Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Eylül (190)      Ağustos (118)      Temmuz (128)      Haziran (104)

Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesi

Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesi



Sayfa Sayısı
:  
101
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2008
ISBN NO
:  
978-975-295-871-5

22,00 TL









GİRİŞ


Telekomünikasyon hizmetleri bireylerin hayatında gün geçtikçe önemli bir yer teşkil etmektedir. Telekomünikasyon hizmetlerinin önem¬li bir parçası olan GSM1 hizmetleri, çokça kullanılan ve tercih edilen bir sistem haline gelmiştir. Bu alanda son yıllarda tanık olunan olağanüstü gelişmeye paralel olarak, bir çok düzenleme ardı ardına çıkarılmakta¬dır.


GSM işletmecilerinin′ve abonelerinin sayılarının hızla artışıyla bera¬ber, Ülkemizde ve dünyada yaygınlaşan cep telefonu kullanımında sıkça karşılaşılan problemler mobil telefon abonelik sözleşmesinin bu incele¬menin konusu olarak seçilmesine sebep olmuştur. Mobil telefon abone¬lik sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemenin yanında, özellikle bu sözleşme çerçevesinde abone ve GSM işletmecisi arasında çıkabilecek sorunların incelenmesi de tezimizin bir parçasını oluşturacaktır.


Abonelik sözleşmesi günlük hayatımızda sıkça rastladığımız bir söz¬leşme tipidir. Dergi, kitap, gazete aboneliği, elektrik, su veya havagazı aboneliği bunlardan sadece bir kaçıdır. Ancak biz burada konumuzu sa¬dece GSM işletmecisi ile abone arasında yapılan mobil telefon abonelik sözleşmesi ile sınırlı tutmaktayız.


GSM işletmecisi ile abone arasındaki mobil telefon abonelik sözleş¬mesi temelini GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi Tesis Ve İşletilmesi İle İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi′nden3 alır. GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi Tesis Ve İşletil¬mesi İle İlgili Lisans Verilmesine İlişkin Sözleşme, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığı ile GSM İşletmecisi arasında yapılan bir imtiyaz sözleşmesidir4. Kamu hizmetleri alanında yapılacak mal ve hizmet üre-


1 GSM ibaresi, ′Global System for Mobile Telecommunication′m (Evrensel Karasal Gez¬
gin Telekomünikasyon Sistemi) baş harflerinden meydana gelmiştir. Bu tanım, Teleko¬
münikasyon Hizmetleri Yönetmeliği′nin 4. maddesinden alınmıştır.
2 Ulusoy Ali, Telekomünikasyon Hukuku, Turhan Kitabevi, Ankara 2002, s. 1.
3 İmtiyaz sözleşmesi, işletmeci tarafından söz konusu imtiyaz sözleşmesinde belirtilen
telekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesi ve/veya altyapısının işletilmesi için Ba¬
kanlık ve işletmeci arasında yapılan sözleşmedir. Bu tanım, 406 Sayılı Telgraf ve Tele¬
fon Kanununun 1. maddesinden alınmıştır.
4 GSM 900 cep telefonu lisansları verilmesine ilişkin sözleşmeler Danıştay′ın inceleme¬
sine sunulmuş; Danıştay İdari Kurulu′nun 16.2.1998 t, E. 1998/23, K. 1998/24 sayı¬
lı kararı ile uygun bulunmuştur.

2
timinin özel kişilere yaptırılmasının sözleşmeye dayanan klasik biçimi ′imtiyaz′ olarak adlandırılır5. Anayasa Mahkemesi, söz konusu lisans ve ruhsatların niteliğini, hukuki rejimini değerlendirmiş ve imtiyaz sözleş¬mesi olduğu sonucuna varmıştır6.


GSM 1800 Sayısal Hücresel Mobil Telefon Sistemi Tesis Ve İşletilme¬si İle İlgili Lisans Verilmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi, idari yönü ol¬ması sebebiyle tezimizin konusunun dışında kalmaktadır. Çalışmamız¬da sadece GSM işletmecisi ve aboneler arasında akdedilen mobil telefon abonelik sözleşmesinin özel hukuk yönünü inceleyeceğiz.


Mobil telefon abonelik sözleşmesini hepimiz imzalamaktayız ancak bu sözleşmenin hükümlerini, özellikle abone ve işletmecinin bu sözleş¬meden doğan haklarının ve borçlarının kapsamını bilmemekteyiz.


