Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Kasım (91)      Ekim (240)      Eylül (207)      Ağustos (63)

Türk Ceza Adalet Sisteminde Adli Tıp Uygulamaları ( CİLTLİ )

Türk Ceza Adalet Sisteminde Adli Tıp Uygulamaları ( CİLTLİ )



Sayfa Sayısı
:  
288
Kitap Ölçüleri
:  
16x24
Basım Yılı
:  
2014
ISBN NO
:  
978-975-02-2961-9

37,50 TL ( KDV Dahil )









Önsöz

Kabil'in Habil'i öldürmesi ile insanlık, sonu gelmez suç olgusu ile birlikte yaşamayı öğrendi. Paylaşma, hoşgörü, uzlaşma ve bağışlama kültürünü öğre-nemeyen insanlık, yaşanılan suç olgularında hep zarar gördü. Suç, insanın ya­şam hakkını elinden almakta, ruhsal ve bedensel bütünlüğünü bozmakta, cinsel dokunulmazlığını örselemekteydi. Daha da önemlisi suç, toplumsal dayanışma­yı ve düzeni bozarak yarınlara olan umudu yok etmekteydi.   Suç neticesi çekilen zararların en aza indirilmesi, toplumsal barışın sağla­nabilmesi adına önce suçlar tanımlandı, daha sonra da suçluların nasıl yargıla­nıp nasıl cezalandırılacakları açıklandı. Bu işleri yaparken insanlığın varmayı arzuladığı son hedef adaletti. Adalete varılırken de adil bir yargılanmanın olma­sı gerekliydi.   İnsanlık yukarıda belirtilen süreci hiç kuşkusuz ki dikensiz gül bahçesinden geçer gibi geçmedi. 10 Aralık 1948 tarihinde Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile insan haklan kavramı, ilk kez uluslararası bir hukuki belgede somutlaştı. 4 Kasım 1950 tarihli Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile uygulamanın içine girdi.   Hukuk alanındaki bu gelişmeler, hukukun çift yumurta ikizi olarak tanım­layabileceğimiz tıp alanında bir tıp dalının çok hızlı bir şekilde gelişmesine öncülük etti... Adli Tıp.   Suç olgusunun aydınlatılmasında, suçlunun kimliklendirilmesinde yaptığı çalışmalarla Adli Tıp, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de son otuz yılın en hızlı gelişim gösteren, bireysel ve toplumsal yarar sağlayan, toplumsal barışa ve düzene en çok katma değer sağlayan bir bilim dalı olmuştur.   Avrupa Adli Tıp Konseyi (European Council of Legal Medicine) tanımına göre adli tıp, tıbbi verilerin ve metodolojinin kişilerin ve toplumun hukuki so­runlarının çözümlenmesi için kullanılmasıdır. Adli tıp, ceza hukuku, medeni hukuk, idare hukuku gibi farklı hukuk alanları tarafından ihtiyaç duyulan klinik ve ölüm sonrası incelemelerden elde edilen tıbbi kanıtların toplanması, belge­lendirilmesi ve bilimsel olarak yorumlanmasıyla uğraşır.   Kendisinden istenilen bu görevi gerçekleştirirken adli tıp, hiç kuşkusuz ki bu uğraşıları uluslararası standartlarda gerçekleştirebilecek bilgili ve deneyimli meslek insanlarına ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle adli tıp alanında eğitim-öğretim çok önemlidir. Tıp fakültelerinde eğitim ve öğretim gören müstakbel hekimlerin temel adli tıp ve hukuk bilgilerine sahip olması hiç kuşkusuz ki bir zorunluluktur. Diğer yandan hukuk fakültelerinde okuyan ve yarın, hukukun değişik alanlarında görev alacak müstakbel hukukçuların da önlerine gelen bir adli tıp raporunu değerlendirmesi ya da yargıya intikal etmiş bir husumetin çö­zümünde gerekli olan adli tıp argümanlarının neler olduğunu bilmesi de bir gerekliliktir. İşte bu amaçlara hizmet etme adına "Türk Ceza Adalet Sisteminde Adli Tıp Uygulamaları" adlı elinizdeki bu kitap kaleme alınmıştır.  
Kitabın sunumunda 2005 yılında kabul edilen ve Türk Ceza Adalet Siste­minin bel kemiği olan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5271 sayılı Ceza Muha­kemesi Kanunu ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun referans olarak alınmıştır.   Kitabın yazarı, tıp ve hukuk eğitimi almış bir kişi olduğundan ve ayrıca hem tıp fakültesinde hem de hukuk fakültesinde adli tıp dersi verdiğinden kitap­taki öncelikli amaç, uygulamaya yönelik temel adli tıp nosyonunun öğrencilere kazandırılmasıdır. Diğer yandan mesleklerini icra eden hekimlerimizin ve hu­kukçularımızın da kitaptan elde edecekleri faydayı artırabilme adına gerekli hallerde daha üst seviyede bilgi aktarımına gidilmiştir. Öğrenmede görselliğin öneminin bilinci ile konu anlatımları resimlerle desteklenmiştir.     Yukarıdaki satırlarda da belirtildiği üzere tıp ile hukuk çift yumurta ikizle­ridir. Farklılıkları muhakkak ki vardır ve bu olması gerekendir. Ancak, araların­da şaşırtıcı bir benzerlik vardır. Şöyle ki;

