Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Nisan (36)      Mart (138)      Şubat (201)      Ocak (190)

Bilişim Hukuku

Bilişim Hukuku



Sayfa Sayısı
:  
436
Kitap Ölçüleri
:  
21x18 cm
Basım Yılı
:  
2005
ISBN NO
:  
975-6447-37-0

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









ÖNSÖZ

Dilimize Fransızca \\\"informatique\\\" kelimesinden gelerek yerleşen bilişim kelimesi, hem verilerin işlenmesini hem de verilerin iletilmesini ifade etmektedir. Veri işlemek için bilgisayar kullanımının kaçınılmaz olması, bilişim ile bilgisayar kavramlarının iç içe girmesine sebep olmuştur. Bu nedenle bilgisayarın en önemli unsuru olan bilgisayar programlarının hukuken incelenmesi gerekmiştir. Yine bu bağlamda bilgisayar donanımının çekirdeği olan entegre devre topografyalarının hukuki durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Verilerin bir sistem dahilinde bir araya getirilmesinden oluşan veri tabanları da, bilişim kavramıyla yakından ilgilidir. Özellikle Türk hukukunda yakın zamanlarda yapılan yasal düzenlemeler, veri tabanlarının çalışmamızda incelenmesini zorunlu kılmıştır.

Verilerin iletilmesinde kullanılan birkaç ağ sistemi mevcut ise de, kuşkusuz bunların en önemlisi internettir. Elektronik imza olmadan internet ve elektronik ticaretin gelişmesi mümkün değildir. Bu açıdan her iki kavram, incelememiz kapsamına alınmıştır. İnternet ve bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi ile hukuka aykırı uygulamaların kolaylaştığı kişisel verilerin korunması ve tüketicinin korunması konuları üzerinde durulmuştur.

Çalışmamızın kapsamı, üniversitelerin müfredatı göz önünde bulundurularak belirlenmiştir. Bununla birlikte, uygulayıcılara ve özellikle ABD Hukuku kaynaklarının incelenmesi nedeniyle akademisyenlere de yararlı olacağı düşünülmektedir.

Beni bilişim hukukuna yönelten değerli hocam Prof.Dr.Sahir ÇÖRTOGLU\\\′na, ilk doktora öğrencisi olma şerefini yaşadığım bir hoca ve ağabey olarak beni sürekli ileriye yönelten Prof.Dr,İhsan ERDOGAN\\\′a, akademik hayatımın başından beri desteklerini gördüğüm saygıdeğer hocalarım Prof.Dr.Rıza AYHAN ile Prof.Dr.Mehmet ÜNAL\\\′a şükranlarımı arz etmek istiyorum. Ayrıca, bu eserin içeriğinin belirlenmesinden, kapak tasarımına kadar her konuda ilgisini eksik etmeyen Yrd.Doç.Dr.Mustafa ÇEKER\\\′e de şükran borçluyum.

Bu eserin hazırlanmasında ve en sıkıntılı günlerimde bana destek olan ve uygun çalışma ortamı hazırlayan hayat arkadaşım Av.Şule TOPALOĞLU\\\′na; titiz ve özverili çalışmalarıyla kısa bir sürede eserin düzeltme ve bir kısım yazım işlerini tamamlayan Stj.Av.Özge Yenice ve Stj.Av.Günseli BOZKIR ile sekreterim Zeliha BERBER\\\′e çok çok teşekkür ediyorum.

