Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mayıs (59)      Nisan (92)      Mart (138)      Şubat (201)

İcra Ve İflas Hukukunda Taşınmaz Malların Paraya Çevrilmesi

İcra Ve İflas Hukukunda Taşınmaz Malların Paraya Çevrilmesi

- Vedat Kitapçılık

Sayfa Sayısı
:  
612
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2010
ISBN NO
:  
978-605-4002-82-5

175,00 TL











GİRİŞ İcra hukukunun şekli ve sıkı kanunilik esasına bağlı bir yapısı vardır. Şeklilik iki yönde ortaya çıkmaktadır. Şeklilik, bir yandan maddi hukuk anlamında hakkın varlığının icra organları tarafından kural olarak araştırılmaksızın takip prosedürünün başlaması ve yürütülmesini ifade ederken; diğer yandan, tarafların ve icra organlarının icra işlemlerini yaparken uymaları gereken yöntem ve kuralları yani sıkı kanunilik esasını ifade etmektedir1. Hukukta güvenliği sağlayan araçlardan en önemlisi şekilcilik (formalizm)dir. Diğer bir deyişle, hukukta şekilciliğin gayesi hukuki güvenliği sağlamaktır2. Ancak şekilcilikde de aşırılığa gitmemek gerekir3. Şekilciliğin maddi hukuktan kaynaklanan haklara ulaşmayı zorlaştırmaması, bu hakları ulaşmayı geciktirmemesi ya da maddi hukukun tanıdığı hakkın elde edilmesini imkânsız hale getirmemesi gerekir. Bir başka deyişle maddi hukukun tanıdığı hakka ulaşmak için bir araç işlevi gören şekilcilikte aşırılığa kaçarak onu katı bir şekilde uygulamak kişilerin haklarını elde etmesini güçleştirdiği gibi bazen de bu hakların kaybı sonucuna dahi sebebiyet verebilir. Dolayısıyla bir araç olan şekilcilik asla bir amaç haline getirilmemelidir4. İcra ve İflâs hukukunda kanun koyucunun her şeyi en ince ayrıntılarıyla düzenlemek istemesinin bir neticesi olarak İcra ve İflâs hukuku alanında şekle ilişkin çok fazla düzenlemeye rastlamak mümkündür5. İcra ve İflâs Kanunu, cebri icrayı belirli bazı usul ve şekillere bağlamaktadır. Bunların amacı, adaletin Kanunun istediği şekilde süratle ve az masrafla sağlanmasıdır6. Ancak şekilcilik, her zaman takipte çabukluğu sağlamaz ve özellikle de takipteki ilgililerin ekonomik menfaatlerine çoğu zaman cevap veremediği görülmektedir7. İcra ve İflâs hukuku alanında şekilcilikten bahsedilebilecek alanlardan birisi de, menkullerin ve gayrimenkullerin paraya çevrilmesi yöntemidir8. İhale bakımından şekilciliğin amacı, söz konusu alandaki işlemler kamu düzenini yakından ilgilendirdiğinden, bu işlemlerin alenileşmesini sağlayarak hak sahiplerinin ve üçüncü kişilerin menfaatlerinin korunmasını sağlamaktır9. Medeni Kanun’un başlangıç hükümleri (m.1-7) genel kural niteliğindedir. Özel hukukun bütün dallarında olduğu gibi, icra hukukunda da uygulanır. Diğer bir deyişle Medeni Kanun’un başlangıç hükümleri İcra ve İflâs Kanunu’nun tatbikinde ve yorumunda geçerli olur10. İcra ve İflâs Kanunu’nun teknik hükümlerden oluşmasından ötürü, metnine sıkı surette bağlı kalınarak yorumlanması, onu amacından uzaklaştırabilir. Bu nedenle, bu hükümlerin sertliğini özel hukuka yön veren kurallara göre yumuşatmak, kanunun ruhuna göre yorumlayarak onun boşluklarını doldurmak, yanlış ve eksik hükümlerini tamamlamak adalete ve