Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (54)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (65)

Devletlerin Uzay Faaliyetlerinden Doğan Sorumluluğu

Devletlerin Uzay Faaliyetlerinden Doğan Sorumluluğu



Sayfa Sayısı
:  
221
Kitap Ölçüleri
:  
16*24
Basım Yılı
:  
2017
ISBN NO
:  
978-605-300-112-6

31,32 TL











Uzay Kimilerine göre önemli olmayan, kimilerine göre ise oldukça önemli. Bu konuyu seçmemde, göklere olan sevgim en başta gelir. Fakat yine de, bir an düşündüğümde, kendime güler ve bir an da olsa irkiliveririm hâlen. Çünkü, uçsuz bucaksız devasa büyüklükteki evrene adım atmak, uzayı biraz da olsa anlayıp tarif edebilmeye çalışmak, gerçekten büyük cesaret isteyen bir iştir. Fakat bu cesaret, cahilce gerçekleşen bir cüret asla değildir. 


Peki, siz gökyüzüne baktığınızda ne görüyorsunuz? Eğer gündüz vaktindeyseniz, göz kamaştıran ışığıyla Güneş’i ve yakalayabilirseniz belki de Ay’ı görür; eğer gece vaktindeyseniz, gökyüzündeki bir fener misali Ay’ı görürsünüz. Yine vakit gece ve hava da bulutsuzsa, çok şanslısınız! Çünkü sonsuz sayıda olan yıldızların gözle görülebilen parlaklıktakilerini rahatça seyre dalabilirsiniz. Büyük şehirlerde, çıplak gözle birkaç yüz yıldızı görebilirsiniz. Ama şehrin ışıklarından arınmış ve şehirden uzak mekânlarda ya da bir deniz yolculuğundaysanız, çok daha fazla yıldızı gözlemleme fırsatı bulursunuz. Dahası, bu seyirde, gezegenleri ve şanslıysanız, bir kuyrukluyıldızı bile görebilirsiniz. Şayet profesyonel bir teleskopla göğe bakarsanız, daha fazlasını görürsünüz. Bazıları, bu bahsettiğim serüveni yaşayabilmek ve onun eşsiz tadına varabilmek için gecelerce ve saatler boyunca gökyüzünü gözlemleyerek yıldızları, gezegenleri ve gökyüzündeki farklı cisimleri incelerler. Bu kişilere, astronomya da gökbilimcidenir. Bir bilim dalını ifade eden astronomisözcüğü ise, Yunancada yıldızve düzenlemeanlamına gelen iki sözcükten türetilmiştir. 


Küçüklükten beridir beni cezbederek hep ilgimi çeken gökyüzüne olan bu ilgim, beni, amatör gökbilimciliğe yönlendirmiştir. Göklere olan ve giderek artan bu merak ve tutkum, artık bir ilgiden öte, bir özleme dönüşür hâle gelmiştir. İşte, bu eserin hazırlanmasının esas nedeni budur: Gökleri çok özlemem. 


Mustafa Kemal ATATÜRK’ün, geçmişte birçok kez dile getirdiği, fakat gerçek anlam ve mahiyetinin ancak ileriki zamanlarda anlaşılabildiği düşüncelerinden birisi olan İstikbâl göklerdedir sözü, neden bu konunun seçilip üzerinde araştırmada bulunulduğuna ve bunun sonucunda da, bu eserin neden vücuda getirildiğine ilişkin soruların cevabını, bir kez daha özetler niteliktedir. 


Prof. Dr. Mesut ÖNEN, 1986 yılında yazdığı bir eserinde, Uluslararası Uzay Hukuku Kurallarını ise, Türkiye’nin henüz taraf olmadığı, fakat önemli gördüğümüz Uluslararası Anlaşmaları da kapsayacak biçimde derledik. Zira, Türkiye’nin yakın bir zamanda bunlara da katılacağını düşünüyoruz ve öğrencilerimizin, insanlığın bu olağanüstü serüveninde şimdiden fikir sahibi olmalarının yararına inanıyoruz. ifadesinde bulunmuştur. Bu, onun ne kadar ileri görüşlü bir hukukçu olduğunun kanıtıdır. Böylesi bir düşünüş tarzının, geleceğin saygın hukukçuları olacak gençlerimize cesaret ve manevî destek vereceğini umuyorum. 