Av.Doç.Dr.Mustafa TOPALOĞLU


111
İÇİNDEKİLER

Önsöz xi

Kısaltmalar xiii

BİRİNCİ BÖLÜM 1

1. Bilgisayar ve Bilgisayar Programları Teknolojisi 1
1.1 Bilgisayarın Tanımı 1
1.2. Bilgisayarların Tarihi Gelişimi 1
1.3.Donanım (Hardware) Kavramı 3
1.4. Bilgisayar Programlan (Software) 4
1.4.1 Bilgisayar Programı Kavramı 4
1.4.2. Bilgisayar Programının Unsurları 5
1.4.2.1.Program Akışı 5
1.4.2.2. Algoritma 6
1.4.2.3. Kaynak Kodu ve Objektif Kodu 8
1.4.2.4. Kullanıcı Arayüzü ( User Interface) 9
1.4.3. Bilgisayar Programlama Dilleri 10
1.4.3.1. Düşük Seviyeli Programlama Dilleri 10
1.4.3.1.1. Makine Dili 10
1.4.3.1.2. Assembly Dili 11
1.4.3.2.Yüksek Seviyeli Programlama Dilleri 11
1.4.4. Bilgisayar Programlarının Sınıflandırılması 12
1.4.4.1. Sistem Programları 12
1.4.4.2. Çevirici Programlar 12

1.4.4.2.1. Yorumlayıcılar 13
1.4.4.2.2. Derleyiciler 13
1.4.4.3.Uygulama Programları 14

İKİNCİ BÖLÜM 15

2.Bilgisayar Programları Üzerindeki Fikri Haklar ve Bu Hakların Korunması.... 15
2.1. Genel Olarak 15
2.2.Yabancı Hukuk Sistemlerinde Bilgisayar Programlarının Fikri Hukuk
Korunması 16
2.2.1 ABD Hukukunda Fikri Hukuk Koruması 16
2.2.2.Bilgisayar Programlarının Fikri Hukuka GöreKorunmasına İlişkin
Avrupa Konseyi Yönergesi 17
2.3.Türk Hukukunda Bilgisayar Programlarının Fikri Hukuka Göre
Korunması 19
2.3.1.Genel Olarak Fikri Hukuk Korumasının Şartlan 19
2.3.1.l.Sahibinin Özelliğini Taşımak 19
2.3.1.2.Kanun\\\′da Belirtilen Eser Kategorilerinden Birine Dahil Olmak.... 20
2.3.2 Bilgisayar Programlarının Eser Niteliği 21
2.3.2.1. Bağımsız Eser Olarak 21
2.3.2.2. İşlenme Eser Olarak 22

2.3.3. Bilgisayar Programlarının Orjinalliği 23
2.3.4. Bilgisayar Programlarında Korumanın Konusu 24

2.3.4.1. Bilgisayar Programlarında Fikir ve İfade İkilemi (Idea and
Expression Dichotomy) 24
2.3.4.2. Korumadan Faydalanan Unsurlar 25
2.3.4.2.1. Program Akışı 25

iv
2.3.4.2.2. Kaynak Kodu ve Objekt Kod 26
2.3.4.3.Koruma Konusu Dışında Kalan Unsurlar 27
2.3.4.3.1.Algoritma 27
2.3.4.3.2.Kullanıcı Arayüzü (User Interface) 27
2.4.Bilgisayar Programlan Üzerindeki Fikri Haklar ve Türleri 28
2.4.1.Bilgisayar Programlan Üzerindeki Hakların Hukuki Niteliği 28
2.4.2. Bilgisayar Programlan Üzerinde Hak Sahipliği 29
2.4.3.Bilgisayar Programlan Üzerindeki Hakların Türleri 31
2.4.3.1. Genel Olarak 31
2.4.3.2. Manevi Haklar 31