Mobil telefon abonelik sözleşmesi, konusu GSM telefon hizmeti olan ve taraflardan birinin diğerinden genellikle bir ödeme karşılığında de¬vamlı olarak hizmet veya benzeri bir edimi yerine getirmesini talep hak¬kına sahip olduğu sözleşmedir.


Mobil telefon abonelik sözleşmesi, Ulaştırma Bakanlığı tarafından onaylanan tip sözleşmenin, işletmeci ve abone arasında akdedilmesi ile kurulmaktadır. Bu sebeple sözleşmenin taraflarını, ileride ayrıntılı ola¬rak inceleyeceğimiz abone ve işletmeci oluşturmaktadır.


Mobil telefon abonelik sözleşmesi, sözleşmenin taraflarından birisi olan GSM işletmecisinin önceden hazırlayıp sunduğu sözleşme koşulla¬rının, sözleşmenin diğer tarafı olan abone tarafından kabul edilmesiyle kurulur. Bu tip sözleşmeler, çerçeve sözleşme niteliğinde düzenlenmek¬tedir. Ekonomik olarak zayıf durumda bulunan abone, piyasada hakim durumda bulunan ve ekonomik olarak güçlü konumda olan GSM işlet¬mecisinin hazırlamış olduğu birbirine benzer sözleşmeleri imzalamakta¬dır. Ancak abone kendisine en uygun şartları sunan GSM işletmecisi ile sözleşmeyi imzalama konusunda seçim hakkına sahiptir.


Tezimizin birinci bölümünde, öncelikle mobil telefon abonelik söz¬leşmesinin tanımı, tarafları ve unsurları değerlendirilecektir. Daha son¬ra; sözleşmenin hukuki niteliği, özellikleri ve benzer sözleşmelerle karşı¬laştırılması konuları incelenecektir.


Mobil telefon abonelik sözleşmesinin unsurları, iş görme, ücret, hat tahsisi ve tarafların anlaşmasıdır. Mobil telefon abonelik sözleşmesinin unsurları incelenirken, bu unsurlar üzerinde kapsamlı değerlendirme yapılacaktır.


3 Karahanoğullan Onur, Kamu Hizmeti (Kavram Ve Hukuksal Rejim), Turhan Kitabevi,
Ankara 2002, s. 321. 6 Karahanoğullan, a.g.e., s. 333.

3
Sözleşmenin hukuki niteliğini değerlendirirken, mobil telefon abone¬lik sözleşmesinin genel olarak hukuki niteliğinden bahsedildikten son¬ra, karışık muhtevalı bir sözleşme olduğu konusu ayrıntılı olarak ele alı¬nacaktır.


Mobil telefon abonelik sözleşmesinin özellikleri üzerinde durulacak¬tır. Mobil telefon abonelik sözleşmesinin özellikleri incelenirken; bu söz¬leşmenin rızai bir sözleşme olduğu, karşılıklı borç yükleyen bir sözleşme olduğu, iş görme sözleşmesi niteliğini bünyesinde taşıdığı, genel işlem şartlarını içerdiği ve çerçeve sözleşme niteliğinde olduğuna dikkat çeki¬lecektir.


Birinci bölümün sonunda, mobil telefon abonelik sözleşmesinin benzer sözleşmelerle karşılaştırması yapılacaktır. Mobil telefon abonelik sözleşmesi, satım sözleşmesi, hizmet sözleşmesi, kira sözleşmesi ve li¬sans sözleşmesi ile karşılaştırılacaktır.


Tezimizin ikinci bölümünde mobil telefon abonelik sözleşmesinin hükümleri, özellikle işletmecinin ve abonenin borçları üzerinde durula¬caktır. Mobil telefon abonelik sözleşmesinde işletmecinin temel yüküm¬lülüğü telekomünikasyon hizmeti sunmaktır. Abonenin temel yükümlü¬lüğü ise telekomünikasyon hizmetine karşılık olarak ücret ödeme borcu¬dur. Tezimizin bu bölümünde tarafların borçları daha ayrıntılı olarak in¬celenecektir.


Tezimizin son bölümünde ise mobil telefon abonelik sözleşmesinin sona ermesi incelenecektir. Mobil telefon abonelik sözleşmesinin sona ermesi incelenirken, sözleşmenin kendiliğinden sona ermesi ve sözleş¬menin hukuki işlemle sona ermesi bakımından yapılan ayrıma göre bir değerlendirme yapılacaktır.