İtiraf etmek gerekirse, bu çalışmama başlamadan evvel çalışmak isteğim konu hakkında müşahede ve istişarelerde bulunurken kimi dost ve meslektaşlar, ince bir tebessüm etmiş; bazı hocalar ise, bu konudan tez çıkmaz! deyip durumun mahiyetini anla(ya)madan geçiştirivermişlerdir. Ama, göklere dair sahip olduğumuz yüksek sevgi, en az onun sahip olduğu yükseklik kadar olunca, çalışmaya başlama ve sonlandırma isteği ve azmi, her geçen gün daha da alevlenmiş ve siz bu satırları okurken, nihayetine ermiştir. 


Uluslararası Kamu Hukuku’nun spesifik bir alanı olan Uzay Hukukunun ve Uzay Hukuku açısından büyük öneme sahip olan, uzay faaliyetleri nedeniyle oluşan zararlar dolayısıyla devletlerin sorumluluğu konusunun işlendiği bu eser, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yüksek lisans kapsamında sürdürülen öğrenim faaliyeti ve bunun akabinde gerçekleştirilen yazım süreci sonucunda tamamlanarak 2015 yılında başarıyla savunulmuş olan bir bilimsel araştırmanın ürünüdür. 


Elinizde tuttuğunuz kitapta, -gözden geçirilerek bazı düzenlemelerin ve yeni eklemelerin yapıldığı kısımların olmasına rağmen- çalışma konusunu teşkil eden tezin özgün biçimine büyük oranda bağlı kalındığını belirtmek isterim. Özgün biçime bağlı kalma yolundaki isteğin gerekçelerinden biri, onca emek verildikten sonra ortaya çıkmış bir tezin hiç değiştirilmeden bilim dünyasının önüne çıkartılarak okuyuculara sunulmasıdır. Dolayısıyla, değerli hocam Prof. Dr. Ahmet MUMCU’nun da kendi doktora tezinin basımı konusunda vurguladığı gibi, kitabın okuyucusu yıllar önce bir acemi bilim insanıolan yazarın, beceri, muhakeme ve başarısını olumlu-olumsuz noktalardan değerlendirebilmelidir. Çünkü böylesi bir tutumun, özgün biçimiyle ele alınıp okuyucuya sunulan bir tez ile yeni nesil genç ve çiçeği burnundaki bilim insanlarına da iyi birer örnek teşkil edeceği düşünülmektedir. Özgün biçime bağlı kalma yolundaki isteğin diğer gerekçesi ise, çalışılan bu tez konusunun, güncelliğini yitirmeyen bir içeriğe sahip olmasıdır. Diğer bir deyişle, çalışmanın kitap olarak teşekkül etme aşamasındaki süre zarfında, konuyla doğrudan ilgili bir başka çalışmanın Türk alanyazını (literatür) anlamında yapılmamış olmasıdır. Bununla birlikte, mevcut uluslararası antlaşma ve uluslararası teamüllere (yapılageliş) dayanan bu tez konusunun, kendisini ilgilendiren ve çığır açıcı nitelikte olan yeni bir uluslararası antlaşma yahut yapılageliş kuralı ile karşı karşıya kalmamasıdır. 


Pek tabiidir ki, çalışma esnasında, çalışma yapılan alanı anlamaya ve onu hakkıyla anlatabilme hususuna ilişkin olabildiğince yoğun çaba sarf edilmiştir. Buna rağmen, çalışmamızın, doğal olarak, eksiklik ve hatalar içermesi pek muhtemeldir. Bunları peşinen kabul etmekle birlikte, bahsi geçen hususlara ilişkin öneri ve eleştirileriniz, ileriki yıllarda bu çalışmanın geleceğine ne şekilde yön vereceği açısından olduğu kadar yazarı açısından da büyük öneme sahiptir. Bu yüzden, desteğinizi esirgemekten lütfen çekinmeyiniz. Bu bağlamda, aşağıda belirtilen e-posta adresime, her türlü görüş, öneri ve eleştirilerinizi iletebilirsiniz. 