2.4.3.2.1. Programı Kamuya Sunma Hakkı 32
2.4.3.2.2. Program Sahibinin Adını Belirtme Hakkı 33
2.4.3.2.3. Programda Değişiklik Yapılmasını Yasaklama Hakkı 34
2.4.3.3. Mali Haklar 35
2.4.3.3.1. İşleme Hakkı 35
2.4.3.3.2. Çoğaltma Hakkı 36
2.4.3.3.2.1.Şahsi Kullanım İçin Çoğaltma Serbestisi 37
2.4.3.3.2.2.Araişlerliği Sağlamak Amacıyla Çoğaltma 38
2.4.3.3.2.3.Yedekleme Kopya (Back up Copy) 39
2.4.3.3.3. Yayma Hakkı 40
2.4.3.3.3.1.Kar Amacı Gütmeksizin Yayımlama 41
2.4.3.3.3.2.Tükenme İlkesi 41
2.4.3.3.4. Temsil Hakkı 42
2.4.4. Bilgisayar Programlarının Tescili 43
2.4.5.Fikri Hukuk Korumasının Süresi 44
2.5.Fikir Ve Sanat Eserleri Kanununa Göre Bilgisayar Programlarının
Korunabilmesi İçin Açılabilecek Davalar 45
2.5.1.Hukuk Davaları 45
2.5.1.1. Tecavüzün Kaldırılması Davası 45
2.5.1.2.Tecavüzün Önlenmesi ( Men\\\′i) Davası 46
2.5.1.3. Tazminat Davaları 47
2.5.1.4. Hukuk Davalarında Zamanaşımı 48
2.5.1.5.Hukuk Davalarında Yargılama Usulü 48
2.5.2.Ceza Davaları 49
2.5.2.1. Manevi Haklara Karşı İşlenen Suçlar 49
2.5.2.2. Mali Plaklara Karşı İşlenen Suçlar 49
2.5.2.3. Diğer Suçlar 50
2.5.2.4.Ceza Davasında Yargılama Usulü 51
2.5.3. Hukuk ve Ceza Davalarına İlişkin Ortak Hükümler 52
2.5.3.1. İhtiyati Tedbirler 52
2.5.3.2.Hükmün ilanı 53
2.5.3.3. Zabt, Müsadere ve İmha 53

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 55

3. Bilgisayar Programlarının Patent ve Haksız Rekabet Hukukuna Göre
Korunması 55
3.1. Patent Hukuku Koruması 55
3.1.1. Genel Olarak Buluş Kavramı 55
3.1.2. Bir Buluşa Patent Verilebilmeşinin Şartlan 56
3.1.2.1. Yenilik Niteliği 56



3.1.2.2 Sanayide Uygulanabilir Olma 56
3.1.2.3.Tekniğin Bilinen Durumunun Aşılması 57
3.1.3. Patent Verilme Sistemi ve Süresi 57
3.1.4. Bilgisayar Programlarının Patentlenebilirliği 59

3.1.4.1. Genel Olarak 59
3.1.3.1. Algoritmanın Patentlenebilirliği 59
3.1.3.3.Bilgisayar Programıyla İlgili Buluşlar (Softvvare Related
Invention) Vasıtasıyla Bilgisayar Programlarının Korunması 62
3.2. Haksız Rekabet Hukuku Koruması 63
3.2.1. Haksız Rekabet Kavramı 63
3.2.2.Bilgisayar Programlarının Haksız Rekabetle İlgili Hükümler Uyarınca
Korunması 64

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM . 67

4. Kendine Özgü Koruma Sağlanan Bilgisayar Teknolojileri 67
4.1.Veri Tabanları 67
4.1.1. Veri Tabanı ve Elektronik Veri Tabanı 67
4.1.2.Uluslar Arası Hukukta Veri Tabanlarının Korunması 68
4.1.2.1. Uluslar Arası Anlaşmalar 68
4.1.2.2. Avrupa Birliği Veri Tabanı Yönergesi 69
4.1.2.3. ABD Hukukunda Veri Tabanlarının Korunması 70
4.1.3. Türk Hukukunda Veri Tabanlarının Korunması 71
4.1.3.1. Veri Tabanlarının İşlenme ve Derleme Eser Niteliği 71
4.1.3.2.Veri Tabanları ile İlgili Kendine Özgü Koruma Hakkı 73
4.1.3.2.1. Veri Tabanı Yapımcısına Tanınan Kendirie Özgü Hak 73
4.1.3.2.2. Kendine Özgü Hakkın Kapsamı ve Sınırlamaları 74
4.1.3.2.3. Veri Tabanlarına İlişkin Kendine Özgü Hakkın Süresi 74
4.1.3.2.4. Veri Tabanlarının Ceza Davası Yoluyla Korunması 75
4.2. Entegre Devre Topografyaları 75
4.2.1. Entegre Devre Topografyaları Kavramı 75
4.2.2. Yabancı Hukuk Sistemlerinde Entegre Devre Topografyalarının
Korunması 76
4.2.3.Türk Hukukunda Entegre Devre Topografyalarının Korunması 77
4.2.3.1. Entegre Devre Topografyalarının Korunmasının Şartları 78
4.2.3.2. Entegre Devre Topografyalarını Koruma Hakkı ve Sınırları 79