Teşekkür V

Önsöz VII

Kısaltmalar XII

GİRİŞ 1

I. BÖLÜM
MOBİL TELEFON ABONELİK SÖZLEŞMESİNİN TANIMI, TARAFLARI,
UNSURLARI, HUKUKİ NİTELİĞİ, ÖZELLİKLERİ VE BENZER
SÖZLEŞMELERLE KARŞnJVŞTERILMASI

I. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesinin Tanımı,
Tarafları ve Unsurları 5
1. Tanıra 5
2. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesinin Tarafları 7
a. İşletmeci 7
b. Abone 10
3. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesinin Unsurları 11
a. Ücret 11
b. İş Görme 14
c. Hat Tahsisi 17
d. Tarafların Anlaşması 17
II. Mobİl Telefon Abonelik Sözleşmesinin Hukuki Niteliği 18
1. Genel Olarak 18
2. Karışık Muhtevalı Sözleşme Görüşü 21
a. Genel Olarak Karışık Muhtevalı Sözleşme Görüşü 21
b. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmelerinde Karışık
Muhtevalı Sözleşme Görüşü 23
c. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmelerine
Uygulanacak Hükümler 25
III. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesinin Özellikleri 28
1. Rızai Bir Sözleşmedir 28
2. Karşılıklı Borç Doğuran Sözleşme Niteliğindedir 28
3. İş Görme Fonksiyonu Bulunmaktadır 29
4. Genel İşlem Şartları İçermektedir 29
a. Genel Olarak Genel İşlem Şartlan 29
b. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmelerinin Genel İşlem
Şartlan Açısından Değerlendirilmesi 31
5. Çerçeve Sözleşme Niteliğindedir 34

X

IV. Mobil Telefon Abonelik Sözleşmesinin Benzer
Müesseselerle Karşılaştırılması 35
1. Satım Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 35
a. Genel Olarak Satım Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 35
b. Ard Arda Teslimli Satım Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 36
2. Hizmet Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 37
3. Kira Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 40
4. Lisans Sözleşmesi ile Karşılaştırılması 41
II. BÖLÜM
MOBİL TELEFON ABONELİK SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ

I. Genel Olarak 45
II. İşletmeci ve Abonenin Yükümlülükleri 46
1. İşletmecinin Yükümlülükleri 46
a. Temel Haberleşme Hizmeti Sunma Yükümlülüğü 46
b. Fatura Düzenleme ve Gönderme Yükümlülüğü 48
aa. Sonradan Ödemeli Sistem 49
i. Ayrıntılı Fatura Düzenleme Yükümlülüğü 51
ii. Faturaya İtiraz Halinde Fatura Bedelini
Ödeme Yükümlülüğü 52
bb. Ön Ödemeli Sistem 52
c. İşletmecinin Sır Saklama Yükümlülüğü 53
d. İşletmecinin Hattı Görüşmeye Kapatma Yükümlülüğü 54
e. İşletmecinin Numara Taşıma Yükümlülüğü 55
f. Telefon Defterine Kayıt Yükümlülüğü 57
g. İşletmecinin Özel Haberleşme Hizmeti Sunma
Yükümlülüğü 58
h. Haberleşmenin Gizliliğini Sağlama Yükümlülüğü 59
2. Abonenin Yükümlülükleri 59
a. Abonenin Ücret Ödeme Yükümlülüğü ve Temerrüdü 59
aa. Abonenin Ücret Ödeme Yükümlülüğü 60
i. Ücretin Miktarı ve Kapsamı 60
ii. Ücretin Ödeme Zamanı ve Yeri 66
iii. Ara Ödeme Yapma Yükümlülüğü 69
bb. Abonenin Ücreti Ödemede Temerrüde
Düşmesi ve Sonuçlan 70
i. Telefona Sim Kilidi Yapılması 73
ii. Telefonun Kara Listeye Alınması 73
iii. Hattın Görüşmeye Kapatılması 75
b. Abonenin Bildirim Yükümlülüğü 76
aa. Telefonun Seri Numarasını Bildirim Yükümlülüğü 76
bb. Kimlik Bilgilerini Bildirim Yükümlülüğü 76
c. Abonenin Bakanlığın Onayladığı Cihazları
Kullanma Yükümlülüğü 77