1.                 Tıbbın başrol oyuncusu hekim ile hukukun başrol oyuncusu hakim, kelime
olarak hüküm kökünden gelir. Hüküm kelimesinin kökeni de batılın zıddı
olarak tarif edilen "Hak" kökünden türemiştir.

2.                 Tıp, bireysel ve toplumsal sağlığın korunmasını ve bozulan sağlığın yeni­
den tesisini kendisine amaç edinmişken hukukun amacı, kişi güvenliğinin
ve toplumsal düzeninin korunması ve bozulan toplumsal düzenin yeniden
tesis edilmesidir.

3.                 Gerek tıp ve gerekse hukuk üstlendikleri amaçları yerine getirirken meslek
etik ilkelerine uymak zorundadırlar. Yararlılık, zarar vermeme, özerkliğe
saygı ve adalet olarak adlandırılan tıp etiği ilkeleri her tıbbi uygulamada hekim tarafından gözetilmesi gereken ilkelerdir. Hukuk ise, her ne kadar normatif olsa da bu normun tabii hukuk bakımından geçerliliği etik ilkelere bağlılıktır. İnsan haklarına saygılı, adaleti hedefleyen, bağımsız ve tarafsız bir hukuk hiç kuşkusuz ki gözetilmesi gerekendir.

4. Sorunları çözerken, klinik tıp da klinik hukuk da tümdengelim yöntemini uygular. Bu nedenle klinik tıp uygulamalarında genel kabul gören "hastalık yoktur, hasta vardır" düşüncesi klinik hukuk uygulamasında da olgu vardır

düşüncesine evrilmiştir.

  Son söz olarak "Adalete ulaşmak için tıp en büyük kaynaktır" sözünü hatır­latırken, 1987 yılında Tıp Fakültesinden mezun olduğumda çocuk cerrahisi alanında ihtisas yapmayı çok istiyordum. O zamanlar kader diyorken şimdilerde ise kaderin bana bir lütfü olarak gördüğüm adli tıp alanında uzmanlık eğitimime başlayarak 1991 yılında adli tıp uzmanı oldum. 1998 yılında adli tıp alanında "Adli tıp profesörü" olduktan ve 2000 yılında hukuk fakültesini bitirdikten son­ra alanımda bir kitap yazma isteğimi 2014 yılında çok şükür ki yerine getirdim. Kitabımın ortaya çıkmasında bana bu alanı öğreten ve sevdiren rahmetli hocala­rım Prof. Dr. İbrahim Tunalı'ya, Prof. Dr. Özer Kendi'ye ve Yrd. Doç. Dr. Ca­hit Zentürk'e, kitabımın bilimsellik ve yararlılık derecesini artıran kaynak eser­lerin yazarlarına, bu günlere erişmemde her zaman yanımda olan geniş ve çe­kirdek "KÖK" aileme ve özellikle kitabıma sunuş yazısı yazmayı kabul ederek bana büyük bir onur veren ülkemizin en önde gelen Ceza Hukuku ve Ceza Mu­hakemesi Hukuku akademisyeni Sayın Prof. Dr. Feridun Yenisey'e teşekkürle­rimi ve saygılarımı arz ediyorum.

