Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (36)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Medeni Hukuka Giriş

Medeni Hukuka Giriş



Sayfa Sayısı
:  
376
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1986

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











5. Bası için ÖNSÖZ Daha önceki basıları, İstanbul Üniversitesi iktisat Fakültesi tarafından gerçekleştirilmiş bulunan «MEDENÎ HUKUKA GİRİŞ» adlı eser, bu kez, İ.Ü. Hukuk Fakültesi yayınları içinde yer almaktadır. Eserin amaçlan ve içeriği hakkında bir fikir edinmek isteyenlerin, 4. Basıdaki «SUNUŞ»ta söylediklerimize bir göz atmaları yeterli olabilir. 5. Bası bakımından, «SUNUŞ»taki açıklamalara eklenecek bir şey olmadığını belirtmek yerinde olur. 5. Bası hazırlanırken, yazarın asıl amacı, 1981 yılından bu yana değiştirilen, yenilenen ve yeni çıkarılan pozitif hukuk kuralları (mevzuat) bakımından eserin güncelleştirilmesi olmuştur. Bu arada, çok ender olarak da, bu süre içinde yayınlanmış yerli ve yabancı eserlere yollamada da bulunmuştur. Yazar, eserin basımı ile ilgili düzeltme işlerini üstlenen ve «Kavram Dizini»ni hazırlayan, araştırma görevlisi Kutsî Akbulut′a teşekkür borçludur. Ayrıca, eserin basımı sırasında, yazarın yaptığı çeşitli değişiklikleri anlayışla kabul eden GÜRYAY Basımevi yönetici ve emekçilerine de yazar içten teşekkürlerini sunar. Prof. Dr. Ergun özsunay Mukayeseli Hukuk Araştırma ve Uygulama Merkezi Hukuk Fakültesi / Üniversite 3. Nisan. 1987 İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HUKUK KAVRAMI, HUKUKUN BÖLÜMLERİ VE ÇAĞDAŞ HUKUK SİSTEMLERİ § 1. Hukukun Variiğmı Gerekli Kılan Nedenler, Hukukun Tanımı ve Ekonomik Yapı ilişkileri I. Sosyal bir olgu olarak hukuk 3 H Hukuk kuralları, hukukî kurumlar ve hukuk düzeni 4 1. Hukuk kuralları 4 2. Hukukî kurumlar 4 3. Hukuk düzeni 4 IH. Hukukun tanımı 5 1. Tanımın zorluğu 5 2. Hukuk kuralının en önemli öğesi : Yaptırım 5 IV. Hukuk anlayışını etkileyen etkenler 6 1. Kara Avrupasmda 6 2, Marx′çı hukuk anlayışı 8 V. Ekonomik sistemler ile hukuk arasındaki ilişkiler 7 1. Başlıca ekonomik sistemler ve bunların hukuk üzerindeki yansımaları 7 a) Kapitalist sistem 8 b) Kollektivist sistem 8 c) Sistemlerin yakınlaşması 8 d) Ekonomik sistemlerin hukuk üzerindeki yansımaları ... 9 2. Ekonomik yapının hukuk üzerindeki etkileri 9 § 2. Hukukun Çeşitli Görünümleri I. Pozitif hukuk 11 İT. tdeal hukuk 12 IH. Hakkaniyet hukuku 12 IV. Tarihsel hukuk 13 V. Yaşayan hukuk 14 VT Hukuk problematiği 14 İçindekiler § 3. Hukuk Kuralları ve Çeşitli Davranış Kuralları Görgü kuralları - 1. Genel olarak 15 2. Hukuk kurallarından ayrılıkları I6 Din kuralları 16 1. Genel olarak 16 2. Hukuk kurallarından ayrılıkları 16 a) Amaç yönünden 16 b) Kaynak yönünden 16 c) Yaptırım yönünden 17 3. Hukukun akla dayandırılması ve laikleştirilmesi 17 Ahlâk kuralları 18 1. Genel olarak 18 2. Hukuk kurallarından ayrılıkları 19 a) Amaç yönünden 19 b) Yaptırım yönünden 19 3. Ahlâkın hukuk üzerine etkisi 19 § 4. Hukukun Bölümleri ve Çeşitli Hukuk Dallarının Tanıtılması Hukukun bölümleri 22 1. Klâsik ayrım 22 2. Teoriler 23 a) Çıkarlar teorisi 23 b) Süjeler teorisi 23 c) Teorilerin değerlendirilmesi 23 aa. Çıkarlar teorisinin eleştirilmesi 23 bb. Süjeler teorisinin eleştirilmesi 24 3. Sonuç • •• 25 Kamu hukuku 26 1. Kavram 26 2. Kamu hukukunun dalları 26 a) Salt kamu hukuku karakterinde olan hukuk dalları ... 