BEŞİNCİ BÖLÜM 81

5. İnternet Kavramı Ve Teknolojisi 81
5.1. Elektronik Ticaret Kavramı ve Tanımları 81
5.1.1. Elektronik Ticaret ve İnternet 81
5.1.2. Elektronik Ticaretin Gelişimi 82

5.1.2.1. Dünyada Gelişimi ve Yükselişi 82
5.1.2.2. Türkiye\\\′de Elektronik Ticaret 82
5.1.3. Elektronik Ticaret Kavramı ve Türleri 83
5.1.3.1 Elektronik Ticaretin Tanımı ve Kapsamı 83
5.1.3.2 Elektronik Ticaret - Elektronik İş Ayrımı 84
5.1.3.3. Elektronik Ticaretin Türleri 84
5.1.3.3.1. İşletmeden İşletmeye Elektronik Ticaret 85
5.1.3.3.2. İşletmeden Tüketiciye Elektronik Ticaret 86
5.2. Elektronik Ticaretin Teknolojisi 88
5.2.1. Elektronik Ticaretle İlgili Teknolojik Kavramlar 88




5.2.1.1. e-mail 88
5.2.1.2 Elektronik Veri Alışverişi (EDI- Electronic Data Interchange).... 89
5.2.1.3. Elektronik Fon Transferi-EFT 90
5.2.1.4.WorldWideWeb 92
5.2.1.5.Intranet ve Extranet Seçenekleri 93
5.2.1.6. XML ve Elektronik Ticaret 93
5.2.2. Elektronik Ticaretin Güvenlik Teknolojisi 94
5.2.2.1. Bellek Kartları (Tokens) ve Akıllı Kartlar(Smart Cards) 95
5.2.2.2.Biyometri 96
5.2.2.3.Şifreleme Yöntemleri (Encyrption) 96
5.2.2.3.1.Simetrik Şifreleme Yöntemleri 97
5.2.2.3.2.Asimetrik Şifreleme Yöntemleri 97
5.2.3. SSL (Secure Sockets Layer) ve SET (Secure Electronic Transaction)
Standartları 98
5.3. Elektronik Ticaretin Teknik Altyapısını Oluşturan Birimler 99
5.3.1. Telefon/Telekomünikasyon İdareleri 99
5.3.2. İnternet Servis Sağlayıcıları (ISP) 101
5.3.3.Sunucu(Server) 102
5.3.4. Hoşt 103
5.3.5. İçerik Sağlayıcılar (Content Provider) 103

ALTINCI BÖLÜM 105

6. Elektronik Sözleşmeler 105
6.1.Genel Olarak Elektronik Sözleşme Kavramı 105
6.2. Elektronik Sözleşmelerin Özellikleri 106
6.2.1.Elektronik Sözleşmenin Gaipler Arasında mı, Hazırlar Arasında mı
Kurulduğu 106
6.2.2.Elektronik Sözleşmenin İltihaki Sözleşme Olması 107
6.3. Elektronik Sözleşmenin Yapılması 109
6.3.1.İcap ve İcaba Davet 109
6.3.2. Kabul ve Kabul Beyanın Bildirimi 110
6.3.3. İcabın ve Kabulün Geri Alınması 111
6.4.Elektronik Sözleşmenin Kurulduğu Hüküm İfade Ettiği ve Yapıldığı
Yerin Saptanması 111
6.4.1.Elektronik Sözleşmenin Kurulduğu ve Hüküm İfade Ettiği An 111
6.4.2. Elektronik Sözleşmenin Yapıldığı Yer 112
6.5.Elektronik Sözleşmenin Konusu ve Geçerlilik Şartlan 113
6.5.1. Elektronik Sözleşmenin Konusu 113
6.5.1.1. Mal Satışı 113
6.5.1.2. Dijital Ürün Satışı 114
6.5.1.3. Hizmet Temini 114
6.5.1.4. Bilgi Temini 114
6.5.2. Elektronik Sözleşmelerin Geçerlilik Şartları 115
6.5.2.1. İrade Beyanları Sıhhatli Olmalıdır 115
6.5.2.1.1.Hata 115
6.5.2.1.2.Hile 116
6.5.2.2. Taraflar Ehil Olmalıdır 116
6.5.2.3.Sözleşmenin Konusu Emredici Hukuk Kurallarına, Kamu
Düzenine, Genel Ahlaka ve Kişilik Haklarına Aykırı Olmamalıdır 118
6.5.2.3. Sözleşmenin Konusu İmkansız Olmamalıdır 118

