Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (54)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (65)

İnşaat Sözleşmelerinde Müteahhidin Sorumluluğu

İnşaat Sözleşmelerinde Müteahhidin Sorumluluğu



Sayfa Sayısı
:  
218
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1978

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









GİRİŞ






Günümüzde inşaat işi girift teknik ve hukuki sorunları zorunlu olarak birlikte getiren bir uğraşı olarak görünmektedir.





Büyükçe bir inşaat işinde inşaat sahibinin hukuki ilişki kurmak durumunda olduğu çeşitli "meslek" adamları ve zanaatkarlar vardır, înşaatın fikrî temelini teşkil eden plan ve projeler, mimar ve mühendisler tarafından yapılacak, teknik uygulama sorumluluğu yine fen adamlarınca üstlenilmek gerekecek, yapılan kâğıt üzerindeki plan ve projelerin teknik uygulaması da mesleki bilgilerle mücehhez müteahhit veya müteahhitler ile bunlara tabi işçiler tarafından yapılmak gerekecektir, inşaatın temel işleri, demir işleri, beton işleri, doğrama işleri, sıhhi desisat, elektrik tesisatı v.s. gibi teknik işlerde bir işbölümü yapılması zaruridir. Bütün bu çalışanların edimlerinin yerine getirilmesiyle edimler birbirine eklene eklene bütünleşecek ve inşaat bir eser olarak ortaya çıkacaktır. Birbirinden bağımsız görünen çeşitli edimlerin arzu edilen biçimde bütünleşmesi inşaat faaliyetinin bir düzen ve uyum içinde yürütülmesini gerektirecektir. İnşaat sahibinin veya belirleyeceği bir kişinin veya müteahhidin inşaatta organizasyon ve koordinasyonu sağlaması inşaatın yürütülmesinde çok önemli bir etken olarak ortaya çıkmaktadır.






İnşaata katılanların edimlerinin yerine getirilmesiyle inşaat sahibine karşı taahhüt edilen inşaata uygun bir sonuca ulaşılmişsa sorun kalmaz- Ancak inşa borcu hiç yerine getirilmemişse veya sözleşmeye uygun bir tarzda yerine getirilmemişse, inşaat sahibine karşı kimin neden sorumlu olacağı çözümü kolay olmayan sorunlar doğurabilir. En basit ilişki olarak inşaat sahibi - mimar (mühendis), inşaat sahibi - müteahhit, inşaat sahibi - malzeme satıcısı. ilişkilerinde aym eserin gerçekleştirilmesine katkıda bulunan bu kişilerin sonucun elde edilememesi karşısında sorumluluklarının ne olduğunu belirlemek güç olmaktadır. İnşaat sahibinin, inşaat işinde birbirin-den bağımsız çeşitli inşaat edimleri için başka başka müteahhitler kullandığı hallerde durum daha da karışabilmektedir.







Çoğu zaman ihtilâf halinde gerek mimar gerek müteahhit, kendi edimini gereği gibi ifa ettiğini, sorumluluğun kendi mesleki riziko çevresi dışında kaldığını ileri sürerek, sorumluluğu diğer tarafa yüklemek isteyecektir.







Bu üçlü ilişkide her bir tarafın diğerine haklı olarak beslediği ve korunmaya layık bir güveni vardır. İnşaat sahibi karşısındaki teknik meslek erbabından inşaatın teknik usullere uygun olarak . yapılmasını bekler. Çoğu zaman kendisinin bu hususta teknik bilgisi yoktur; mimar (mühendis) ve müteahhidin çeşitli edimlerinin icra tarzını kontrol etme imkanından yoksundur. Diğer taraftan mi-. mar ve müteahhit birbirlerine karşı güvenmek durumunda olup bu güvenin korunmasını istemekte haklıdırlar; mimar, işi gerçekleştirecek olan müteahhidin isinin ehli, plan ve projenin uygulanması hususunda gerekli mesleki bilgilerle mücehhez olduğuna güvenmek durumundadır; bunun karşısında müteahhit de mimarın (mühendisin) meslek ehliyetine, yaptığı plan ve projenin teknik kurallara uygun olduğuna güvenebilmelidir; diğer taraftan müteahhit, inşaat sahibinin veya onun belirttiği şahsın, inşaatı düzenli ve uyumlu yürütmesini haklı olarak bekleyecektir.