26 aa. Anayasa hukuku 26 bb. îdare hukuku 27 cc. Ceza hukuku 28 dd. Umumî âmme hukuku 29 ee. Uluslararası hukuk 29 fo) Kamu hukuku karakteri baskın olan hukuk dalları ... 31 aa. Hukuk yargılama usulü hukuku 31 bb. Ceza yargılaması hukuku 32 cc. îcra/İflâs hukuku .′ 32 Özel hukuk 34 1. Kavram 34 2. Özel hukukun dalları 34 a) Medenî Hukuk 34 b) Ticaret hukuku 35 c) Uluslararası özel hukuk 37 IV. Karma nitelik taşıyan hukuk dalları 39 1. Kavram 39 2. Karma nitelik taşıyan hukuk dalları 39 a) İş hukuku 39 b) Fikrî hukuk 42 c) Deniz hukuku 42 d) Hava hukuku 43 e) Toprak hukuku 44 V. Oluşan hukuk dalları 44 1. Kavram 44 2. Oluşan hukuk dalları 45 a) Maden hukuku • 45 b) Petrol hukuku 45 c) Bankacılık hukuku 47 d) Uzay hukuku 47 § 5. Çağımızın Başlıca Hukuk Çevreleri (Sistemleri) ve Bunlar İçinde Türk Hukukunun Yeri I. Hukuk sistemlerinin sınıflandırılması 53 1. Esmein′in sınıflaması : «Batı uygarlığı ölçütü» 53 2. Sauser - Hall′ün sınıflaması : «Irk ölçütü» 54 3. Büyük kültür çevreleri ölçütü 54 4. Arminjon/Nolde/"Wolff′un sınıflaması 55 5. Ortak ideoloji ölçütü 55 6. «Hukuk aileleri» 55 7. «Hukukî üslûp» ölçütü 56 II. Çağımızın başlıca hukuk çevreleri 56 1. Roma/Cermen hukuku çevresi 56 2. «Common Law» çevresi 57 a) Genel olarak 57 b) Common Law′Un tarihsel oluşum dönemleri 58 c) ingiliz hukuku 58 aa. «Judge - made law) ya da «case - law» olarak İngiliz hukuku 58 bb. İngiliz hukukunun gelişme yönleri 59 d) Amerikan hukuku 62 3. Sosyalist hukuklar çevresi 63 a) Başlıca özellikleri 63 b) S.S.C.B.′nde medenî hukukun bugünkü durumu 64 aa. Genel olarak 64 bb. 1922 tarihli R.S.P.S.C. Medenî Kanunu 64 cc. Sonraki gelişmeler 65 dd. 1964 tarihli R.S.F.S.C, Medenî Kanunu 65 ee. Aile hukuku alanındaki düzenlemeler 66 III. c) Avrupa halk demokrasilerinde medenî hukukun bugünkü durumu 67 aa. Genel olarak _ 67 bb. Çekoslovakya 68 cc. Macaristan 69 dd. Polonya _ .. 70 ee. Bulgaristan 72 ff. Romanya 72 gg. Yugoslavya 73 d) Asya halk demokrasilerinde ve özellikle Çin Halk Cum huriyetinde medenî hukukun bugünkü durumu 75 aa. Eski Çin′de hukuk düzeni 75 bb. Kanunlaştırma hareketi 75 cc. Çin Halk Cumhuriyetinde özel hukuk düzeni 76 4. Dinsel ve gelenekçi hukuk düzenleri 77 a) Genel olarak 77 b) îslâm hukuku 78 aa. îslâm hukukunun ilkeleri 78 bb. îslâm hukukunun kaynaklan 78 cc. îslâm hukukunda mezhepler 79 dd. îslâm hukukunun özellikleri 81 ee. îslâm ülkelerinde îslâm hukukunun bugünkü du rumu 81 c) Japon hukuku 85 Çağdaş hukuk çevreleri içinde Türk hukukunun yeri 87 § 6. Hukuk İlmi, Önemli Düşünce Akımları ve Hukuk ilminin Çeşitli Gelişme Yönleri I. Hukuk ilmi 89 1. Genel olarak 89 2. Hukuk ilminin önemi 89 İL Hukuk ilminde büyük düşünce akımları 91 1. Tabiî hukuk okulu 91 a) Genel olarak 91 b) Hukuk ilmine yardımı 91 c) Etkileri 92 d) Eleştirilmesi 92 2. Tarihi hukuk okulu 93 a) Genel olarak 93 b) Kanunlaştırma hareketi üzerindeki etkisi 93 c) Tabiî Hukuk okulu ile karşılaştırılması 94 III. Hukuk ilminin gelişme yönleri 95 1. Hukuk felsefesi 95 2. Hukuk tarihi 95 3. Hukuk sosyolojisi 96 4. Dogmatik hukuk ilmi 97 5. Karşılaştırmalı hukuk 97 İkinci Bölüm HUKUKUN KANUNLAŞTIRILMASI, BATI AVRUPA′DA VE TÜRKİYE′DE KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ § 7. Hukukun Kanunlaştırılması I. Kanunlaştırma kavramı ve çeşitli tanımlan 101 1. Kavram ^ 101 2. Çeşitli tanımları 101 II, Kanunlaştırmanın amaçları ve çeşitleri 102 1. Amaçlan 102 a) Salt hukuk tekniğine ilişkin amaçlar 102 b) Siyasal, sosyal ve ekonomik yapıda değişiklik yapılma sına ilişkin amaçlar 102 2, Çeşitleri 102 a) Statik kanunlaştırmalar 102 b) Dinamik kanunlaştırmalar 103 aa. Siyasal rejim değişikliğine bağlı dinamik kanun laştırmalar 103 bb. Sosyal ve ekonomik yapının değiştirilmesine ilişkin kanunlaştırmalar 103 cc. Dinamik kanunlaştırmalarda diğer etkenler 104 HI. Kanunlaştırmaya karar veren makam ve kanunlaştırma süre cinde aşamalar 104 1. Kanunlaştırmaya karar veren makam _ ... 