hakkaniye uygun olacaktır11. İcra ve İflâs hukukunun alacaklıya, borçluya ve icra memuruna bahşettiği yetkiler de, iyi niyet kuralları ile sınırlanmış olup herkes haklarını ararken ve yetkilerini kullanırken bu objektif iyi niyet kurallarına uymak zorundadır12. İyi bir İcra ve İflâs Kanunu, hak sahibinin yani alacaklının menfaati ile borçlunun menfaatini en iyi telif edebilen kanundur.Alacaklının menfaati elde etmek isteği hakkını bir an önce hızlı bir şekilde almak, borçlunun menfaati ise malvarlığını korumak ya da malvarlığının mümkün olan en yüksek değerle paraya çevrilmesini sağlamaktır13. Alacaklının hakkının zorla yerine getirilmesine ilişkin bu prosedürün gerçekleştirilmesi sırasında, borçlunun hakları ve özellikle ekonomik varlığı korunmalı, kanun koyucu tarafından borçlu ve alacaklının menfaatlerini dengeleyecek çözümler bulunmalıdır. Kanun koyucuya düşen en önemli görev, hukuki düzenlemeyi yaparken, taraf menfaatlerini aynı ölçüde himaye edip, ölçülü davranması, icrayı mümkün olduğunca ekonomik olarak organize edip ve ekonomik değerlerin israf edilmemesine dikkat ederek, borçlunun gereksiz ve ağır zararlardan korunmasına ve alacaklının satıştan en yüksek değer üzerinden tatmin edilmesine zemin hazırlamaktır14. Cebri icranın her safhasında olduğu gibi, haczedilen mal ve hakların paraya çevrilmesi safhasında da ihtilaflar çözümlenirken, her somut olayın özelliğine göre yukarıdaki ilkelerin nazara alınmasında fayda vardır. Bu çalışmamız iki ana kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda taşınmazların açık artırma suretiyle paraya çevrilmesi ikinci kısımda ise pazarlık suretiyle paraya çevrilmesi konuları işlenecektir. Açık artırma ile ilgili kısımda, konu temel olarak cüz’i icradaki durum üzerinden işlenecek bunun yanında diğer müesseselerdeki (iflâs, mal varlığının terki suretiyle konkordato ve ortaklığın giderilmesine ilişkin satışlar) –özellikle farklılıkların daha iyi anlaşılması ve ortak noktaların ortaya konması açısından– paraya çevirmeye ilişkin kurallar anlatılmaya çalışılacaktır. İkinci kısımda ise pazarlık suretiyle paraya çevirme konusu ele alınacak ve bu kısmın birinci bölümünde iflâstaki, ikinci bölümde ise mal varlığının terki suretiyle konkordato müesseselerinde geçerli olan pazarlık suretiyle paraya çevirmenin özellikleri anlatılmaya çalışılacaktır. Paraya çevirme prosedürünün daha iyi anlaşılabilmesi açısından da gerek iflâs gerekse mal varlığının terki suretiyle konkordato hakkında temel bilgiler de verilmeye çalışılacaktır. ÖNSÖZ İcra ve İflâs Hukukunda, taşınmaz malların paraya çevrilme işlemi uygulamada çok sık karşılaşılan ve en fazla şikâyete konu edilen icra takip işlemlerinden birisidir. Alacağını tahsil etmek için, haczettiği taşınmazın, paraya çevrilmesi işlemlerine girişen alacaklı, oldukça zahmetli ve masraf gerektiren bir süreç yaşamaktadır. Bu süreç içerisinde değişik problemler ile karşılaşılmaktadır. Gerek artırmaya hazırlık aşamasında gerekse artırma sürecinde yapılan hatalar, ihalenin feshi ile sonuçlanmakta, alacağını bir an önce tahsil etmesi gayesi içinde bulunan alacaklının da