Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ekim (25)      Eylül (220)      Ağustos (117)      Temmuz (128)

İşcinin Özel Yaşamına Müdahalenin Sınırları

İşcinin Özel Yaşamına Müdahalenin Sınırları



Sayfa Sayısı
:  
316
Kitap Ölçüleri
:  
21x18 cm
Basım Yılı
:  
2006
ISBN NO
:  
9944-941-18-2

0,00 TL











SUNUŞ İşveren, işyerinde yönetim hakkına sahip bulunan özne olarak, çalıştırdığı işçilerin özel yaşamıyla da ilgilenmek durumundadır. Çünkü, işçinin özel yaşam alanına girip işyerini ilgilendirebilecek tüm konular, müşteri çevresini olumlu veya olumsuz yönde etkileyecek ve bunlardan olumsuz olanlar da, işverenin ve giderek işletmenin itibar kaybına yol açacaktır. Özel yaşam hakkı, özel hukuk bakımından kişilik haklarının bir görünümü olarak ortaya çıkmakta ve işçinin kişiliğinin korunması da, iş hukukuyla sağlanan korumanın önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu yüzden, işçinin özel yaşam hakkı ile işverenin haklı çıkarları arasında, adil ve hassas bir dengenin sağlanması zorunludur. Diğer bir söyleyişle, işçinin özel yaşam alanına, işverenin (işyerinin) hukuken korunmaya değer çıkarları gerektirdiği takdirde ve ölçüde, müdahale edilebilir. Özel yaşam hakkı, kavram olarak, tüketici nitelikte tanımı yapılabilmiş bir kapsama sahip değildir. Bunun da temelinde, kişinin özel yaşamını özgürce yaşaması gerektiği düşüncesi yatmaktadır. Çünkü, sınıflandırılmış bir özel yaşam tanımı, değişen yaşam koşullarına uyumu ve gerekli dinamizmi ortadan kaldırır. Tarihi gelişme sürecine bakıldığında da; özel yaşama verilen anlamın, inziva alanından günümüzde kişinin, kendisini toplumsal yaşamda ortaya ko-yuş biçimine kadar uzanan bir içeriğe yöneldiği ve evrim geçirdiği görülür. Türk hukuk sisteminin, işçinin özel yaşamına müdahaleye sınır çizme konusunda, zengin bir geçmiş uygulamaya sahip bulunduğu söylenemez. Günümüzde ise, özel yaşam hakkının uluslararası temel insan haklan belgelerinde sıkça yer almaya başlaması ve Avrupa hukuku metinlerinde özel yaşam hakkına giderek artan ölçüde yer verilmesi eğilimleri, dikkatlerin söz konusu kavram üzerinde yoğunlaşması sonucunu yaratmaktadır. Türkiye de, belirtilen gelişmelerden kendisini soyutlamış değildir. Esasen, Avrupa Birliği\′ne girmeye hazırlanan Türkiye gibi bir ülkenin, bu gelişmelerden kendisini soyutlaması düşünülemez. Tüm bu gelişmeleri. Dr. Sevimli\′nin hazırlamış bulunduğu doktora tez çalışmasında, ayrıntılı ve bilimsel bir biçimde izlemek mümkündür. Kendisi, yaptığı özverili çalışmayla, işçinin özel yaşamına müdahalenin sınırlarını irdelemiştir. Bu yolda Dr. Sevimli, yerli ve yabancı öğreti ile mahkeme kararlarını titizlikle taramıştır. Kendisinin çalışmaları sırasında, Türk mevzuatı da önemli değişiklikler geçirmiştir. Nitekim, Türkiye\′de yeni bir İş Kanunu ve yeni bir Ceza Kanunu kabul edilmiştir. Yine, toplumsal olarak Türkiye, bu arada \"türban\" sorununu yaşamaya başlamıştır. Giderek, işçinin giyim tarzı ve dış görünüşü, özellikle kamuya