104 2. Kanunlaştırma sürecinde aşamalar 104 a) Hazırlık aşaması 105 b) Tasannin hazırlanması 105 c) Tasannm tartışmaya sunulması 105 d) Kesin tasarının yasama organında görüşülmesi ve kabulü 106 IV. Kanunlaştırma yöntemleri 106 1. Kazuistik yöntem , 106 2. Soyut yöntem 107 3. Soyut kazuistik yöntem 107 § 8. Batı Avrupa′da Özel Hukukun Gelişimi ve Kanunlaştırma Hareketi L Orta çağ : Hukukun dağınıklığı 109 H Roma Hukukunun benimsenmesi 110 III. Kanunlaştırma hareketi 111 1. Nedenleri 111 2. Sonuçları 111 § 9. Batı Avrupa′da Medenî Hukuk Alanındaki Başlıca Kanunlaştırmalar t Prusya Devletleri için Genel Land Kanunu (ALR) II. Fransa′da Medenî Hukukun kanunlaştırılması 1. Eski hukuk 2. Geçiş dönemi hukuku 3. Code civil a) Code civil′in hazırlanması ve kabulü b) Code civil′in sistematiği, özellikleri ve dili aa. Sistematiği bb. Özellikleri 4. Fransız Hukukunun XIX ve XX. yüzyıldaki gelişimi a) Genel olarak b) Fransız hukuk ilminin gelişmesi aa. Şerhçi Okul bb. Mahkemeler uygulaması c) Code civil′in yenilenmesi ve gözden geçirilmesi aa. Yenilemeyi gerekli kılan nedenler bb. Code civil′in komşu ülkeler tarafından benimsendiği sırada yenilenmesi cc. Fransa′da Code civil′de yapılan değişiklik ve yenile meler dd. Code civil′in yeniden gözden geçirilmesi III. Avusturya Genel Medenî Kanunu (ABGB) 1. Sistematiği 2. Başlıca özellikleri 3. Yenilenmesi IV. Saksonya Krallığı Medenî Kanunu V. İtalya′da Medenî Hukukun kanunlaştırılması 1. 1985 tarihli Codice çivile 2. 1942 tarihli Codice çivile a) Hazırlanması b) Sistematiği c) özellikleri VI. Almanya′da Medenî Hukukun kanunlaştırılması 1. Kanunlaştırmayı gerekli kılan nedenler 2. Kanunlaştırmaya ilişkin tartışmalar 3. Çeşitli alanlarda kanunlaştırmalar 4. Medenî Hukukun kanunlaştırılması a) BGB′nin hazırlanması aa. Birinci tasarı bb. İkinci tasarı cc. İkinci Tasarının görüşülmesi ve kabulü b) BGB′nin sistematiği ve özellikleri aa. Sistematiği bb. Özellikleri c) BGB′de yapılan değişiklik ve yenilemeler 113 113 113 115 116 116 117 117 118 119 119 119 119 120 121 121 121 122 122 122 122 123 123 123 124 124 124 124 124 125 125 125 126 126 127 127 127 128 128 128 ′128 129 130 "VTI. İsviçre′de Medenî Hukukun kanunlaştırılması 131 1. Genel olarak 131 2. Kantonlarda özel Hukukun kanunlaştırılması 132 3. Federasyonda hukukun birleştirilmesi 132 4. İsviçre Medenî Kanunu′nun hazırlanması ve kabulü 133 a) Ön çalışmalar 133 b) ZGB′nin hazırlanması ve kabulüne ilişkin aşamalar _ _ _ 134 aa. Kısmî tasarılar 134 bb. Bakanlık tasarıları 134 cc. Adalet Bakanlığı Ön Tasarısı 134 dd. Ön - Tasarının gerekçeleri 134 ee. Büyük Uzmanlar Komisyonunun Protokolü 135 ff. Federal Hükümet Tasarısı 135 gg. Federal Meclisin Resmî Stenografik Bülteni 135 5. Borçlar Kanunu′nun ZGB′ye uydurulması 135 6. İsviçre Medenî Kanunu′nun özellikleri _ _ 135 a) Ulusal karakteri 135 b) Halkçı karakteri 136 c) Yöntemi ve dili 136 aa. Yöntemi 136 bb. Dili 136 d) Tekniği 136 e) Sosyal ve insancıl tutumu 137 aa. İnsancıl düşünceler ve sosyal denge anlayışı 137 bb. Emeğin korunması 137 