Yoğun bir mesai, büyük bir çaba, tükenmeyen bir azim ve karşılıksız bir adanmışlığın ürünü olan bu çalışmamızın, öğreti ve uygulamacıların yanı sıra ilgi duyan araştırmacılara ve de Türk Hukuk Camiasına faydalı ve yol gösterici olması, en büyük temennimizdir. 


Siz değerli okuyucularıma en içten saygı ve selâmlarımı sunarım.


TAKDİM-VII


SUNUŞ-IX


ÖNSÖZ-XI


TEŞEKKÜR-XV


İÇİNDEKİLER-XXI


KISALTMALAR CETVELİ-XXV


GİRİŞ-1


BİRİNCİ BÖLÜM


UZAY FAALİYETLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE OLUŞAN HUKUKÎ DURUM


BİRİNCİ KISIM


UZAY HAKKINDA GENEL BİLGİLER


I. EVRENİN YAPISINA GENEL BAKIŞ-5


A. Uzay-5


B. Samanyolu Gökadası-7


C. Güneş Sistemi-8


Ç. Gezegenimiz Dünya-8


İKİNCİ KISIM


UZAY FAALİYETLERİ


I. TARİHSEL GELİŞİM-11


II. UZAYIN KULLANIM ALANLARI-15


III. UZAY FAALİYETLERİNİN ETKİNLİK SAHASI-17


IV. UZAY FAALİYETLERİNİN PRATİĞİ-20


A. Uzay Araçları ve Yardımcı Ekipmanlar-21


1. Uydular-21


a. Haberleşme Uyduları-22


b. Seyrüsefer Uyduları-23


c. Gözlem Uyduları-23


ç. Gözetleme ve Bilgi Toplama Uyduları-24


d. Meteoroloji Uyduları-25


e. Gökbilim Uyduları-26


f. Biyoloji Uyduları-27


g. Minyatür Uydular-28


ğ. Anti-Uydu Silâh Sistemleri (Katil Uydular)-28


h. Güneş Enerjisi Uyduları-29


ı. Takım Uydular-30


2. Uzay İstasyonları-30


3. Fırlatma Araçları-32


B. Uzay Araçlarının Konumlandırılması-32


1. Yörünge-32


2. Yörünge Çeşitleri-33


ÜÇÜNCÜ KISIM


UZAY HUKUKU’NUN KAYNAKLARI


I. GENEL OLARAK-37


II. ULUSLARARASI HUKUK’UN KAYNAKLARI-39


III. -UZAY HUKUKU’NA İLİŞKİN ULUSLARARASI ANLAŞMALAR-41


A. 1967 Tarihli Ay ve Diğer Gökcisimleri Dâhil, Uzayın Keşif ve Kullanılmasında Devletlerin Faaliyetlerini Yöneten İlkeler Hakkında Antlaşma-43


B. 1968 Tarihli Astronotların Kurtarılması, Astronotların ve Uzaya Fırlatılmış Olan Cisimlerin Geri Verilmeleri Hakkında Anlaşma-44


C. 1972 Tarihli Uzay Cisimlerinin Verdiği Zarardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Hakkında Sözleşme-45