ait işyerlerinde önem kazanmıştır. Tüm bu yasal değişiklikler, Dr. Sevimli\′nin çalışmasına yansımıştır. Bu anlamda, Dr. Sevimli\′nin çalışması, mevzuattaki son durumu içerir hale gelmiştir. Ayrıca, kendisinin, işçinin giyim tarzı ve dış görünüşüyle ilgili görüşlerinin de, laik ve demokratik temellere dayalı çağdaş çözümleri içerdiğini belirtmeliyim. Dr. Sevimli, tahmin edileceği üzere, sağlanan malzemenin çokluğu ve konunun yan dallarla olan kesişmelerinin yoğunluğu yüzünden, bırakılsa mevcut çalışması genişliğinde bir çalışmayı daha oluşturabilirdi. Nitekim, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi\′nin Leyla Şahin davasında verdiği karar dahi, Dr. Sevimli\′nin çalışmasını ilgilendirmeye başlamıştır. Bu yüzden, zaman içerisinde kendisinin çalışmalarına, tarafımdan doğal olarak, belli sınırların çizilmesi gerekmiştir! Ancak, salt iş hukuku kalıpları içinde kalmayışmın, Dr. Se-vimli\′nin mesleki gelişmesi açısından, kendisi için son derece yararlı olduğunu düşünüyorum Dr. Ahmet Sevimli, elinizdeki bu yapıtıyla doktora çalışmalarını sonuçlandırmış oldu. Şu anda \"danışman\"ı olarak, genç bir doktora adayının daha, başarılı bir ürün vermiş bulunmasının hazzını yaşıyorum. Kendisi, sıradan bir tez konusu alıp öğretideki görüşlerin envanterini çıkarmakla yetinebi-lirdi. Ancak, Dr. Sevimli, son derece karmaşık ve yazması zor bir konuda çalışma yönünde tercihini yapmış, güç olanı başarmıştır. Bundan sonra da akademik çalışmalarıyla Türk iş hukukuna değerli yapıtlar kazandıracağı ümidiyle, kendisini bir kez daha kutlayıp, gelecek mesleki yaşamı için en iyi dileklerimi sunmak istiyorum. Levent, Nisan 2006 Prof. Dr. Tankut Centel İÇİNDEKİLER SUNUŞ V ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR VII KISALTMALAR IX İÇİNDEKİLER XV §1. GİRİŞ 1 I.KONUNUN ÖNEMİ „ 1 I.KONUNUN SINIRLANMASI \′. 3 III.KONUNUN SUNULMASI 4 BİRİNCİ BÖLÜM ÖZEL YAŞAM KAVRAMI VE ÖZEL YAŞAM HAKKI §2. ÖZEL YAŞAM KAVRAMI 7 I. Kişinin Yaşam Alanı (Uç Alan Kuramı) 7 1. Kişinin Kamuya Mal Olmuş/Kamuya Açık Yaşamı (Ortak Yaşam) 8 2. Kişinin Özel Yaşamı (Özel Alan) 8 3. Gizlilik Alanı (Gizli Yaşam) 8 II.Özel Yaşam ile Diğer Yaşam Alanları Arasındaki İlişki: Özel Yaşam Kavramının Göreli Karakteri 9 III. Bazı Yaşam Çevreleri ve Özel Yaşam 11 1. Aile Yaşamı 12 2. Konut 12 3. Haberleşme 13 4. İş Yaşamı 14 IV. Özel Yaşama Müdahale 16 §3. ÖZEL YAŞAM HAKKI 18 I.Özel Yaşam Hakkının Tanımı 18 II. Özel Yaşam Hakkının Önemi 20 III. Özel Yaşam Hakkının Niteliği 23 1. İnsan Hakkı/Temel Hak Olarak Özel Yaşam Hakkı 24 2. Kişilik Hakkının Görünümü Olarak Özel Yaşam Hakkı 27 3. Özel Yaşam Hakkının Diğer Bazı Kişilik Hakkı Görünümleriyle Arasındaki İlişki 29 a. Onur ve Saygınlık ve Özel Yaşam 31 b. Ad, Görüntü, Ses ve Özel Yaşam 32 aa. Ad 32 bb. Görüntü ve Ses 32 c. Yaşam, Beden Bütünlüğü, Sağlık ve Özel Yaşam 33 §4. ULUSLARARASI BELGELERDE ÖZEL YAŞAM HAKKI VE ÖZEL YAŞAMIN KORUNMASI 34 I. Genel Olarak 34 II. İnsan Hakları Evrensel Bildirisi (BM) 36 III. Medeni ve Siyasi Haklar Sözleşmesi (BM) 37 IV. Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi (AK) 38 V. Temel Haklar ve Özgürlükler Bildirgesi (AB) 42 VI. Temel Haklar Şartı (AB) 42 VII. Avrupa Anayasası (AB) 44 §5. TÜRK HUKUKUNDA ÖZEL YAŞAM HAKKI VE ÖZEL YAŞAMIN KORUNMASI 45 I. Özel Yaşam Hakkına İlişkin Anayasa Hükümleri ve Etki Alanı 45 1. Özel Yaşam Hakkına İlişkin Anayasa Hükümleri 45 2. Anayasa Hükümlerinin Kişiler Arası (İşçi-lşveren) İlişkilere Etkisi 45 II. Ceza ve Ceza Usul Hukukunda Özel Yaşamın Korunması 49 1. Türk Ceza Kanunu\′ndaki Özel Yaşamın Korunmasına Yönelik Düzenlemeler 49 2. Ceza Usul Hukuku Bakımından Özel Yaşama Müdahale 52 a. Ceza Muhakemesi Kanunundaki Özel Yaşama Müdahale Niteliği Taşıyan İşlemler....52 b. Özel Yaşama Müdahale Yetkisi Veren Diğer Bazı Düzenlemeler 54 aa. Suçun Önlenmesine Yönelik Düzenlemeler 54 aaa. Önleme Araması 54 bbb. Önleme Amaçlı İletişim Tespiti ve Teknik Araçlarla İzleme 55 bb. Özel Güvenlik Görevlilerinin Arama Yetkisi 56 c. Ceza Usul Hukuku Bakımından Özel Yaşama Saldırı Yoluyla Elde Edilen Delil 56 3. Ceza ve Ceza Usul Hukukuna İlişkin Düzenlemeler ve Özel Hukuk 59 III. Özel Hukukta Özel Yaşamın Korunması 60 1. Genel Olarak 60 2. Özel Yaşamın Vazgeçme ve Aşırı Sınırlamaya Karşı Korunması (MK m.23) 61 3. Özel Yaşamın Saldırıya Karşı Korunması (MK m.24) 64 a. Saldırıya Karşı Koruma Talep Etme Yetkisi 64 b. Hukuka Aykırılığı Kaldıran Nedenler (Hukuka Uygunluk Nedenleri) 64 aa. Özel Yaşamına Saldırılan Kimsenin (Mağdurun) Rızası 65 bb. Üstün Nitelikte Özel Yarar 66 cc. Üstün Nitelikte Kamu Yararı 67 dd. Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması 68 c. Mağdurun Açabileceği Davalar(MK m.25) 69 aa. Genel Olarak 69 bb. Saldın Tehlikesinin Önlenmesi 71 cc. Sürmekte Olan Saldırıya Son Verilmesi 72 dd. Etkileri Devanı Eden Saldırının Hukuka Aykırılığının Tespiti 72 ee. Maddi Tazminat, Manevi Tazminat, Elde Edilen Kazancın Verilmesi (MK.rn.25/III) 73 aaa. Maddi Tazminat 73 bbb. Manevi Tazminat 74 ccc. Elde Edilen Kazancın Verilmesi 75 4. Özel Yaşama Saldırı Halinde Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması (Hakların Yarışması) 75 5. Açılacak Davada Yetkili Mahkeme 77 İKİNCİ BÖLÜM ÖZEL YAŞAM HAKKI BAĞLAMINDA İŞÇİ-İŞVEREN İLİŞKİSİ §6. İŞÇİNİN ÖZEL YAŞAM HAKKI BAKIMINDAN İŞ SÖZLEŞMESİNİN BAĞIMLILIK UNSURU VE İŞ SÖZLEŞMESİNDEN DOĞAN HAK VE BORÇLAR 80 I. İşçinin İşverene Bağımlılığı 81 II. İşverenin Yönetim Hakkı - İşçinin Uyma (İtaat)Borcu: Kişisel Bağımlılığın Somutlaşması 82 III. İşverenin Eşit Davranma Boreu (İlkesi) 86 IV. İşverenin İşçiyi Gözetme (Koruma) Borcu - İşçinin Sadakat Borcu 89 §7. İŞÇİ-İŞVEREN İLİŞKİSİ BAKIMINDAN HUKUKA AYKIRILIĞI KALDIRAN NEDENLERE BAKIŞ 95 I. Özel Yaşamına Müdahaleye İşçinin Rıza Göstermesi 95 II. Hukuka Uygunluk Nedeni Olarak İşverenin Dayanabileceği Yarar 103 III. İşçi-İşveren İlişkisi Bakımından Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması.... 106 §8. DEĞERLENDİRME VE İŞÇİNİN ÖZEL YAŞAMININ KORUNMASINDA