mağduriyeti söz konusu olmaktadır. Çalışma konusu malum olduğu üzere daha önce incelenmemiş bir konu değildir. Ancak konunun özelliği ve derinliği, yeniden ele alınması açısından yeterli bir sebep oluşturmaktadır. Taşınmazların paraya çevrilmesi konusu, sadece açık artırma suretiyle paraya çevirme yönünden değil, iflâsta ve yeni bir müessese olan malvarlığının terki suretiyle konkordatoda uygulanması mümkün olan pazarlık suretiyle paraya çevirme yöntemi açısından da ele alınmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın hazırlanmasında literatürde yer alan konu ile ilgili her türlü kaynağa mümkün olduğunca ulaşılmaya ve onlardan yararlanılmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla bu çalışmada hem uygulamaya yönelik bilgilerin hem de bilimsel görüşlerin okuyucuya birlikte verilmesi amaçlanmıştır. Son sözlerime geçmeden, Vedat Kitapçılık Basım Yayım Dağıtım Ltd. Şti. yetkilisi Sn. Vedat CARBAŞ ile eserin basım ve dağıtımında emeği geçen herkese teşekkürlerimi ifade etmek isterim. Umarım ortaya çıkan eser, kendisine harcanan emek ve zamanı, gösterilen özeni iyi ifade edebilmekte ve okuyucuya yansıtabilmektedir. Ancak bir eser için önemli olan ve onu değerli kılan özelliği, incelenen konuyu oldukça etraflı bir şekilde ele alabilmek ve onu okuyucuya anlaşılır bir şekilde aktarabilmektir. Eser bu amaç gözetilerek hazırlanmaya çalışılmıştır. Bu konuda başarılı olup olamadığımızın takdiri ise elbetteki değerli okuyucularımıza aittir. Ümit ederim ki amacımıza yaklaşmışızdır. Zira işte o zaman, yorgunluklar unutulacak, sevgili ailemle paylaşamadığım anların üzüntüsü hafifleyecektir. 04.04.2010 Alsancak / İzmir Av. R. Murat DÖNMEZ İÇİNDEKİLER Önsöz................................................................................................................... V İçindekiler........................................................................................ VII Kısaltmalar........................................................................................................... XIII GİRİŞ................................................................................................................... 1 BİRİNCİ KISIM TAŞINMAZLARIN AÇIK ARTIRMA SURETİYLE PARAYA ÇEVRİLMESİ I. KAVRAMLARIN AÇIKLANMASI 5 1. Taşınmaz Mal Kavramı 5 2. Paraya Çevirme Kavramı 7 3. Açık Artırma Kavramı 11 II. PARAYA ÇEVİRME (SATIŞ) TALEBİ 11 1. Paraya Çevirme (Satış) Talep Edebilecek Kişiler 11 2. Satış Talep Etme Hakkının Kazanılması 22 3. Satış Talebinin Şekli 28 4. Paraya Çevirme (Satış) Talebinin Süresi 38 5. Satış İsteme Süresine Etki Eden Haller 51 a) Geçici (Muvakkat) Haciz ve İhtiyati Haciz 51 b) Taksitle Ödeme 55 c) İstihkak Davası 56 ç) Fevkalade Mühlet 58 d) Fevkalade Hallerde Tatil 58 e) İhtiyati Tedbir 59 f) İflâsın Açılması Durumunun Satış İsteme Sürelerine Etkisi 62 g) İcra Mahkemesince Takibin Talikine Karar Verilmesinin Satış İsteme Süresine Etkisi 63 6. Satış Talebinin Geri Alınması 64 III. SATIŞI GERÇEKLEŞTİRECEK YETKİLİ ORGAN VE GÖREVLİLER 69 IV. PARAYA ÇEVİRME İŞLEMİNİ GERÇEKLEŞTİRME SÜRESİ 75 V. AÇIK ARTIRMANIN İLÂNI 78 1. Genel Açıklama 78 2. Artırma İlânının İçeriği 79 2.a. Artırmanın Yapılacağı Yer, Gün ve Saat 80 2.b. Taşınmaz Üzerindeki Hak İddialarının ve Alacaklıların Alacak Miktarlarının Yasal Süre İçerisinde İcra Dairesine Bildirilmesi 94 2.c. Paraya Çevrilecek Taşınmazın Cinsi, Önemli Vasıfları, Bulunduğu Yer 94 2.