Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (55)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Hisse Senetleri Piyasası Endeksi

Hisse Senetleri Piyasası Endeksi



Sayfa Sayısı
:  
174
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2004
ISBN NO
:  
975-6486-83-X

12,50 TL









SUNUŞ


Hisse senetleri piyasalarındaki endeksler, ekonomik yaşamda dikkat edilen temel göstergelerdendir. Temel hesaplanama amacı hisse senetlerinin fiyatlarındaki veya değerlerindeki ortalama oransal değişimi belirlemek olan endeksler, farklı şekillerde hesaplanabilmektedir. Aynı hisse senetlerini içeren ancak farklı yöntem veya yaklaşımlarla hesaplanan endeksler farklı sonuçlar vermektedir.

Bu çalışmanın hazırlanmasındaki temel amaç, endeksleri endeks kuramı açısından olduğu kadar finansal açıdan da değerlendirerek, konunun hem kuramsal açıdan hem de piyasa uygulamaları açısından değişik yönleriyle ele a-lınmasıdır.

Hisse senetleri piyasalarındaki endekslerin incelenmesi yanında kullanılan hesaplama yaklaşımlarına bir ölçüde eleştiri niteliği taşıyan, "hareketlilik endeksi" olarak isimlendirilen farklı bir hesaplama yöntemi de önerilmiştir. Önerilen yönteme göre İMKB- 30 endeksi ile bir karşılaştırma yapılmasını sağlamak amacıyla 2000-2003 yılları arasındaki 4 yıllık dönemi (992 gün) kapsayan bir araştırma yapılarak, araştırma sonuçlan değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Bu çalışmanın hazırlanmasında, değerli görüşleriyle bana destek olan ve çalışmalarımı kolaylaştıran A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi′ndeki hocalarıma ve çalışma arkadaşlarıma içten teşekkür borçluyum.

Yorumlarıyla ve verilerin sağlanmasıyla katkıda bulunan A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim üyesi Y. Doç. Dr. Hasan Şahin′e. İMKB Değerleme ve İstatistik Müdürlüğü′nde Uzman Özgür Aslan′a. Global Menkul Değerler Ankara Şubesi Kıdemli Uzmanı Samim Kiremitçi′ye, kitabın düzeltilmesinde yardımcı olan Ar. Gör. Ender Coşkun "a, kitabın yayınlanmasıyla ilgili destekleri için Turhan Kitabevi sahibi Sayın Turhan Polat′a. kitabın yazılması ile ilgili çabalan için Sayın Hilal Görgülü′ye teşekkür ederim.

Sevgili annemin manevi desteği, sevgili eşim Zeynep ve oğullarım Ömer ile Ali Argun′un fedakârlıkları, gönül borcumu artırmıştır.

Bu çalışmanın, ilgililere yararlı olması içten dileğimdir.

Ankara, Mayıs 2004
Dr. Güven SAYILGAN

İletişim:
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Muhasebe ve Finansman Anabilim Dalı 06590, Cebeci -Ankara sayilgan@politics.ankara.edu.tr






İÇİNDEKİLER

GİRİŞ.


BİRİNCİ BOLUM
KURAMSAL AÇIDAN ENDEKSLER


I. ENDEKS TANIMLARI 3
II. ENDEKS HESAPLAMALARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 6
III. ENDEKSLERİN GRUPLANDIR1LMASI 7
IV. ORTALAMALAR 9
V. BAŞLICA ENDEKS HESAPLAMA YÖNTEMLERİ 13
A) FİYAT ENDEKSLERİ 14
1) Basit Fiyat Endeksi 15
2) Basit Ağırhklandırılmamış Toplam Fiyat Endeksi 15
3) Dutot Endeksi 16
4) Carli Endeksi ■. 18
5) Jevons Endeksi 18
B) AĞIRLIKLI ENDEKSLER 19
1) Lowe Endeksi veya Scrope Endeksi 19
2) Laspeyres Endeksi 20
3) Laspeyres Göreli Fiyat Endeksi 21
4) Paasche Endeksi 22
5) Walsh Endeksi 23
6) Fisher İdeal Endeksi 24
7) Marshall-Edgevvorth Endeksi 25
8) Vartia Endeksi 26
9) Törnqvist Endeksi 27
10) Young Endeksi 28
11) Stuvel Endeksi 29
12) Banerjee Endeksi 29
C) ZİNCİR ENDEKSLER 30
1) Zincir Endekslerin Yararlı Yönleri 32
2) Zincir Endekslerin Uygulanmasında Karşılaşılan Başlıca
Sorunlar 32
VI. ENDEKSLERİN KARŞILAŞTIRILMASI 33
vn

