Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (36)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Hava Yolu İle Yük Taşıma Sözleşmesi

Hava Yolu İle Yük Taşıma Sözleşmesi

- Vedat Kitapçılık

Sayfa Sayısı
:  
268
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2009
ISBN NO
:  
978-605-4002-42-9

110,00 TL











ÖNSÖZ Bu çalışma önce Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi’nin III. cildinin 1. sayısında makale olarak yayınlandı. Bu makalenin, Fakülte Dekanı Prof. Dr. Halûk Kabaalioğlu’nun tercih ve tasvibi ile Fakülte yayınları arasında, monografik bir eser olarak yayınlanması uygun görüldü ve 2007 yılında, Fakülte’nin 10 numaralı yayını olarak basıldı. Çalışmama göstermiş olduğu bu yakın ilgi ve destek dolayısı ile kendisine bir defa daha teşekkürlerimi sunarım. Bu bası ise, Vedat Kitapçılık tarafından vaki talep üzerine hazırlandı. Çalışmanın sistematiği bozulmadı, fakat, özellikle yabancı kaynakların ve mahkeme kararlarının ilave edilmesi ile içeriği zenginleştirildi ve bir çok konuya eleştirel yöntemle yaklaşılarak, bu alanda çalışma veya araştırma yapmak isteyeceklere, zemin hazırlanmasına çalışıldı. Vedat Kitapçılık’ın sahibi sayın Vedat Çarbaş’a ve müessesenin değerli mensuplarına teşekkürlerimi sunarım. Dr. Bülent Sözer Sapanca, Temmuz 2009 GİRİŞ I. GENEL OLARAK TAŞIMA 1. Taşıma Fiili (İşlemi) Taşıma fiili (işlemi/eylemi) en genel geçer ifadesi ile, bir yer değiştirme faaliyeti, canlı veya cansız bir unsurun bir yerden alınıp bir başka yere götürülmesidir. Bu bakımdan, taşıma fiili zaman ve mekân unsurlarını içerir. Dolayısı ile de taşımayı öngören sözleşme, belli bir zaman dilimi içinde ve sözleşmenin konusuna yer değiştirilerek ifa edilir1. Konuya yine genel olarak bakıldığında, taşıma işleminde mutlaka belli niteliklerin bulunması aranmamaktadır. Doktrindeki bazı görüşlere göre, taşımanın mesafesi, yapıldığı ortam, başlangıç ve bitiş noktaları her hangi bir surette tayin edilebilir, hatta taşıma başlangıç noktasına dönülerek, başladığı yerde de bitebilir veya belli bir bitiş noktası tesbit edilmemiş de olabilir. Yine doktrinde ileri sürülen fikirlere göre, taşımada kullanılan araçta belli bir özellik aranmayabilir ve hatta araç kullanılmayabilir de2. Ancak, hemen belirtelim ki, bütün bu hususların, aşağıda ayrıntılı surette inceleneceği surette, mesele Taşıma Hukuku açısından ele alındığında, ciddî tahlil ve tafsile tabî tutulması icab edecektir; gerçekten, yukarıda sadece basit birer örnek olarak andığımız hususlar, taşıma işlemleri için yapılacak sözleşmelerin niteliğini belirlemede büyük rol oynamaktadırlar. Her yer değiştirme işlemi, Taşıma Hukuku3 anlamında taşıma işlemi olarak kabul edilmeyeceği gibi, amacı yer değiştirme işlemi olan her sözleşme de bir taşıma sözleşmesi sayılmaz4. İÇİNDEKİLER Önsöz....................................................................................................... III İçindekiler................................................................................................ V Yararlanılan Eserler XIII Kısaltmalar............................................................................................... XVII GİRİŞ...................................................................................................... 