cc. Kişinin bağımsızlığı _ 137 f) Modernliği ve yeniliğe açık oluşu _ _ _ 137 7. ZGB ve OR′da yapılan değişiklik ve yenilemeler 138 a) ZGB′deki değişiklik ve yenilemeler 138 b) OR′daki değişiklikler 139 § 10. Türkiye′de Özel Hukukun Gelişimi, Kanunlaştırma Harekeleri ve İsviçre Medenî Kanununun Benimsenmesi I. Osmanlı İmparatorluğundaki özel Hukuk düzeni 141 II. Tanzimattan sonraki kanunlaştırma hareketleri 142 1. Kanunlaştırmayı gerekli kılan etkenler 142 a) Ekonomik etkenler 142 b) Siyasal etkenler 143 2. Belli başlı kanunlaştırmalar 143 a) Genel olarak bazı yabancı kanunları çevirerek ya da on ları örnek alarak yapılan kanunlaştırmalar 143 b) Ulusal nitelikte ve yerli köklere dayanılarak yapılan ka nunlaştırmalar 143 aa. Ceza Kanunnamesi 143 bb. Kanunname-i Arazi 143 cc. Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye 144 dd. Hukuku Aile Kararnamesi 145 IH Türk Medenî Kanununun hazırlanması ve kabulü 146 1. Ön çalışmalar 146 2. İsviçre Medenî Kanununun benimsenmesi 147 § 11. Medeni Kanunumuzun Sistematiği ve Özellikleri I. Medenî Kanunumuzun sistematiği 149 1. Genel olarak 149 2. Medenî Kanunun sistematiği 149 3. Borçlar Kanunun sistematiği 150 II. Medenî Kanunun «Başlangıç» hükümleri 151 1. «Genel Bölüm» sorunu 151 2. Medenî Kanunumuzun «Başlangıç» hükümleri 153 3. MK ile BK arasındaki iç bağlılık 154 a) BK hükümlerinin medenî hukuk ilişkilerinde uygulan ması 154 b) MK hükümlerinin borç ilişkilerinde uygulanması 155 III. Medenî Kanunumuzun özellikleri 156 1. Demokratik karakteri 156 2. Bireyci karakteri 156 3. Özgürlükçü karakteri 156 4. Sosyal karakteri 156 5. Halkçı karakteri 157 6. Lâik karakteri 157 7. Devrimci karakteri 158 IV. Medenî Kanunumuzda yapılan değişiklikler 158 1. İsviçre Medenî Kanunu alındığı sırada yapılan değişiklikler 158 2. Medenî Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılan de ğişiklikler 159 V. Medenî Kanunumuzun diğer düzenlemelerle tamamlanması ... 159 1. Kişinin hukuku alanında 160 2. Aile hukuku alanında 160 3. Miras hukuku alanında 161 4. Eşya hukuku alanında 161 5. Borçlar hukuku alanında 162 VL Medenî Kanunumuzun yenilenmesi 162 Üçüncü Bölüm HUKUKTA KAYNAK KAVRAMI, GENEL OLARAK KANUNLARIN VE ÖZELLİKLE MEDENÎ KANUNUMUZUN UYGULANMASI § 12. Genel Olarak Hukukta Kaynak Kavramı ve Medenî Kanunumuzun Kaynakları I. Hukukta kaynak kavramı 167 II. Genel olarak hukukun ve özel olarak Medenî Hukukumuzun kaynaklan 168 1. Hukukun yazılı kaynaklan 168 2. Hukukun yazılı olmayan kaynaklan 168 III. Hukukun yazılı kaynakları : Kanun Hukuku 169 1. Genel olarak 169 2. Kanunların geçerliliğine ilişkin koşullar 169 a) Yetkili organ 169 b) Yöntem 170 aa. Kanunların önerilmesi 170 bb. Kanunlann görüşülmesi ve kabulü 170 cc. Kanunların yayınlanması 170 c) Kanunların yürürlüğe girmesi 170 3. Kanun hukukunun başka yazılı kaynakları 171 a) Kanun hükmünde kararnameler 171 b) Tüzükler 172 c) Yönetmelikler 172 4. Medenî Hukukumuzun yazılı kaynakları 172 IV. örf ve Adet Hukuku 173 1. Genel olarak 173 2. Tarihsel önemi 173 3. örf ve âdet hukukunun bir hukuk kaynağı olarak kabulü 173 4. örf ve âdet hukukunun koşullan 174 a) Maddî koşul: Süreklilik 174 b) Psikolojik koşul: Uyma mecburiyeti inancı 175 5. örf ve âdet hukukunun çeşitleri 175 a) Genel ve yöresel örf ve âdet hukuku 175 b) Genel ve özel örf ve âdet hukuku 175 c) Ticarî ve adî örf ve âdet hukuku 175 6. örf ve âdet hul-ukunun saptanması 175 7. örf ve âdet hukuku ile «kanun hukuku» arasındaki ilişkiler: Örf ve âdet hukukunun görevleri 176 a) Tamamlayıcı görevi 176 b) Yorumlayıcı ve açıklayıcı görevi 176 c) Kanunu değiştirici ya da kaldmcı görevi 176 8. örf ve âdet hukukunun «yargıç hukuku» ile ilişkileri __ 176 § 13. Genel Olarak Kanunların va özellikle» Medenî Kanunun Uygulanması t Genel olarak 177 II. Kanunlann zaman bakımından uygulanması 177 1. Teorik bakımdan 177 a) Geleneksel görüş 177 b) Yeni görüş 178 2. Pozitif hukuklar bakımından 179 a) Yabancı hukuklarda 179 b) Medenî Kanunumuzda .. 