6.6. Elektronik Sözleşmenin Şekli 119
6.6.1.Genel Olarak Hukuki İşlemlerde Şekil 119
6.6.2. Elektronik Sözleşme ve Dijital İmza 120
6.6.2.1. Dijital İmza Prosedürü 120
6.6.2.2. Dijital İmzaya İlişkin Uluslararası Gelişmeler 122

6.6.2.2.1. UNCITRAL Elektronik Ticaret Model Kanunu 122
6.6.2.2.2. Elektronik İmzaya İlişkin Avrupa Birliği Yönergesi 123
6.6.2.2.3. ABD Küresel ve Ulusal Ticarette Elektronik İmza Kanunu.. 124
6.6.2.3.Türk Hukuku Açısından Elektronik İmza 126

6.6.2.3.1. Elektronik İmzanın Türk Hukukunda Düzenlenişi 126
6.6.2.3.2. Elektronik İmza Kanunu ve Elektronik İmza - Güvenli
Elektronik İmza Kavramları 127
6.6.2.3.3. Güvenli Elektronik İmzanın Hukuki Sonucu ve
Uygulama Alanı 128
6.6.2.3.4. Elektronik İmzanın Delil Olarak Değeri 130
6.7.Elektronik Sözleşmeyle İlgili Özel Uygulamalar 131
6.7.1. Shrinkwrap - Clickvvrap Sözleşmeleri 131
6.7.2. EDI Sözleşmeleri 133

YEDİNCİ BÖLÜM 135

7. İnternette Fikri Mülkiyet Hakları 135
7.1. İnternette Fikri Hakların Korunması 135
7.1.1. Fikri Haklar Alanında Dünyadaki Gelişmeler 135
7.l.l.l.TRIPS Anlaşmaları 135
7.1.1.2. WIP0 Anlaşmaları 136
7.1.1.3. ABD Hukukundaki Düzenlemeler 136
7.1.1.4. Avrupa Birliğindeki Gelişmeler 138
7.1.2. FSEK\\\′e Göre İnternet Ortamında Fikri Hakların Korunması 140
7.1.2.1.FSEK\\\′e Göre Korumanın Şartlan 140
7.1.2.2.FSEK\\\′e Göre İnternette Korunan Eserler 141
7.1.2.2.1. Yazılı Eserler 141
7.1.2.2.2. Müzik Eserleri 141
7.1.2.2.3.Görüntüler 142
7.1.2.2.4. Bilgisayar Programlan 143
7.1.2.2.5. Veri Tabanları 144
7.1.2.2.6. Web Sayfası 145
7.1.2.3.İnternette Fikri Hakların Türleri 146
7.1.2.3.1 Manevi Haklar 146
7.1.2.3.2. Mali Haklar 147
7.1.2.3.2.1. İşleme Hakkı 147
7.1.2.3.2.2. Çoğaltma Hakkı 147
7.1.2.3.2.3. Yayma Hakkı 148
7.1.2.3.2.4. Umuma İletim Hakkı 149
7.1.2.4. İnternette Fikri Hak İhlali Sayılan Durumlar 150
7.1.2.4.1.Online Çoğaltma 150
7.1.2.4.2. Linkler 151
7.2.4.3. Çerçeve İçine Alma (Frames) 152
7.1.2.4.4. Ön Belleğe Alma (Caching) 153
7.2. İnternet ve Alan Adlan (Domain Name) 155
7.2.1. Alan Adı Kavramı 155





