGİLER A. GENEL OLARAK 31 B. ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMI KAVRAMI VE BU SERMAYE ARTIRIMININ İŞLEVİ 32 I. Kavram 32 M. İşlevi 33 C. ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMININ TEMEL ÖZELLİKLERİ 34 I. Artırım Kararının Verilmesi 34 II. Başkalarının Davranışları Sonucu Sermayenin Artması 35 III. Sermayenin Damla Damla ve Sürekli Olarak Artması 35 IV. Sistemde Yeni Pay Alma Hakkı Bulunmaması 37 V. Şartlı Sermaye Artırımının Şirketin Kuruluşu Aşamasında Kullanılması Sorunu 38 D. YABANCI HUKUK SİSTEMLERİNDE ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMI 39 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMININ UYGULAMA ALANLARI A. GENEL OLARAK 43 B. PAY SENEDİ İLE DEĞİŞTİRME HAKKI VEREN TAHVİL İHRACI 43 I. Kavram 43 II. Değiştirme Hakkının Hukuki Niteliği 45 III. Türk Hukukunda Pay Senedi İle Değiştirme Hakkı Veren Tahyiller 46 1. TTK ve*TTK Tasarısı\′nda 46 2. Sermaye Piyasası Mevzuatında 47 • IV. Pay Senedi İle Değiştirme Hakkı Veren Tahvil Türleri 48 1. Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahvil 48 2. Değiştirilebilir Tahvil 48 3. Opsiyonlu Tahvil 49 V. Pay Senedi İle Değiştirilebilir Tahvillerin Faydalan ve Sakıncaları 50 1. Yatırımcılar Açısından 50 a. Faydaları 50 b. Sakıncaları 51 2. İhraçcı Şirket Açısından 52 a. Faydaları 52 b. Sakıncaları 53 VI. Değiştirme Hakkı Veren Tahvil İhracı 53 1. Yetkili Organ 53 2. İhraç Koşullan 55 a. Esasa İlişkin 55 b. Usule İlişkin 56 aa. SPK\′ya Başvurulması 56 bb. İzahname ve Sirküler Düzenlenmesi 59 3. Satış 60 VII. Değiştirme Hakkı 62 1. Genel Olarak 62 2. Kullanılması 63 a. Kullanılma Şekli 63 b. Kullanılma Zamanı 64 c. Topluluk Şirketlerinden Alacaklı Olanlar 66 3. Muhatabı 67 4. Konusu 69 a. Hakkı Bahşeden Borçlanma Araçları Bakımından 69 b. Hakkın Kullanılması Karşılığında İktisap Edilecek Paylar Bakımından 70 5. Devri 71 6. Değiştirme Fiyatı 71 7. Değiştirme Oranı 72 C. BENZERİ BORÇLANMA ARAÇLARININ İHRACI 73 D. ŞİRKET ÇALIŞANLARINA PAY ALİM HAKKI TANINMASI 75 I. Genel Olarak 75 II. Pay Alım Hakkının Sahipleri 77 III. Çalışanlara Pay Verilmesinin Nedenleri 80 1. Çalışma İsteğinin Artırılması 81 2. Şirketle Olan Bağların Güçlendirilmesi 82 3. Şirketin Mali Durumunun İyileştirilmesi 82 4. Emeklilik Ücretine Ek Olarak Pay Verilmesi 83 5. Personel Giderlerinin Azaltılması 83 IV. Alım Hakkının Karşılığında Verilen Paylar 84 V. Pay İçin Ödenen Bedel 85 VI. Edinilen Paylara Yönelik Kısıtlamalar 86 1. Devir Kısıtlamaları Bakımından 86 2. Şirketle Olan İlişkinin Sona Ermesi Sebebiyle Payların Şirkete Satılması Zorunluluğu 87 VII. Çalışanlara Pay Alım Hakkının Tanınmasının Paysahiplerinin Menfaatleri Açısından Değerlendirilmesi 88 1. Genel Olarak 88 2. Paysahiplerinin Menfaatlerinin Korunması İçin Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar 90 a. Ölçülülük 90 b. Gereklilik 91 c. Oy Hakkının Kısıtlanması 91 E. TASARl\′DA ÖNGÖRÜLEN UYGULAMA ALANLARİ DIŞINDA ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMININ KULLANILMASI SORUNU 93 I. Genel Olarak 93 II. Şartlı Sermaye Artırımı Çerçevesinde Pay Alacak Kişileri Düzenleyen