ç. Taşınmazın Muhammen Kıymeti 96 3. Artırma İlânın Şekli 96 4. Artırma İlânının Yayınlanma Süresi 102 5. Artırma İlânının İlgililere Tebliği 109 VI. ARTIRMA ŞARTNAMESİ 130 1. Genel Açıklamalar 130 2. Artırma Şartnamesinin İçeriği 135 2.a. Taşınmaz İle İlgili Bilgiler 135 2.b. Artırmaya İştirak İçin Yatırılacak Teminat 136 2.c. Taşınmaz Üzerindeki Mükellefiyetler 142 VII. MÜKELLEFİYETLER LİSTESİ 158 1. Genel Açıklamalar 158 2. Mükellefiyetler Listesinin Hazırlanması 163 3. Mükellefiyetler Listesinin İlgililere Tebliği 165 4. Mükellefiyetler Listesine İtiraz ve İşleyecek Prosedür 165 5. Mükellefiyetler Listesinin Kesinleşmesi ve Hukuki Sonuçları 169 6. İİK. m.132 Hükmünün Satış Talebine ve Satışın Paraya Çevrilme Şekline Etkisi 171 7. Mükellefiyetler Listesi İle Tapu Sicil Kayıtları Arasındaki Farklılık Durumunda Bunun Alıcıya Etkisi 175 VIII. KIYMET TAKDİRİ 184 1. Genel Açıklamalar 184 2. Kıymet Takdir Raporunun İlgililere Tebliği 190 3. Kıymet Takdirinin İki Yıllık Süre Geçmeden İstenemeyeceği ve Bu Sürenin Başlangıcı 191 4. Kıymet Takdir İşlemine Karşı Şikâyet 195 IX. ARTIRMANIN YAPILMASI VE İHALE SÜRECİ 197 1. İhale Öncesi Hazırlıklar ve Artırmanın Genel Olarak Yapılış Şekli 197 2. Artırmaya İştirak Edebilecek Kişiler 209 3. Birinci Artırma Süreci 222 4. İkinci Artırma Süreci 235 5. İhale Tutanağının Tanzimi 241 X. İHALE BEDELİNİN ÖDENMESİ 243 XI. MÜLKİYETİN İHALE ALICISINA GEÇİŞİ VE TAŞINMAZIN İHALE ALICISI ADINA TESCİLİ 270 XII. İHALE EDİLEN TAŞINMAZIN TAHLİYESİ VE ALICIYA TESLİMİ.................................................................................................... 296 1. Genel Açıklamalar 296 2. Hacizden Evvelki Bir Tarihte Yapılmış Kira Akdinin Resmi Belge İle Tevsiki ve Bunun Tahliyeye Etkisi 310 3. Mükellefiyetler Listesinde Yer Alan Ayni Hak Sahiplerinin Durumu 319 4. İntifa Hakkı Sahibinin ve Onun İzni İle Taşınmazı Kullanmakta Olan Üçüncü Kişinin Durumu 321 5. Kiracının Kiracılık Sıfatının Tanınması ve Bunun Tahliyeye Etkisi 321 6. Tahliye Emrine Karşı Başvuru Yolları 332 6.1. Şikâyet 332 6.1.a. Şikâyet Mercii 332 6.1.b. Şikâyet Süresi 335 6.1.c. Şikâyet Hakkı Bulunanlar 335 6.1.ç. Şikâyetin Tahliyenin İcrasına Etkisi 336 6.1.d. Yargılama Usulü 336 6.1.e. İcra Mahkemesi Kararının Temyizi 337 6.1.f. İcra Mahkemesinin Kararına Karşı Karar Düzeltme Yolu 339 6.1.g. İcra Mahkemesi Kararına Karşı Yargılamanın İadesi Yolu 339 6.2. Menfi Tespit Davası 340 XIII. İHALE BEDELİNİN ÖDENMEMESİ SEBEBİYLE İHALE KARARININ KALDIRILMASI VE TAMAMLAYICI ARTIRMA 342 1. Genel Açıklamalar 342 2. İhale Kararının Kaldırılması 345 3. İhale Alıcısından Sonra En Yüksek Pey Süren İştirakçiye Teklif Yapılması... 