Görülüyorki bütünün ortaya çıkm asındaki çeşitli teknik ve kişisel faktörler, inşaata katılanların sorumluluk paylarının belirlendi.







Sözleşme serbestisi uyarınca inşaatta türlü hukuki ilişkiler içinde yer alan kişiler sözleşme ile sorumluluk alanlarını tayin edebilirler. Ancak inşaat iğinde gerçekleşebilecek rizikolar çoğu zaman inşaat sahibi ve müteahhit tarafından önceden görülemez. Sorunların kanun hükümlerinin çerçevesi içinde kalarak çözümlenmeye çalışılması, yetersiz kalmaktadır. Bu yüzden inşaat uygulaması sorunların çözümü için kendine özgü bir takım yollar bulmuştur. Çeşitli ülkelerde1 duyulan ihtiyaç sonucu, inşaat sektöründe inşaatişleri için tarafların kabul edebilecekleri genel şartnameler tespit edilmiştir. Bunlar mesleki kuruluşlarca veya ilgili resmi makamlar tarafından normIar olarak yayınlanmaktadır2.






Bizde de İnşaat işlerindeki özellikleri gözönünde tutan ve kamu kesimindeki inşaatlarda uygulanmak mecburiyeti bulunan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi3 inşaat sektörüne ışık tutacak hükümler sevketmektedir.






Diğer taraftan önemli inşaat işlerinde inşaat sahibi ve müteahhitler aralarında çıkacak ihtilafların çözümü için hakem sözleşmeleri yapmaktadırlar- İnşaat sektörünün iktisadi faaliyet içindeki yeri gözönünde tutulduğunda hakeme başvurma eğiliminin, salt iktisadî çıkar dengesini sağlaması açısından bir tercihi dile getirdiği söylenebilir.






Aşağıdaki inceleme ile güdülen amaç sözleşmenin icrası safhası ile inşaatın tesliminden sonraki safhada hangi sebeplerden dolayı müteahhidin sorumlu olacağım ve bu sorumluluğa bağlı olan hukuki sonuçların ne olduğunu belirlemeye çalışmaktır.
tir) inşaat işlerini düzenleyen ve bir çok noktada inşaat sektöründe uygulamada ortaya çıkan özellikleri gözönünde tutarak taraflar arasında daha âdil bir riziko düzeni kurmaya çalışan kurallar getirmektedirler.







ÖNSÖZ






inşaat kesimi, memleketimiz iktisadi hayatında önemini git gide arttırmaktadır. Bu gelişme karşısında hukukçıdann da, inşaat faaliyetine katılanların hukukî sorunlarına yoğun olarak eğilmeleri beklenir. İtiraf etmek gerekir ki şimdiye kadar bu konuda yapılmış araştırmalar arzu edilebilecek düzeye erişmiş değildir. Bilimsel araştırmalar az olduğu gibi mahkeme uygulaması yeterli açıklıkta değildi. Ancak son zamanlarda yayınlanan kararlarından, Yargıtay′ın konuya gittikçe daha fada eğilmeye başladığı görülmektedir. Yargıtay kararları ile uygulama kendine bir yön çizmeye başlamıştır.





Bu çalışmamızla inşaat müteahhidinin, inşaat sahibi karşısındaki sonmûuluğunu araştırmaya çalıştık. İnşaat Hukuku ile uğraşanlara yaran olursa, çalışmamız amacına ulaşmış olacaktır-





Kitabın baskıya hazırlanmasında değerli meslekdaşım Dr. Cumhur Özakmanın büyük yardımları olmuştur. Kendisine teşekkür ederim, Kitabın kısa sürede basımı, Fakülteler Matbaası sahibi Mehmet Demir ile Operatör Yılmaz Özkaya, Hayrettin Çövener ve Ab-dürrezzak Birolun titiz çabalarile gerçekleşebilmiştir. Kendilerine teşekkür borçluyum..