HAKİM OLMASI GEREKEN İLKELER (DE LEGE FERANDA) 107 I. İşçinin Rızası Üzerindeki Kuşkunun Dikkate Alınması 108 II. Özel Yaşam Hakkının Ancak Belirli Nedenlerle Sınırlanabilirliği 109 III. Özel Yaşam Hakkını En Az Düzeyde Zedeleyecek Yöntemin Seçilmesi (Ölçülülük) 110 IV. Müdahalenin Bireyselleştirilmiş Nitelik Taşıması 110 V. Müdahalenin Ulaşılmak İstenen Amaca Özgü Olması 1 11 VI. Saydamlık /Açıklık 1 11 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İŞÇİNİN ÖZEL YAŞAMINA İŞVEREN TARAFINDAN MÜDAHALENİN BAZI GÖRÜNÜMLERİ §9. İŞÇİYE İLİŞKİN KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI 113 I. Kişisel Verilerin Koruması Konusundaki Düzenlemeler 113 1. Kişisel Verilerin Korunması Konusunda Özel Düzenleme Gereği 113 2. Uluslararası ve Yabancı Ülkelerdeki Düzenlemelere Genel Bakış 114 3. Yasal Düzenleme Bakımından Ülkemizdeki Durum 117 a. Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun Tasarısı ve Borçlar Kanunu Tasarısı.... 117 b. İş Mevzuatındaki Mevcut Hükümler 117 II. Veri Koruma Hukukuna İlişkin Kavramlar 119 III. Veri Koruma Hukuku Düzenlemelerinin İş İlişkisi Bakımından Değerlendirilmesi 121 1. Veri İşlemenin Hukuka Uygunluğu 122 a. Bir Sözleşmenin Kurulması ve Edimlerinin Yerine Getirilmesi 123 b. Yasal Yükümlülük Bulunması 123 c. Üstün Özel Yarar 124 d. İlgili Kişinin (İşçinin) Yaşamının Korunması 124 e. Kamu Yararıyla İlgili Bir Görevin Yerine Getirilmesi ve Yetkinin Kullanılması.... 125 f. İlgili Kişinin (İşçinin) Rızası 125 g. Duyarlı Verilerin İşlenmesinde Hukuka Uygunluk 127 2. Veri İşlemenin Hukuka Uygunluğu İçin Gerekli Diğer Ölçütler 131 a. Verinin ve Veri İşleme Yönteminin Taşıması Gereken Nitelikler 132 b. Veri kütüğü Sistemi Sahibinin (İşverenin) Yükümlülükleri ve İlgili Kişinin (İşçinin) Haklan 134 aa. Bilgilendirme (Aydınlatma) Yükümlülüğü 134 bb. Veriye Ulaşma Hakkı 136 cc. İlgili Kişinin (İşçinin) İtiraz Hakkı 139 dd. Verilerin Gizliliğinin Korunması ve Güvenliğinden Sorumluluk 139 ee. Otomatik Veri İşleme Sonuçlarıyla Karar Alma 141 3. Veri Koruma Hukuku Kurallarına Aykırılığın Sonucu 142 IV. Borçlar Kanunu Tasarısı m.423 143 V. Veri Koruma Hukuku Düzenlemelerinin Özündeki İlkeler ve İşçi-İşveren İlişkisi 144 §10. ADAY/İŞÇİ HAKKINDA BİLGİ TOPLANMASI: SORULAR, ÜÇÜNCÜ KİŞİLERDEN BİLGİ EDİNME VE TESTLER 145 I. Bilgi Toplamaya Yönelik Uygulamalar Bakımından Aday ve İşçinin Konumunun Karşılaştırılması 146 II. Adaya/ İşçiye Yöneltilen Soruların Sınırı 151 III. Aday/İşçi Hakkında Üçüncü Kişilerden Bilgi Edinme 158 IV. Adaylara/İşçilere Uygulanan Testler 161 1. Genel Olarak 161 2. İnsan Kökenli Biyolojik Maddelerin Alınmasına İlişkin Türk Hukukundaki Yasal Düzenlemeler 162 3. Alkol ve Uyuşturucu Testleri 163 4. HfV/AİDS Testleri 172 5. Genetik Testler 182 6. Adayın/İşçinin Kişilik Özelliklerinin Öğrenilmesine Yönelik (Psikolojik) Testler 189 a. Kişilik Testleri 190 b. Dürüstlük Testleri 193 aa. Yazılı Dürüstlük Testleri 193 bb. Mekanik Dürüstlük Testleri 194 §11. İŞÇİLERİN İZLENMESİ VE