Ç. 1975 Tarihli Uzaya Fırlatılan Cisimlerin Tescili Hakkında Sözleşme-48


D. 1979 Tarihli Devletlerin Ay ve Diğer Gökcisimlerindeki Faaliyetlerini Yöneten Anlaşma-49


IV. UZAY HUKUKU’NUN GENEL ESASLARI-51


V. UZAY HUKUKU’NA İLİŞKİN KURALLARIN NİTELİĞİ-52


İKİNCİ BÖLÜM


ULUSLARARASI HUKUK’TA SORUMLULUK


BİRİNCİ KISIM


ULUSLARARASI SORUMLULUĞUN TEMELİ


I. GİRİŞ-55


II. SORUMLULUK TAŞIYAN ULUSLARARASI HUKUK KİŞİLERİ-56


A. Devletler-57


1. Sorumluluğun Kapsamı-57


2. Sorumluluğun Unsurları-59


a. Hukuka Aykırı Eylem-59


b. Uluslararası Yükümlülüğün İhlâli-59


aa. -Kusur Unsuru-60


bb. -Zarar Unsuru-60


cc. -Zaman Unsuru-60


c. Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Hâller-61


B. Uluslararası Örgütler-62


III. SORUMLULUĞUN HUKUKÎ SONUÇLARI-63


İKİNCİ KISIM


UZAY FAALİYETLERİNDEN DOĞAN ULUSLARARASI SORUMLULUK


I. GENEL OLARAK-65


II. SORUMLULUĞUN MUHTEVASI-67


III. SORUMLULUĞUN MUHATAPLARI-69


A. Devletlerin Sorumluluğu-69


B. Uluslararası Örgütlerin Sorumluluğu-72


IV. SORUMLULUĞUN DEVLETE ATFEDİLEBİLMESİ-73


A. Kamu Teşebbüsleri Tarafından Gerçekleştirilen Uzay Faaliyetleri-73


B. Özel Teşebbüsler Tarafından Gerçekleştirilen Uzay Faaliyetleri-74


V. ÖNGÖRÜLEN SORUMLULUK VE SORUMLULUĞU YÜKLENME BİÇİMİ-75


A. Objektif Sorumluluk-76


B. Kusur Sorumluluğu-78


C. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk-81


VI. ZARAR-84


A. Zarara Neden Olan Etken Olarak Uzay Aracı-84


1. Kavram-84


2. Uzay Araçlarının Tescili-86


B. Zararın Türleri-91


1. Doğrudan Zarar-92


2. Dolaylı Zarar-93


VII. -NEDENSELLİK BAĞI-95


VIII. TAZMİNAT-96


A. Tazminat Talebinde Bulunma Yetkisine Sahip Olanlar-97


B. Tazminat Talebinin Muhatabı-99


C. Tazminat Talebinin Usûlü-101


1. Diplomatik Yol-101


2. Zararın Tazminine Yönelik Olarak Kurulacak Talep Komisyonu-102


a. Talep Komisyonu’nun Oluşumu ve Yapısı-103


b. Talep Komisyonu’nun Vereceği Karar-104


c. Zararın Belirlenmesi ve Tazminat Miktarının Hesaplanması-105


Ç. Tazminatın Türü ve Ödeme Şekli-106


D. Rücû Hakkı-107


E. Talepte Bulunma Süresi ve Talep Hakkının Kaybedilmesi-109


F. Tazminat Kararının Niteliği-111


IX. ZARARIN SÖZLEŞME’YE DAYANMAKSIZIN TALEP EDİLMESİ-111


X. SORUMLULUK KONUSUNA İLİŞKİN DİĞER HÜKÜMLER-113


A. Yardım Yükümlülüğü-113


B. Devletler Arasındaki Özel Anlaşmalar-114


XI. SORUMLULUK KONUSUNA İLİŞKİN GÜNCEL TARTIŞMALAR-115


A. Fırlatan Devlet Kavramına İlişkin Tartışma-115


B. Uzay Aracı Kavramına İlişkin Tartışma-119


C. Kusur Kavramına İlişkin Tartışma-120


Ç. Zarar Kavramına İlişkin Tartışma-120


D. Tescil Kavramına İlişkin Tartışma-121


E. Yargı Yetkisine İlişkin Tartışma-122


F. Uzay Çöpü Kavramına İlişkin Tartışma-123


1. Kavram-123


2. Uzay Çöpünün Olası Etkileri-126


3. Uzay Çöplerine İlişkin Çözüm Önerileri-130


4. Uzay Çöpü Kavramının Hukuka Yansıması ve Doğurabileceği Sonuçlar-131


G. Uzay Turizmine İlişkin Tartışma-137


SONUÇ-139


EKLER-143


YARARLANILAN KAYNAKLAR-199


DİZİN-215