179 aa. Kural 179 bb. istisnalar 180 III. Kanunların, hükmün niteliğine göre uygulanması 181 1. Genel olarak 181 a) Genel hükümler - ayrı hükümler (ius proprium) ...... 181 b) Zorlayıcı, tamamlayıcı, yorumlayıcı ve yetki verici hü kümler 181 2. Baskın görüşe göre hükümleri çeşitleri 183 a) Emredici hukuk kuralları 183 b) Tamamlayıcı hukuk kuralları 184 c) Yorumlayıcı hukuk kuralları 185 IV. Kanunların metin ve anlam bakımından uygulanması 185 1. Kanunların metin bakımından uygulanması 185 a) Genel olarak 185 b) Kenar başlıkları 186 c) Kanun metnir.in doğrudan doğruya uygulanması 187 d) Kanun metninin zıt kavram delili yoluyla uygulanması 187 e) Kanunun öncelik yoluyla uygulanması 188 2. Kanunların anlam (= ruh) bakımından uygulanması 188 a) Genel olarak 188 b) Kanunların yorumlanması 189 aa. Genel olarak 189 bb. Yorum çeşitleri 189 cc. Yorumun amacı 190 dd. Kanunların yorumunda kabul edilmeyen yöntemler 191 ee. Başlıca yorum yöntemleri 191 ff. Kanunların yorumunda başlıca yorumlama öğeleri 192 gg. Yorumlamada başvurulacak yardımcı araçlar 193 V. Kanunların örnekseme yoluyla uygulanması 194 Dördüncü Bölüm HUKUKTA VE KANUNDA BOŞLUKLAR, YARGICIN HUKUK YARATMASI VE TAKDİR YETKİSİ § 14. Hukukta Boşluk Kavramı ve Yargıcın Hukuk Yaratması (Yargıç Hukuku) I. Hukukta boşluk kavramı 199 H. Boşluğun tanınması 200 1. Genel olarak 200 2. Türk hukukunda 200 m. Boşlukların çeşitleri 201 1. Geniş anlamda ve dar anlamda boşluklar 201 a) Genig anlamda boşluklar : Kanun içi boşluklar 201 b) Dar anlamda boşluklar: Kanun yanında veya kanun dı şında boşluklar 201 aa. Gerçek boşluklar 202 bb. Gerçek olmayan boşluklar 202 2. Diğer boşluk ayırımları 203 a) Hukukta boşluk - hukuk kuralında boşluk 203 b) Bilinen ve bilinmeyen boşluklar 203 c) Fiilî boşluklar ve ihmâlden doğan boşluklar 203 d) Biçimsel boşluklar ve maddî boşluklar 203 IV. Boşlukların doldurulması: Yargıcın hukuk yaratması 204 1. Boşlukların doldurulmasında yetki sorunu 204 2. Boşlukların doldurulmasında yöntem , 204 a) Genel olarak 204 b) Boşlukların doldurulmasında yargıcın yapacağı işler ... 205 aa. Çıkarlar durumunun saptanması 205 bb. Çıkarların değerlendirilmesi 205 cc. Hukukî güvenliğin gözetilmesi 206 dd. Yürürlükteki hukuk düzeninin gözönünde bulundu rulması 206 c) Boşlukların doldurulmasında yargıcın kaçınması gere ken yollar 207 aa. Yorum yöntemlerine başvurmama 207 bb. Olay varsayımcılığmdan kaçınma 208 cc. ikinci derecede başka bir hukuk kaynağına dayan mama 209 dd. Kazuistik yöntemlerden kaçınma 210 d) Boşlukların doldurulmasında kanun hükümlerinin ör- nekseme yoluyla uygulanması 211 3. Boşlukların doldurulmasında yargıcın başvuracağı yar dımcı araçlar 211 a) MK tarafından öngörülen yardımcı araçlar 211 aa. öğreti 212 bb. Mahkeme kararları 213 b) Öğreti tarafından önerilen başka yardımcı araçlar 214 aa. Hukukun genel ilkeleri 215 bb. Tabiî Hukuk 215 cc. Eşyanın tabiatı 216 dd. Karşılaştırmalı hukuk ve hukuk tarihi 218 ee. Yürürlükteki kanunun değiştirilmesine ilişkin ta sarılar 218 ff. Hukukî özdeyişler 218 V. Yargıç tarafından konulan hukuk kuralının niteliği ve bu kural karşısında yargıcın ve Yargıtaym durumu 219 1. Yargıç tarafından konulan hukuk kuralının niteliği 219 2. Yargıcın kendi koyduğu kural karşısındaki durumu 219 3. Yargıcın yarattığı hukuk karşısında Yargıtaym durumu ... 