Çiftehavuzlar, Ekim 1978 Özer SELÎÇÎ







İÇİNDEKİLER






Giriş






Birinci Bölüm




İNŞAAT SÖZLEŞMESİ







I. ′Kavram, hukukî niteliği ve kapsamı 4
II. Yapı edimi açısından müteahhit kavramı 16
III. İnşaat sözleşmesinin ifası 19
A. înşaat sözleşmesinin ifasının özellikleri ve müteahhi
din sorumluluğu düzenine genel bir bakış 19
B. inşaat sözleşmesinde müteahhidin bizzat veya kendi
yönetimi altında ifa sorunu 23
1. Genel olarak eser sözleşmesinde bizzat ifa 23
2. înşaat müteahhidinin inşaatı kendi yönetimi altın
da yürütme borcu 24
IV. Müteahhidin sorumluluğu açısından inşaatın teslimi kav
ramı ve hukukî sonuçları 35








İkinciBölüm





SORUMLULUK HALLERİ








I. İnşaatın teslimine kadar ortaya çıkabilecek borca aykırılık halleri ile ifa engelleri ve müteahhidin sorumluluğu 44
A. İnşaatın icrasında imkânsızlık ve aşırı güçlük. Biziko
dağıtımı ve sorumluluk 44
B. İnşaatın teslimi ve icrasında gecikmeler dolayısile mü- ■
teahhidin sorumluluğu 66
1. İnşaat süresinin belirlenmesi 66
2. İnşaatın tesliminde gecikme ve müteahhidin sorum
luluğu asısından sonuçları 69
3. İnşaata başlama ve icrasında gecikmeden dolayı- mü
teahhidin sorumluluğu 79
a. İnşaata başlamada gecikme 82
b. inşaatın icrasının geciktirilmesi 85
C. Müteahhidin inşaatın özensiz icrasından dolayı sorum
luluğu 86
1. Sadakat ve ozan borcu 86
■2. Eser sözleşmesinde sonuç sorumluluğu ve özen so
rumluluğu arasındaki ilişki 87
3. İnşaat işlerinde özen borcu ve müteahhitten bekle
nen özenin ölçüsü 91
4. Borçlar Kanununda düzenlenen sadakat ve özen bor
cundan sorumluluğun uygulama halleri 94
a. Müteahhidin inşaatı kendi yönetimi altında yü
rütme borcuna aykırılık 94
b. İnşaatta kullanılan malzemeye ilişkin özen 97
c. Kontrol ve bildirim borcuna aykırı davranış 102
5. Özen borcuna aykırı davranışın hukukî sonuçları ... 110
D. Müteahhidin, inşaatın tesliminden önce noksan ve bo- L
zukluklar dolayısile sorumluluğu 119
E. Müteahhidin, yardımcı şahıs ve alt müteahhitlerin
davranışından dolayı sorumluluğu 122
1. Genel olarak 122
2. Müteahhidin yardımcı şahısların ve alt müteahhitle
rin davranışlarından sorumlu tutulabilmesinin huku
kî dayanağı 124
3. İnşaat müteahhidinin BK. m. 100′e göre sorumlu
luğunda özellikler 125
II. Müteahhidin teslimden sonra inşaattaki noksan ve bo
zukluklardan dolayı sorumluluğu 128
A. Genel olarak eserdeki noksan ve bozukluklardan do
layı sorumluluk hükümlerinin hukukî temeli ve Borç
lar Kanununun Genel Hükümleri ile ilişkisi 128
B. İnşaat müteahhidinin bozukluklardan dolayı sorum
luluğunun koşulları 133
1. İnşaatın teslim edilmiş olması 134
2. inşaatta bozulduğun varlığı 134
a. Bozukluk kavramı /. 134
b. Bozukluğun çeşitleri ve hukukî sonuçları 142
3. Muayene ve bozukluğu bildirme yükümünün yeri
ne getirilmiş olması 145
a. Muayene yükümü 145
b. Bozukluğu müteahhide bildirme yükümü 150
C. Müteahhidin, inşaattaki bozukluk dolayisile sorumlulu
ğunun hukukî sonuçları 156
1. Genel olarak iş sahibine tanınan yasal haklar 156
2. inşaat sözleşmesinden dönme hakkı 160
3. Ücret indirimi hakkı 166
4. Bozukluğun giderilmesi talebi 173
5. Bozukluğa bağlı zararın tazmini 181
D. Müteahhidin, inşaattaki bozukluktan dolayı sorum
luluktan kurtulması 189
1. İnşaattaki bozulduğun inşaat sahibine isnad oluna
cak bir sebepten doğması 189
a. Bozukluk sebebi 190
b. Muayene ve bildirim 194
2. înşaat sahibinin inşaata muvafakat etmiş olması ... 198
3. Zamanaşımı süresinin geçmiş olması 203