369 4. Taşınmazın Yeniden Artırmaya Çıkarılması (Tamamlayıcı Artırma) 373 5. İhalenin Kaldırılmasına Kararına Neden Olan Alıcıların Sorumluluğu 384 5.a. Genel Açıklamalar 384 5.b. Sorumlu Olan Şahıslar 390 5.c. Sorumluluk Miktarı 393 5.c.1. İhale Bedeli Arasındaki Fark 393 5.c.2. Gecikme Faizi 394 5.c.3. Diğer Zararlar Kavramı 396 5.ç. Sorumlu Olunan Meblağın Tahsili 396 XIV. İHALENİN FESHİ 402 1. Genel Açıklamalar 402 2. İhalenin Feshi Sebepleri 403 2.a. Artırmaya Hazırlık Aşamasında Yapılan Yolsuzluklar 404 2.b. Artırma Sürecinde Yapılan Kanuna Aykırı İşlemler 405 2.c. Alıcının Malın Esaslı Niteliklerinde Esaslı Hataya Düşürülmesi 405 2.ç. İhaleye Fesat Karıştırılması 406 3. İhalenin Feshine İlişkin Yargıtay Kararları 408 3.a. Artırmaya Hazırlık İşlemlerine İlişkin Fesih Sebeplerine Örnek Yargıtay Kararları 408 3.b. Artırma Sürecine İlişkin Fesih Sebeplerine Örnek Yargıtay Kararları 428 3.c. İhaleye Fesat Karıştırma İle İlgili Yargıtay Kararları 433 3.ç. Malın Esaslı Niteliklerinde Hataya İlişkin Yargıtay Kararları 436 4. İhalenin Feshini İsteyebilecek Kişiler 438 5. İhalenin Feshinin Nereden İsteneceği 448 6. İhalenin Feshi Talebinin Süresi 451 7. İhalenin Feshinde Yargılama Usulü 456 8. İhalenin Feshi Davasında İcra Mahkemesi Tarafından Verilen Karara Karşı Müracaat Edilecek Kanun Yolları 459 8.a. Temyiz Yoluna Başvurulması 459 8.b. Karar Düzeltme 461 8.c. Yargılamanın İadesi Yoluna Başvurulması 461 8.ç. Kanun Yararına Temyiz 465 9. İcra Mahkemesinin Fesih Talebi Hakkında Verdiği Kararın Kesinleşmesi 465 10. İhalenin Feshinin Sonuçları 466 İKİNCİ KISIM TAŞINMAZLARIN PAZARLIK SURETİYLE PARAYA ÇEVRİLMESİ BİRİNCİ BÖLÜM İFLÂS HUKUKUNDA PAZARLIK SURETİYLE SATIŞ 1. İflâs Müessesesi Hakkında Genel Açıklamalar 473 2. Tasfiye Şekilleri 480 2.1. Basit Tasfiye 480 2.2. Adi Tasfiye 484 2.2.a. Alacaklılar Toplanması 485 2.2.a.1. Birinci Alacaklılar Toplanması 489 2.2.a.2 İkinci Alacaklılar Toplanması 491 2.2.b. İflâs İdaresi 497 3. İflâsta Masaya Ait Malların Paraya Çevrilmesi 501 3.1. Genel Açıklamalar 501 3.2. İflâsın Kaldırılması Talebinin Paraya Çevirme İşlemlerine Etkisi 512 3.3. İflâstan Sonra Konkordato Talep Edilmesinin Paraya Çevirme İşlemlerine Etkisi 515 3.4. İflâsın Kapanması Durumunun Paraya Çevirme İşlemlerine Etkisi... 526 4. Pazarlık Suretiyle Satış 528 4.1. Genel Açıklamalar 528 4.2. Pazarlık Suretiyle Satışın İlânı 537 4.3. Satış Süreci 539 4.4. Pazarlık Suretiyle Satışta Satış Bedelinin Ödenmesi 540 4.5. Pazarlık Suretiyle Satışta Satış Bedelinin Ödenmemesi 542 4.6. Pazarlık Suretiyle Satışta Mülkiyetin Kazanılması 545 4.7. Pazarlık Suretiyle Satışta Zapta ve Ayıba Karşı Tekeffül 547 4.8. Pazarlık Suretiyle Satışlarda Önalım Hakkının Etkisi 547 4.9. Satış Kararının İptali 548 İKİNCİ BÖLÜM MALVARLIĞININ TERKİ SURETİYLE KONKORDATODA PAZARLIK SURETİYLE SATIŞ 1. Konkordato Müessesesi Hakkında Genel Açıklamalar 551 2. Malvarlığının Terki Suretiyle Konkordato Hakkında Genel Açıklamalar 553 3. Tasfiye Organları 563 3.1. Alacaklılar Kurulu 564 3.2. Konkordato Tasfiye Memurları 565 4. Paraya Çevirmeye İlişkin Genel Açıklamalar 566 5. Pazarlık Suretiyle Satış 571 KAYNAKÇA...................................................................................................... 575