Hükmün Yorumlanması 93 1. Lâfzı Yorum 93 2. Amaca Göre Yorum 95 III. Şartlı Sermaye Artırımının Kullanılabileceği Diğer Alanlar 98 1. Şirket Birleşmelerinde 99 a. Alman Hukukundaki Durum 99 b. Türk Hukukundaki Durum 100 c. Değerlendirmemiz 101 2. Paysahiplerine Pay Alım Hakkı Tanınmasında 102 IV. TTK Tasarısı m. 463 İçin Değişiklik Önerisi 105 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ŞARTLI SERMAYE ARTIRIMI SÜRECİ A. SERMAYE ARTIRIMI KARARININ VERİLMESİ 107 I. Genel Olarak 107 II. Genel Kurulun Esas Sözleşme Değişikliğini Kabul Etmesi 108 1. Şartlı Sermaye Artırımının Esas Sözleşmesel Dayanağı 108 2. Şartlı Sermaye Artırımına İlişkin Esas Sözleşme Hükmünün İçeriği 111 a. Esas Sözleşme Hükmünün Zorunlu İçeriği 1 1 1 aa. Şarta Bağlı Sermaye Artırımının İtibari Değeri 111 bb. Payların Sayıları, İtibari Değerleri ve Türleri 112 cc. Değiştirme veya Alım Hakkından Yararlanabilecek Gruplar 113 dd. Rüçhan Haklarının Kaldırılmış Olduğu 115 ee. Belli Pay Gruplarına Tanınacak İmtiyazlar 1 15 ff. Yeni Nama Yazılı Payların Devrine İlişkin Sınırlamalar 116 b. Önerilmeye Muhatap Olma Hakkının Kaldırılması Hâlinde (Zorunlu) Ek Kayıtlar 117 aa. Değiştirme veya Alım Haklarının Kullanılması İle İlgili Bilgiler I 17 bb. İhraç Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Esaslar I IX 3. Esas Sözleşmeye Yazılması Zorunlu Olmayan Hususlar 1 1\′) III. Esas Sözleşme Değişikliğinin Ticaret Siciline Kaydı 1 19 IV. Genel Kurulun Esas Sözleşme Değişikliğine İlişkin Kararının İptali 120 1. Genel Olarak 120 2. İptal Davasında İspat Sorunu 123 3. İptal Kararının Etkileri 124 B. SERMAYE ARTIRIMININ GERÇEKLEŞTİRİLMESİ\" 125 I. Genel Olarak 125 II. Değiştirme veya Alım Haklarının Tanınması 126 III. Değiştirme veya Alım Haklarının Kullanılması 127 IV. Taahhüdün İfası 128 1. Para Yatırılması veya Takas Yoluyla İfanın Gerçekleştirilmesi 128 2. Taahhüdün Banka Aracılığıyla Gerçekleştirilmesi 130 V. Paysahipliği Haklarının Doğması 132 VI. Uygunluğun Doğrulanması 133 1. Yeni Payların İhracının Yasaya, Esas Sözleşmeye ve Gereğinde İhraç İzahnamesine Uygunluğu 133 2. Yazılı Denetleme Raporu 135 VII. Esas Sözleşmenin Uygun Duruma Getirilmesi ve Ticaret Siciline Tescil 135 1. Esas Sözleşmenin Uygun Duruma Getirilmesi 135 2. Ticaret Siciline Tescil 136 VIII. Esas Sözleşmeden Çıkarma 137 BEŞİNCİ BÖLÜM ÖNERİLMEYE MUHATAPOLMA HAKKI A. GENEL OLARAK 139 B. HUKUKİ NİTELİĞİ 140 C. AMACI 142 I. Paysahiplerinin Malvarlıksal Haklarının Korunması 143 II. Paysahiplerinin Katılma Haklarının Korunması 144 11 D. RÜÇHAN HAKKI İLE KARŞILAŞTIRILMASI 146 E. HAKKIN SAHİPLERİ, DOĞMASI VE KULLANILMA SÜRESİ 149 I. Sahipleri 149 1. Ortaklar 149 2. Katılma İntifa Senedi Sahiplerinin Durumu 149 3. İntifa veya Rehin Haklarının Bulunması Hâlinde 150 II. Doğması 151 1. Pay Senediyle Değiştirme Hakkı Veren Tahvil İhracıyla 151 2. Benzeri Borçlanma Araçlarının İhracıyla 151 III. Kullanılıra Süresi 152 F. HAKKIN ORANI VE FİYATININ TESPİTİ 153 ; I. Oran 153 II. Fiyat 153 G. HAKKIN SINIRLANDIRILMASI VEYA KALDIRILMASI 154 I. Genel Kurulun Karar Alması Zorunluluğu 155 1. Genel Olarak 155 