GÖZETLENMESİ 196 I. İletişimin İzlenmesi 197 1. İşçinin İletişiminin İzlenmesi Uygulamasının Dayanacağı Neden 199 2. Gereklilik 200 3. İzleme Uygulamasının Özel Yaşama Müdahale Düzeyi • 201 4. Gizli İzleme 203 5. Bilgilendirme 206 II. Görsel İzleme ve Gözetleme : 208 §12. İŞÇİNİN ÜSTÜNÜN VE EŞYALARININ ARANMASI 211 I. İşyerine Giriş-Çıkışta Yapılan Aramalar 211 II. İşyerinde Yapılan Aramalar 214 III. Arama Yapılırken Uyulması Gereken İlkeler 218 IV. Aramada Zor Kullanılması 221 V. Özel Güvenlik Görevlileri ve İşçilerin Aranması 223 §13. İŞÇİNİN YAŞAM TARZI VE DAVRANIŞLARINA MÜDAHALE 224 I. İşçinin İşyerindeki Davranışlarına Müdahale 225 1. İşçinin Diğer İşçilerle Birlikle ve/veya Müşterilerle Temas Halinde Olunan Alan ve Zamanlardaki Davranışlarının İşverence Düzenlenmesi 225 a. İşyerindeki Tütün Yasağı 226 b. İşçinin İşyerindeki Giyim Tarzı ve Dış Görünüşü 231 2. İşyerinde İşçiye Özgülenen Alandaki Davranışlara Müdahale 237 3. İşçinin İşyerindeki Diğer İşçilerle İlişkisine Müdahale 237 4. İşyerindeki Davranışlara Müdahaleye İlişkin İşçinin Rızasının Alınması 239 II. İşçinin İşyeri Dışındaki Yaşam Tarzı ve Davranışlarına Müdahale 240 1. İşçinin İşyeri Dışındaki Yaşam Tarzı ve Davranışlarının İşverence Düzenlenmesi 240 2. İşçinin İşyeri Dışındaki Yaşam Tarzı ve Davranışlarına Müdahaleye Rıza Göstermesi ...244 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM İŞÇİNİN ÖZEL YAŞAMINA MÜDAHALENİN OLASI HUKUKİ SONUÇLARI ^4. GENEL KORUMA YOLLARINDAN İŞÇİNİN YARARLANMASI 247 I. İşçi Tarafından MK m.25 Davalarının Açılması 247 1. Genel Olarak 247 2. Koruyucu Davalar Bakımından 248 3. Tazminat ve Kazancın Verilmesi Davaları Bakımından 250 4. İşçinin İşverene Karşı Açacağı MK m.25 Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme 253 II. İşçinin Ceza Kanunu Hükümleri Aracılığıyla Korunması 256 §15. İŞÇİNİN ÖZEL YAŞAMINA MÜDAHALE VE İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ 257 I. İşçi Tarafından İş Sözleşmesinin Feshi 257 1. İşveren Tarafından (İşverenin Talimatı Üzerine) İşçinin Özel Yaşamına Hukuka Aykırı Müdahale Bakımından 257 2. Başka Bir İşçinin (Üçüncü Kişinin) İşçinin Özel Yaşamına Hukuka Aykırı Müdahalesi Bakımından 259 3. İşçinin Fesih Hakkı ve Tazminat Talebi 261 II. İşveren Tarafından İş Sözleşmesinin Feshi 264 1. İşverenin Müdahalesine İşçinin Karşı Koyması ve İş Sözleşmesinin Feshi 264 a. Genel Olarak 264 b. İşverenin Hukuka Uygun Müdahalesine İşçinin Karşı Koyması Durumunda 265 aa. Müdahalenin \"Üstün Yarar\" Temelinde Hukuka Uygun Olduğu Durumlarda...265 bb. Müdahalenin \"Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması\" Temelinde Hukuka Uygun Olduğu Durumlarda 266 cc. Müdahalenin İşçinin Rıza Göstermesi Nedeniyle Hukuka Uygun Olduğu Durumlarda 271 c. İşverenin Flukuka Aykırı Müdahalesine İşçinin Karşı Koyması Durumunda 273 2. İşverenin Fesih Nedeni Oluşturan Bulguya İşçinin Özel Yaşamına Hukuka Aykırı Müdahaleyle Ulaşması (Hukuka Aykırı Delil Sorunu) 277 §16. SONUÇ 282 KAYNAKÇA 287