220 § 15. Yargıcın Takdir Yetkisi : «Hakkaniyete Göre Hüküm Vermesi» I Kavram 221 1. Genel olarak 22İ 2. Yargıca takdir yetkisi tanınmasının amacı 222 3. önemi 223 4. Takdir yetkisinin kapsamı 223 5. İspat hukuku ile ilişkisi 223 II. Yargıcın takdir yetkisinin görünümleri ve «hakkaniyet»e göre hüküm vereceği durumlar 223 1. Takdir yetkisinin görünümleri 223 a) Olayların takdirine ilişkin durumlar 224 b) Hukukî sonuçların takdirine ilişkin durumlar 224 c) Hem olayların; hem de hukukî sonuçların takdirine ilişkin durumlar 224 2. Yargıcın «hakkaniyetle göre hüküm vereceği durumlar ... 225 a) Genel olarak 225 b) MK ve BK′nda belirtilen durumlar 225 aa. Yargıcın «takdir»ine yollama yapılan durumlar ... 225 bb. «Durumların gereği»ne yollama yapılan durumlar 226 cc. «önemli nedenlerde yollama yapılan durumlar 226 c) Diğer durumlar 226 III. Takdir yetkisinin kullanılması 227 1. Genel olarak 227 a) Takdir yetkisinin dış sınırları 227 b) Takdir yetkisinin iç sınırlan 228 2. Takdir yetkisinin niteliği 228 3. Takdir yetkisinin kullanılmasında yöntem 228 4. «Haklianiyet»e göre hüküm verme 229 IV. Takdir yetkisine dayanılarak verilen kararlara karşı kanun yolları 229 Beşinci Bölüm HAK KAVRAMI, ÇEŞİTLERİ, HAKLARIN EDİNİLMESİ VE ELDEN ÇIKMASI § 16. Hak Kavramı, Tanımı ve Hakların Çeşitleri L Hak kavramı 233 1. Genel olarak 233 2. Deyim sorunu 234 II. Hakkın niteliğini açıklayan teoriler ve hak kavramının tanımı 234 1. Genel olarak 234 2. Hakkın niteliğini açıklayan teoriler 235 a) İrade kudreti ya da irade egemenliği teorisi 235 bl Hukuken korunan çıkarlar teorisi 235 3. Eklektik görüş 235 III. Hakların çeşitleri : Kamu hukukundan türeyen haklar - özel hukuktan doğan haklar 236 1. Kamu hukukundan türeyen haklar 237 a) Koruyucu haklar 237 b) isteme karan 237 c) Katılma haklan 237 2. Özel hukuktan doğan haklar : özel haklar ve çeşitleri ... 238 a) Konulanna göre 238 aa. Malvarlığı hakları 239 bb. Kişivarlığı hakları 239 b) Hak sahibine bağlılıklarına göre 239 aa. Devredilebilen haklar 239 bb. Kişiy- bağlı haklar 239 c) Başka bir hakka bağlılıklanna göre 241 aa. Bağımsız haklar 241 bb. Bağımlı haklar 241 d) Amaçlarına göre 242 aa. Yalın haklar 242 bb. Yenilik doğuran haklar 242 e) Niteliklerine göre 243 aa. İktidar haklan 243 bb. ikinci derece haklar 244 § 17. Mutlak Haklar I. Genel olarak 246 ′ 1. Tanımı 246 2. özellikleri 247 3. Çeşitleri .′ 248 H. Mallar üzerindeki mutlak haklar 248 1. Maddî mallar üzerindeki mutlak haklar 248 2. Maddî olmayan mallar üzerindeki mutlak haklar .249 a) Kavram 249 b) Fikrî hakların konusu 249 c) Fikrî hakların çeşitli yönleri 250 d) Fikrî hakların korunması 251 UT. Kişiler üzerindeki mutlak haklar 252 1. Kişilik haklan 252 2. Mutlak aile haklan 252 a) Velayet hakkı 253 b) Vesayet hakkı 253 c) Ev başkanlığı hakkı 254 § 18. Nisbl Haklar L Genel olarak 255 n. Çeşitleri 255 1. Salt nisbl haklar 256 a) Alacak haklan 256 b) Aile hukukundan türeyen nisbî haklar 258 2. Üyelik hakları 258 UT. Nisbî hakların güçlendirilmesi 258 1. Genel olarak 258 2. Şerhin etkisi 259 IV. Nisbî hakların mutlak haklardan ayrılığı ve ayrımın pratik önemi 261 1. Nisbî haklar ile mutlak haklar arasındaki ayrılıklar 261 a) Yöneltilme yönünden 261 b) ihlâl edilebilme yönünden 261 c) Sayıların belliliği yönünden 263 d) Konulan yönünden 263 2. Ayırımın pratik önemi 263 § 19. Nesnel Haklar I Nesnel haklar 266 1. Nesnel hak kavramı 266 2. Başlıca özellikler: 266 a) Belli sayı ilkesi 266 b) Nedene bağlılık ilkesi 267 c) Teslim, tapu siciline yazım ve kamuya açıklık ilkeleri _,. 