2. Yetersayılar 156 3. Hakkın Yeni Bir Genel Kurul Kararıyla Kaldırılabilmesi veya Sınırlandırabilmesi Sorunu 158 II. Paysahiplerinin Yönetim Kurulu Tarafından Bilgilendirilmesi 159 III. Genel Kurulun Yönetim Kuruluna Yetkisini Devretmesi 160 1. Yetki Devrinin Geçerli Olduğu Görüşü 160 2. Yetki Devrinin Geçersiz Olduğu Görüşü 162 3. Değerlendirmemiz 164 IV. Haklı Sebebin Varlığı 165 1. Genel Olarak 165 2. Haklı Sebebin Somutlaştırılmasında Kullanılan Ölçütler 169 a. Şirket Menfaatinin Bulunması 170 b. Kısıtlamanın Yöneldiği Amaç Bakımından Gerekli Olması 173 c. Eşit İşlem İlkesine Uygun Hareket Edilmesi 176 d. Hakların En Az Zarar Verecek Tarzda Kullanılması İlkesine Uygun Hareket Edilmesi 178 3. Haklı Sebep Olarak Kabul Edilebilecek Hâller 180 a. İşletmelerin, İşletme Kısımlarının, İştiraklerin Devralınması Durumunda 181 12 b. Tahvil İhracının Piyasa Şartlarına Uygun Yapılması Durumunda 183 c. Sermaye Tabanının Genişletilmek İstenmesi Durumunda 184 d. Tahvil İhracının Daha Uygun Şartlarda Yapılmak İstenmesi Durumunda 185 V. Sınırlandırma veya Kaldırma Hâlinde Esas Sözleşmede Bulunması Gereken Kayıtlar 187 1. Önerilmeye Muhatap Olma Hakkının Bulunmadığı 188 2. Değiştirme veya Alım Hakkından Yararlanabilecek Gruplar 188 3. Değiştirme veya Alını Haklarının Kullanılma Şartları 189 4. İhraç Bedelinin Hesaplanmasına İlişkin Esaslar \\ 190 VI. Hakkın Sınırlandırılması veya Kaldırılmasının Sonuçları 192 1. Sınırlandırma veya Kaldırmanın Hukuka Uygun Olması Hâlinde 192 2. Sınırlandırmanın veya Kaldırmanın Hukuka Aykırı Olması Hâlinde 192 a. Genel Kurul Kararının İptali 192 b. Yönetim Kurulu Üyelerine Karşı Sorumluluk Davası Açılması 195 ALTINCI BÖLÜM DEĞİŞTİRME VEYA ALIM HAKKI SAHİPLERİNİN KORUNMASI A. GENEL OLARAK 197 B. DEĞİŞTİRME VEYA ALIM HAKLARININ KAYBINA YOL AÇAN HÂLLER 198 I. Doğrudan Kayıp Hâlleri 198 II. Dolaylı Kayıp Hâlleri 199 1. Sermaye Artırımı Yapılması, Yeni Değiştirme veya Alım Haklarının Tanınması 200 a. Sermaye Artırımı Yapılması 200 b. Yeni Değiştirme veya Alım Haklarının Tanınması 201 2. Diğer Hâller 202 a. Birleşme 202 aa. Devralan Şirketin Değiştirme veya Alım Haklarının Borçlusu Olması 203 13 bb. Devrolunan Şirketin Değiştirme veya Alım Haklarının Borçlusu Olması 203 b. Şirket Türünün Değiştirilmesi 204 c. Tasfiye 206 d. Genel Kurulun Sermayenin Şartlı Artırılmasına Dair Kararının İptali 207 III. Kaybın Giderilmesi İçin Alınacak Tedbirler 207 1. Değiştirme Fiyatının İndirilmesi 207 2. Diğer Uygun Denkleştirme Olanakları 209 a. Yeni Pay Alma ve Önerilmeye Muhatap Olma Hakkının Tanınması 209 b. Değiştirme Hakkının Kullanılmasının Öne Alınması 21 1 c. Nakit Para Ödenmesi 211 d. Sermaye Artırımının Yasaklanması 212 e. Çoğunluğun Sermaye Artırımına Karşı Oy Kullanacağına Dair Yükümlülük Altına Girmesi 213 IV. Kaybın Giderilmesinin Gerekmediği Hâller 213 . NAMA YAZILI PAYLARIN DEVİR KISITLAMALARINA KARŞI HAK SAHİPLERİNİN KORUNMASI 214 I. Genel Olarak 214 II. Paysahipleri veya Çalışanlara Karşı Pay Devri Sınırlamalarında 215 III. Diğer Değiştirme Hakkı Sahiplerine Karşı Pay Devri Sınırlamalarında 216 SONUÇ 219 KAYNAKÇA 223