İKİNCİ BÖLÜM
HİSSE SENEDİ ENDEKSLERİ


I. ÇEŞİTLİ YÖNLERİYLE HİSSE SENEDİ BORSA ENDEKSLERİ 43
A) HİSSE SENETLERİ ENDEKSLERİNİN ANLAMI 43
B) ENDEKSLERİN, FİNANS KURAMI VE FİNANSAL
UYGULAMALARDAKİ YERİ 45
C) ENDEKSLERİNİN SINIFLANDIRILMASI 48
D) HİSSE SENEDİ ORTALAMALARI 51
II. ENDEKS HESAPLAMALARI 52
A) ENDEKS HESAPLAMA İLKELERİ 52
1) Baz Yılının Belirlenmesi 53
2) Baz Değerinin Belirlenmesi 54
3) Endeksin Kapsamının Belirlenmesi 54
4) Endekste Yer Alacak Hisse Senetlerinin Ağırlıklarının
Belirlenmesi 56
5) Endeksi Hesaplamak İçin Kullanılacak Ortalama Yönteminin
Belirlenmesi 57
6) Endeksin Hesaplanılacağı Zaman Aralıklarının Belirlenmesi 58
7) Endeksin Getiri Endeksi veya Fiyat Endeksi Şeklinde mi
Hesaplanacağının Belirlenmesi 58
B) ENDEKS HESAPLANMA YÖNTEMLERİ 59
1) Piyasa Değeri Ağırlıklı Aritmetik Endeks 61
2) Piyasa Fiyatı Ağırlıklı Aritmetik Endeks 64
3) Eşit Ağırlıklı Aritmetik Endeks 66
4) Piyasa Değeri Ağırlıklı Geometrik Endeks 70
5) Piyasa Fiyatı Ağırlıklı Geometrik Endeks 71
6) Eşit Ağırlıklı Geometrik Endeks 72
C) GEOMETRİK VE ARİTMETİK ENDEKSLERİN
KARŞILAŞTIRILMASI 73
1) Baz Tarihini Değiştirebilme Kolaylığı Bakımından 73
2) Endeks Kapsamındaki Hisse Senetlerinden Birinin Değiştirilmesi
Bakımından 76
3) Geometrik Endekslerin Sakıncaları 79

III. ENDEKS HESAPLAMALARINDA YENİ BİR YAKLAŞIM: LİKİT
PİYASA DEĞERİ AĞIRLIKLI (FREE-FLOAT) ENDEKSLER 81
IV. ENDEKS KAPSAMININ DEĞİŞTİRİLMESİNİN ETKİLERİ 83
A) ENDEKS KAPSAMINA ALINACAK HİSSE SENETLERİNİN
SEÇİLMESİ 83
VIII

B) YENİ BİR HİSSE SENEDİNİN ENDEKS KAPSAMINA
ALINMASININ VEYA ÇIKARILMASININ ETKİLERİ 84
1) Fiyat Baskısı (Price Pressııre) Hipotezi 86
2) Eksik İkame (Imperfect Substitutes veya Downward Sloping
Demand Curve ) Hipotezi 88
3) Likidite (Liquidity) Hipotezi 88
4) Bilgilenme (Information) Hipotezi 89
5) Dikkat (Attention) Hipotezi 89


ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
SIK KARŞILAŞILAN BAZI HİSSE SENETLERİ PİYASASI ENDEKSLERİ

I. İMKB ENDEKSLERİ 91
A) GENEL BİLGİLER 91
B) İMKB-30, İMKB-50 VE İMKB-100 ENDEKSLERİNDE YER
ALACAK HİSSE SENETLERİNİN SEÇİLMESİ 96

1) Hisse Senetlerinin Seçim Kriterleri 96
2) Dönemsel Değerleme ve Değişiklikler 98
3) Dönemsel Olmayan Değişiklikler 99
C) İMKB ENDEKSLERİNİN HESAPLAMASI VE
DÜZELTİLMESİ 100
1) İMKB Endekslerinin Hesaplaması 100
2) İMKB Endekslerinin Düzeltilmesi 101

a) Nakit Karşılığı Sermaye Artırımı 105
b) Endekse Yeni Bir Şirket Eklenmesi 107
c) Takasbank Saklama Oranının Değişmesi 107
d) Temettü Ödemesi 108
3) Endeksin Farklı Bir Para Birimi İle İfade Edilmesi 110
II. DJIA30 111
IH. VALUELINE ENDEKSLERİ 114
A) Value Line Geometrik Endeksi 116
B) Valu Line Aritmetik Endeksi 117
C) VLA ve VLG Arasındaki Farklar 117
IV. STANDARD & POOR′S ENDEKSLERİ 118
A) Standard & Poor′s 500 Endeksi 119
B) Standard & Poor′s 100 Endeksi 119
V. NASDAQ ENDEKSLERİ 119
A) NASDAQ-100 Endeksi 121
B) NASDAQ Composite Endeksi 122
VI. NİKKEİ ENDEKSLERİ 122





IX





A) Nikkei 225 Endeksi 122
B) Nikkei 300 Endeksi 123
VII.HANG SENG ENDEKSLERİ 123
VIII. FTSE ENDEKSLERİ 123
A) FTSE 100 Endeksi 124
B) FTSE 250 Endeksi 124
C) FTSE Small Cap Endeksi 124
D) FTSE All-Share Endeksi 124
IX. DAX ENDEKSLERİ 125
A) DAX 30 Endeksi 125
B) MDAX Endeksi 125
C) TecDAX Endeksi 125
D) SDAX Endeksi 125
E) HDAX Endeksi 125
F) Midcap Market DAX Endeksi 126
X. CAC 40 ENDEKSİ 126
XI. EURONEXT 100 ENDEKSİ 126
XII.EUROSTOXX 50 ENDEKSİ 127

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
HİSSE SENEDİ ENDEKSLERİ İÇİN BİR MODEL
ÖNERİSİ

I. GİRİŞ 129
II. İŞLEM HACMİ ENDEKSTE YER ALMALI MIDIR? 131
III. ÖNERİLEN HESAPLAMA YÖNTEMİ 133

A) ÖNERİLEN HESAPLAMA YÖNTEMİNİN TEMEL
ÖZELLİKLERİ 134
B) ÖNERİLEN ENDEKSİN HESAPLANMASI 136
IV. ARAŞTIRMA 138
A) VERİLER 138
B) ARAŞTIRMANIN BULGULARI 139
C) ARAŞTIRMANIN SONUÇLARI 144
SONUÇ 147
EKLER 149
KAVRAM DİZİNİ 165
KAYNAKÇA 169