267 3. Çeşitleri 268 a) Mülkiyet hakkı 268 b) Sınırlı ne3nel haklar 268 aa. Yararlanma hakları 268 bb. Değer hakları 268 cc. Taşınmaz yükümü 269 4. Medenî Kanunumuzun sistematiği 269 H. Tam bir egemenlik hakkı sağlayan nesnel haklar : Mülkiyet hakkı 269 1. Genel olarak 269 2. Mülkiyet hakkının çeşitleri 270 a) Nesnenin cinsine göre 270 b) Hakkın sahibine göre 270 aa. Başlıbaşına mülkiyet 271 bb. Topluluk mülkiyeti 271 ITL Sınırlı nesnel haklar 272 1. irtifak haklan 272 a) Genel olarak 272 b) Çeşitleri ". ....................′... 273 aa. Taşınmaz yaranna irtifak haklan 273 bb. Kişiye bağlı irtifak hakları 273 cc. Karma irtifaklar .. 273 n. 2. Taşınmaz yükümü 277 a) Kavram 277 b) Hukukî niteliği 278 c) Çeşitleri 278 3. Rehin hakları 278 a) Genel olarak 278 b) Çeşitleri 279 aa. Taşınmaz rehni 279 bb. Taşınır rehni 280 § 20. Hakların Edinilmesi ve Elden Çıkması Kavram 282 1. Hukukî işlem 282 2. Hukukî olay 283 3. Hukukî fiil 283 Hakların edinilmesi 283 1. Hakkm aslından edinilmesi 284 2. Hakkm halefiyet yoluyla edinilmesi 284 a) Devir yoluyla ve tesis yoluyla geçirim 284 aa. Devir yoluyla geçirim 284 bb. Tesis yoluyla geçirim 285 b) Tikel geçirim ve tümel geçirim 285 aa. Tikel geçirim 285 bb. Tümel geçirim 285 Hakların elden çıkması 286 1. Kavram i ^ 2. Hakların elden çıkması yolları 286 Altıncı Bölüm HAKLARİN EDİNİLMESİNDE «İYİ İNANÇ» VE KULLANILMASINDA «DÜRÜSTLÜK KURALI» KAVRAMLARI n. § 21. Hakların Edinilmesi ve Hukuki Sonuçlar Doğurmasında «İyi İnanç» Kavramı ve Etkileri «iyi înanç» kavramı 2§9 1. Terim 289 2. Tanımı 290 «iyi lnanç»m korunmasını gerekli kılan nedenler 291 1. Genel neden : Dürüst düşünce ve inancın korunması 291 2. Karşı tarafın davranışı 291 3. îşlem güvenliğinin korunması 292 4. Kamu güveninin korunması 292 5. Hukukî güvenlik ′.. 292 HI. «Ã®yi înanç»m koşullan 293 1. Bir hakkın edinilmesine engel olabilecek bir «hukukî eksiklik»in varlığı 293 2. Hukukî eksikliğin varlığını bilmeme 293 3. Objektif özenin gösterilmesine karşın hukukî eksikliği bilmeme 293 IV. «Ã®yi înanç»ın etkileri 294 1. Bir hukukî eksikliğin sonuçlarının kalkması 294 2. Bir hukukî eksikliğin sonuçlarının zayıflaması 297 V. «tyi înanç»m hukuken korunmadığı durumlar 298 1. Resmî kütükler ′" 298 2. Malikin rızası dışında elinden çıkan şeylerin edinilmesinde 299 3. Fiil ehliyetinden yoksun kişilerle yapılan hukukî işlemlerde 300 VI. «Ã®yi înanç» durumunda ispat yükü 301 VEC. «Ã®yi înançsa ilişkin başka sorunlar 303 1. «Ã®yi înanç»m aranacağı an 303 2. «Ã®yi înanç»lı kişinin şahsı 303 3. Temsil ilişkisinde «iyi inanç» 304 4. Tüzel kişilerin organları bakımından «Ã®yi inanç» 304 5. Tüzel kişiliği bulunmayan şahıs topluluklarında «iyi inanç» 304 § 22. Hakların Kullanılması ve Borçların Yerine Getirilmesinde «Dürüstlük Kuralı» I. Genel olarak 305 1. Terim ^ 305 2. «Dürüstlük» kavramı 306 3. Yabancı hukuklar 307 a) Fransız hukuku 307 b) Alman hukuku 308 c) Avusturya hukuku ..-. 