1 I. GENEL OLARAK TAŞIMA 1. Taşıma Fiili (İşlemi) 1 2. Taşımanın Konusu 2 3. Taşıma Türleri (Kategorileri) 6 4. Taşımada Kullanılan Araç 7 II. TAŞIMA HUKUKU BAKIMINDAN KAVRAM OLARAK “TAŞIMA” 8 1. Aslî Borcun Muhtevası 8 2. Taşıt Aracı Kullanılması 15 3. Taşıyanın Yüke Zilyed Olması 20 4. Yükleme / Boşaltma - Tesellüm / Teslim 23 III. TAŞIMA SÖZLEŞMESİ 29 1. Tanımı 29 a. Mevzuat Hükümleri 29 b. Muhtevası İtibarı ile 31 2. Unsurları 32 a. Taşıyan Bakımından 32 aa. Taşıma Taahhüdü 32 bb. Tesellüm - Teslim 34 cc. Bakım ve Koruma 34 b. Taşıtan Bakımından - Ücret Ödeme Taahhüdü 35 3. Tarafları 36 a. Kategorik Olarak 36 aa. Taşıyan 36 bb. Yolcu 48 cc. Taşıtan 49 b. Terminoloji 50 c. Taşıma Sözleşmelerinde İlgili Kişiler 53 aa. Gönderilen 53 bb. Taşınan Yük Üzerinde Hak Sahibi Olan Kişiler 54 4. Hukukî Niteliği 54 IV. ÇALIŞMANIN KONUSU ve PLANI 55 § 1- YASAL DÜZENLEME 57 I. VARŞOVA/LA HAYE SİSTEMİ 57 1. Varşova/La Haye Sistemi’ne Genel Bakış 57 2. Varşova/La Haye Sistemi’nin Düzenlediği Alan 58 a. Taşıma Belgeleri 59 b. Taşıyanın Sorumluluğu 60 3. 1929 Varşova Konvansiyonu’nda Yapılan Değişiklikler 60 a. 1955 La Haye Protokolü 60 b. 1966 Montreal Intercarrier Agreement 61 c. 1971 Guatemala City Protokolü 63 d. 1975 Montreal Protokolleri 65 e. 1995 IATA Intercarrier Agreement - 1996 Measures of Implementation Agreement 67 f. 1999 Montreal Konvansiyonu 70 g. 1961 Guadalajara Ek Sözleşmesi 70 4. Günümüzdeki Durumu ile Varşova/La Haye Sistemi 71 a. 1929 Varşova Konvansiyonu 71 b. 1955 La Haye Protokolü 72 c. 1961 Guadalajara Ek Sözleşmesi 72 d. 1966 Montreal Intercarrier Agreement 72 e. 4 Numaralı Montreal Protokolü 73 f. 1995 IATA Intercarrier Agreement - 1996 Measures of Implementation Agreement 73 g. 1999 Montreal Konvansiyonu 74 5. 1999 Montreal Konvansiyonu 74 a. 1999 Montreal Konvansiyonu’nun Yapılması 74 b. 1999 Montreal Konvansiyonu’nun Çatısı ve Özellikleri 76 aa. Varşova/La Haye Sistemi’nin Konsolidasyonu 76 bb. 1999 Montreal Konvansiyonu’nun Genel Olarak İçeriği 77 cc. Taşıyanın Sorumluluğunu Düzenleyen Hükümler 78 6. Varşova/La Haye Sistemi’nin Uygulanma Şartları 79 a. Bir Taşıma Sözleşmesi Bulunmalıdır 79 b. Taşıma Uçak ile Yapılmalıdır 81 c. Taşıma Ücret Karşılığında Yapılmalıdır 81 d. Taşımanın Konusu Yolcu, Bagaj veya Yük Olmalıdır 85 e. Taşıma Sözleşmesi Uluslararası Taşıma Taahhüdü İhtiva Etmelidir 86 7. Varşova/La Haye Sistemi’nin Hukukî Yapısı ve Karakteristiği 92 II. TÜRK SİVİL HAVACILIK KANUNU 104 1. Genel Olarak 104 2. Taşıma Sözleşmeleri İle İlgili Düzenleme 105 a. Genel Olarak 105 b. Yurt İçinde Yapılacak Yük Taşımalarına İlişkin Hükümler 107 aa. Genel Olarak 107 bb. Emredici Kurallar 108 cc. Sözleşme Şartları 108 dd. Sivil Havacılık Kanunu’ nun Hükümleri 109 ee. Uluslararası Sözleşmeler 110 ff. Borçlar Kanunu’nun Hükümleri 116 gg. Ticaret Kanunu’nun Hükümleri 117 c. Uluslararası Taşımalara Uygulanacak Hükümler 120 § 2- HAVAYOLU İLE YÜK TAŞIMA SÖZLEŞMESİ 122 I. GENEL OLARAK 122 II. TARAFLARI 123 III. KURULMASI 124 IV. HUKUKÃ� NİTELİĞİ ve ÖZELLİĞİ 125 § 3- HAVA KONİŞMENTOSU (Hava Yük Senedi) 128 I. KAVRAM ve TANIM 128 II. DÜZENLENMESİ 128 1. Genel Olarak 128 2. Taşıtanın Beyanları ve Sorumluluğu 134 3. Hava Konişmentosu’nun Elektronik Ortamda Tutulması 140 4. Yük Makbuzu 142 III. KAYITLAR 143 IV. HUKUKÃ� NİTELİĞİ - HÜKÜMLERİ 145 1. Genel Olarak 145 2. Yüke İlişkin Kayıtlar 148 