7.2.2. Alan Adlarının Korunması 156
7.2.2.1.Marka Hukuku Koruması 156
7.2.2.2.Haksız Rekabet Hukuku Koruması 157
7.2.2.3.Kişilik Hakkı Olarak Korunma 159
7.2.3. Alan Adı Uyuşmazlıklarının Uluslararası Boyutu 160
7.2.3. l.Tektip İhtilaf Çözüm Kuralları (Uniform Dispute Resolution
Policy) 160
7.2.3.2.Uzay korsanlığına Karşı Tüketiciyi Koruma Kanunu
(Anticybersquatting Cosumer Protection Act) 162
SEKİZİNCİ BÖLÜM 163
8. İnternette Kişisel Verilerin Güvenliği ve Korunması 163
8.1. İnternette Kişisel Verilerin Korunması 163
8.1.1. Kişisel Veri Kavramı 163
8.1.2. Kişisel Verilerin Korunmasının Elektronik Ticarete Etkisi 165
8.1.3. Yabancı Hukuk Sistemlerinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin
Düzenlemeler 166

8.1.3.1. Avrupa Birliğinde Kişisel Verilerin Korunması 166
8.1.3.2. ABD Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması 172
8.1.4.Türk Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması 174
8.1.4.1.Türk Hukukunda Kişisel Bilgilerin Korunmasına İlişkin Yasal
Durum 174
8.1.4.2. Kişisel Verilerle İlgili Yasal Düzenleme Çalışmaları 176
8.1.4.2.1.Kişisel Verilerin Korunması Kanun Tasarısı 177
8.1.4.2.2. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Kişisel Verilerle İlgili
Hükümler 179
8.1.4.2.3. Telekomünikasyon Sektöründe Kişisel Bilgilerin İşlenmesi ve
Gizliliğinin Korunması Hakkında Yönetmelik 180
8.2. Spam 182
8.2.1. Spam Kavramı 182
8.2.2 Türkiye\\\′de Spama Karşı Yürütülen Teknik ve İdari Çalışmalar 183
8.2.3. Spamın Hukuksal Açıdan Değerlendirilmesi 185
8.3. Spoofing 187
DOKUZUNCU BÖLÜM 189
İNTERNETTE TÜKETİCİNİN KORUNMASI 189
9.İnternette Tüketicinin Korunması 189
9.1. Genel Olarak İnternet ve Tüketici 189
9.2. Avrupa Birliğinde Elektronik Ticaret ve Tüketicinin Korunmasına İlişkin
Düzenlemeler 191
9.3. Türk Hukukunda Elektronik Ticarette Tüketicinin Korunması 193
9.3.1. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun\\\′da 4822 Sayılı Kanunla
Değişiklik Yapılmasından Önceki Durum 193
9.3.2.Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda 4822 Sayılı Kanun\\\′la
Yapılan Değişiklikten Sonraki Durum 194
9.3.2.1. Tüketicinin Korunması Açısından Mesafeli
Sözleşme Kavramı 195
9.3.2.2. Mesafeli Sözleşmelerin Kurulması ve Zorunlu İçeriği 196
9.3.2.3. Mesafeli Sözleşmelerde Mal ve Hizmet Teslimi 197
9.3.2.4. Mesafeli Sözleşmelerde Cayma Hakkı 198
9.3.2.5. Mesafeli Sözleşmelerde Kredi Kartı ile Ödeme 199


9.3.3. Ayıplı Mal veya Hizmet İfasında Tüketiciye Tanınan Haklar 201
9.3.4.Aldatıcı Reklamlara Karşı Tüketicinin Korunması 202
Elektronik Ödemelerde Tüketicinin Korunması 202
9.4.1. İnternet Ödeme Sistemleri 202
9.4.2.Elektronik Para (e-money) 203
9.4.2.2. Elektronik Para Sistemleri 203
9.4.2.2.1. First Virtual 203
9.4.2.2.2. Ecash 204
9.4.2.2.3. Millicent ve CyberCoin 204
9.4.2.2.4.Mondex 206
9.4.2.3. Elektronik Para Kullanımının Doğuracağı Hukuki Sonuçlar 206
9.4.3. Elektronik Çek 207
Ekler 209