308 d) îtalyan hukuku 308 II. «Dürüstlük Kuralı»mn fonksiyonları 309 1. Genel olarak 309 2. Hukukî muamelelerin dürüstlük kuralına göre yorumu ve tamamlanması 310 a) Hukukî muamelelerin yorumu 310 b) Hukukî muamelelerin tamamlanması 311 c) Değişen koşulların yürürlükteki sözleşmeleri etkileme si durumunda «dürüstlük kuralı»nın rolü : «Değişen durumların gözetilmesi» 311 3. Kanun hükümlerinin dürüstlük kuralına göre yorumu ve tamamlanması 313 a) Kanunun yorumu ve tamamlanması bakımından dü rüstlük kuralı 313 b) İkinci derecede (= yan) borçların saptanması bakı mından dürüstlük kuralı 314 aa. Genel olarak 314 bb. İkinci derecede (= yan) borçların çeşitleri 315 III. Hakkın kötüye kullanılması 316 1. Kavram 316 a) Genel olarak 316 b) «Hakkın kötüye kullanılması» yasağının nedeni 316 aa. Bireyci görüş 316 bb. Sosyal düşünce 316 c) «Kötüye kullanma yasağı»nm ölçüleri 317 aa. Sübjektif ölçü 317 bb. Objektif ölçü 317 2. Yabancı hukuklar 317 a) Alman hukuku 317 b) Fransız hukuku 318 c) İtalyan hukuku 318 d) Yunan hukuku 319 e) Sosyalist hukuklar 319 3. Türk hukukunda «hakkın kötüye kullanılması» 320 a) Genel olarak 320 b) «Hakkın kötüye kullanılmasının koşullan 321 aa. Bir hakkın varlığı 321 bb. Hakkın «dürüstlük kuralları»na apaçık aykırı kullanılması 321 c) «Hakkın kötüye kullanılmasının başlıca görünümleri 323 aa. Hakkın sırf başkasına zarar vermek maksadıyla kul lanılması 323 bb. Hakkın, hak sahibine yarar sağlamayacak bir tarzda kullanılması 324 cc. Hakkın ekonomik ve sosyal amacından saptırıla rak kullanılması 325 dd. Hakkm kullanılmasında «çıkarlar arasındaki apa çık oransızlık» 326 ee. Hakkın, uyandırılmış güvene aykırı olarak kul lanılması 326 d) «Hakkın kötüye kullanılmasının yaptırımları 327 aa. Genel olarak 327 bb. «Hakkm kötüye kullanıldığı» savunusu 328 cc. «Hakkın kötüye kullanılması» kargısında yargıcın durumu 329 c) «Hakkın kötüye kullanılması» ve «kanuna karşı dolan» 330 aa. Kavram 330 bb. Hakkın kötüye kullanılmasından ayrılığı 331 cc. Yaptırımı 331 Yedinci Bölüm HAKLARIN KORUNMASI § 23. Hakların Korunması I I. II. IH. IV. V. Genel olarak 335 Hakların, hak sahibinin gücü ile korunması 336 1. Hakkını korumak için güç kullanma 336 a) Kavram 336 b) KoşuUan 338 c) Sonuçlan 337 2. Haklı savunma 337 a) Kavram 337 b) Koşulları 337 c) Sonuçları 337 3. Zorda kalma 338 a) Kavram 338 b) Koşulları 338 c) Sonuçları 338 Hakların, talep ileri sürülerek korunması 339 1. Kavram 339 2. Talep hakkının ileri sürülmesi biçimleri 339 Hakların dava yoluyla korunması 340 1. Genel olarak 340 2. Dava hakkı 340 a) Kavram 340 b) Dava çeşitleri 341 aa. Çekişmesiz davalar 342 bb. Çekişmeli davalar 342 Talep ve dava karşısında 3avunma olanakları 343 1. Genel olarak 343 2. Maddi hukuka dayanan savunma araçları 344 a) İtirazlar 344 aa. Bir hakkın doğumuna engel olan itirazlar 344 bb. Bir hakkı sona erdiden itirazlar 344 b) Savunular 345 3. Usul hukukuna dayanan savunma araçları 346 Sekizinci Bölüm HAKLARIN ALINMASINDA İSPAT YÜKÜ § 24. Kakların Alınmasında ispat Yükü I. Genel olarak 351 İL ispat yükünün dağılımı 352 1. Genel kural 352 2. Genel kuralın istisnaları 352 a) Olağan durumun tersinin iddia edilmesi 352 b) ispat yükünün yer değiştirmesi 353 c) Karineler 353 aa. Kavram 353 bb. Çeşitleri 353 cc. Görevleri 356 III. Resmî kütük ve senetler 356 1. Genel olarak 356 2. Resmî senetler 356 a) Senet kavramı 356 b) Çeşitleri 357 aa. Adi senetler 357 bb. Resmî senetler 357 c) Görevi 357 3. Resmî kütükler 358 4. Hükümleri 358 Kavram Dizini 359 Prof. Dr. Ergim özsunay′ın Eserleri 365