a. Hava Konişmentosuna Yazılacak Bilgiler 148 b. Kayıtların Karine Teşkil Etmek Fonksiyonu 150 3. Kıymetli Evrak Olarak Hava Yük Senedi 154 § 4- TAŞIYANIN BORÇLARI ve HAKLARI 157 I. TAŞIYANIN BORÇLARI 157 1. Yükün Teslim Alınması ve Yüklenmesi 157 a. Tesellüm - Zilyedliğin Devri 157 aa. Genel Olarak 157 bb. Zilyedliğin Devri 162 b. Yükleme 166 2. Hava Konişmentosu (Hava Yük Senedi) Düzenlenmesi 169 3. Taşımanın İcrası 172 a. Genel Olarak 172 b. Yüke Özen Göstermek 173 c. Zamanında Taşımak 173 4. Taşıtanın ve Gönderilenin Talimatına Uymak 173 5. Yükün Varma Yerine Ulaştığını Bildirmek 174 6. Yükün Boşaltılması ve Teslimi 174 a. Genel Olarak 174 b. Zilyedliğin Gönderilene Devri 176 7. Diğer Borçlar 180 II. TAŞIYANIN HAKLARI 181 1. Ücret Talebi 181 2. Yükün Üzerindeki Haklar 184 3. Yükü Tevdii 184 4. Yükün Muayenesi 185 § 5- TAŞITANIN BORÇLARI ve HAKLARI 186 I. TAŞITANIN BORÇLARI 186 1. Taşıma Ücretini Ödemek 186 2. Hava Yük Senedi Düzenlenmesi 186 II. TAŞITANIN HAKLARI 186 1. Taşımanın İcrasını Talep Etmek 186 2. Yük Üzerinde Tasarruf Hakkı 188 a. Genel Olarak 188 b. Hakların Kullanılması 190 § 6- GÖNDERİLENİN BORÇLARI ve HAKLARI 194 I. GÖNDERİLENİN BORÇLARI 194 1. Gönderilenin Borç Altına Girmesi 194 2. Gönderilenin Borçları 195 II. GÖNDERİLENİN HAKLARI 195 1. Yükün Varma Yerine Ulaştığının Bildirilmesini Talep Etmek 195 2. Yükün Teslimini Talep Etmek 195 a. Genel Olarak 195 b. Talep Hakkının Doğumu 197 § 7- TAŞIYANIN SORUMLULUĞU 198 I. GENEL OLARAK 198 II. SORUMLULUĞUN NİTELİĞİ 200 1. Akdî Sorumluluk 200 2. Kusur Sorumluluğu 201 3. Kusursuz (Mutlak) Sorumluluk 205 III. SORUMLULUK HALLERİ 206 1. Genel Olarak 206 2. Yükün Kaybı 208 3. Yükün Telef Olması 209 4. Yükün Hasara Uğraması 210 5. Gecikme 211 IV. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 215 1. Taşıyanın Yüke Zilyed Bulunması 215 2. Zarara Yol Açmış Olan Olayın Havayolu İle Taşıma Süresinde Vaki Olması 215 V. SORUMLULUĞUN SINIRLANDIRILMASI 216 1. Genel Olarak Sınırlı Sorumluluk Sistemi 216 2. Sorumluluk Sınırının Tesbiti 218 a. Hukukî Düzenleme 218 aa. Türk Sivil Havacılık Kanunu 218 bb. Varşova/La Haye Sistemi 221 3. Taşıyanın Adamlarının Sınırlı Sorumluluğu 226 VI. SINIRSIZ SORUMLULUK 229 1. Genel Olarak 229 2. Varşova/La Haye Sistemi 232 a. 1929 Varşova Konvansiyonu 232 b. 1955 La Haye Protokolü 234 c. 4 Numaralı Montreal Protokolü 236 d. 1999 Montreal Konvansiyonu 236 3. Sınırsız Sorumluluk İçin Davranışın Takdirinde Uygulanacak Kriter 236 4. Sivil Havacılık Kanunu’nun Hükümleri 238 a. Genel Olarak 238 b. Sivil Havacılık Kanunu md. 126 Açısından Sınırlı Sorumluluk 240 5. Borçlar Kanunu’nun 55. Maddesinin Uygulanması 242 6. Hava Konişmentosunun Hiç veya Usulüne Göre Düzenlenmemesi Halinde Sınırsız Sorumluluk 244 7. Sınırlı Sorumluluktan İradî Olarak Feragat Edilmesi 246 VII. TAŞIYANIN SORUMLULUKTAN KURTULMASI 246 1. Kurtuluş Beyyinesi 246 a. Varşova/La Haye Rejimi’ne Göre 246 b. 4 Numaralı Montreal Protokolü’ne Göre 248 c. Sivil Havacılık Kanunu’nun Hükümleri Açısından 248 2. Müterafık Kusur 249 3. Akdî Hükümler 251 VIII.SORUMLULUK DAVASI 252 1. Hasarın veya Gecikmenin İhbarı 262 2. Taraflar 254 a. Davacı 254 b. Davalı 255 3. Yetkili Mahkeme 256 a. Sivil Havacılık Kanunu’na Göre 256 b. Varşova/La Haye Sistemi’ne Göre 256 4. Tahkim 259 5. Dava Sebebi 259 6. Dava Açma Süresi 261