Prof. Dr. Ahmet Nezih KÖK

3-28 Temmuz 2014 / ERZURUM

 

Sunuş

  Profesör Dr. Ahmet Nezih KÖK tarafından kaleme alınan bu Adli Tıp kita­bı, Tıp ile Hukukun Kesişim Kümesi başlıklı birinci bölüm ile başlamaktadır.   Bu bölümün isminin anlamı büyüktür. Gerçekten, kitabın tümü incelendi­ğinde, yaşayan ceza hukuku uygulamalarının adli tıp açısından irdelendiği, ceza hukukunun yaşayan canlı hukuk ile bütünleştirildiği görülecektir.   Ceza Hukukunun özel hükümler bölümündeki suçlar, yasaklanmış bir insan davranışını tanımlarlar. Tanımlanan bu davranışların, günlük yaşantının akışı içinde, belli bireyler tarafından, somut olaylar biçiminde işlenmesi, suça vücut verir, hayatiyet kazandırır.   Her suç dünya üzerinde izler bırakır. Bu izler bilimsel olarak incelenerek suçlar ortaya çıkarılır ve delilleri belirlenir. Elinizdeki bu kitabın özelliği, bir çok suç işleme biçimi ve delil elde etme yöntemi açısından, Ceza Hukuku ile Adli Bilimleri bütünleştiren açıklamalara yer vermiş olmasıdır. Bu yönü ile bu kitap, Türkiye'deki ilkve tek kitap olma özelliği taşımaktadır.   Bu konuda bir kaç örnek vermek gerekirse, ikinci bölümde irdelenen Ceza Adalet Sistemi ilebaşlanmalıdır. Türk Ceza Adalet Sisteminin Adli Tıp ile iliş­kilerinin ortaya konulduğu bu bölümde, sistemin temel ilkeleri, suç ve cezada kanunilik ilkesi, ceza sorumluluğunun şahsiliği gibi temel kavramlar ortaya konduktan sonra, bu temel ilkelerin Adli Tıp Bilimleri ile ilişkisi ve Ceza Muhakemesi Hukukuna yansıması, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ka­rarlarına da yer verilerek, etraflıca açıklanmakta, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı gibi ceza sorumluluğunu kaldıran veya azaltan nedenlere de Adli Tıp Bilimleri açısından yaklaşılmakta, yaş tespiti ve çocukların ceza sorumluluğu gibi konu­lara ışıktutulmakta ve madde bağımlılığı gibi konular açıklanmaktadır. Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi, bulaşıcı hastalıklar ile ilgili ihbar yükümlülükleri, şüpheli ölümlerdeki incelemeler, ayrıntılı olarak ele alınmak­tadır.   Ceza Hukukunun Özel Hükümler dersleri açısından önem taşıyan kasten yaralama ileneticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında uygulamada bü­yük tartışmalara yol açan, hayati tehlike kavramı, yüzde sabit iz, duyuların işle­vini yitirmesi kavramları, resim ve örneklerle, detaylı bir şekilde anlatılmakta ve ceza özel hukuku dersi alan öğrencileri, adeta adliyelerdeki uygulamanın içine kadar götürmektedir.  

Ceza özel hukuku ile ilgili örnekleri çoğaltmak mümkündür. Yara türleri, ekimozlar, kırıklar, yaralanmalar, kesici alet ve ateşli silah yaraları, termik yara­lanmalar, yıldırım çarpması neticesinde oluşan yaralanmalar, anlaşılır, basit ve hukuki yönlerini de kapsayacak şekilde açıklanmaktadır. Aynı ayrıntılı açıkla­malar, cinsel suçlar açısından da yapılmıştır.   Kitapta Kriminalistik ile ilgili bilgiler de yer almaktadır. Olay yeri incele­mesi, balistik incelemeler, parmak izi ile ilgili konular ve DNA üzerinden yapı­lan çalışmalar, kitabın diğer okunması gereken kısımlarım oluşturmaktadır.   Ceza Muhakemesi Hukukuna ilişkin kurumların da yer aldığı bu kitap, ge­rek Ceza Genel Hukuku, gerek Ceza Özel Hukuku ve gerekse Ceza Muhakeme­si Hukuku dersi alan hukuk öğrencileri için vazgeçilmez bir yardımcı ders kitabı niteliği kazanmış durumdadır.   Sadece öğrencilere değil, uygulamacılara da hitap eden bu kitabı bizlere kazandıran, Hukuk Fakültesi Dekanı olan hukuk öğrencisi sıfatı ile Amerikalı Hukuk Dekanlarını imrendiren özverili çalışmalarını yıllardan beri yakından takip ettiğim, değerli meslektaşım Prof. Dr. Ahmet Nezih Kök'ü candan kutluyor ve kitabına sunuş yazısı yazmak üzere yaptığı davet ile beni onurlandırdığı için de, kendisine teşekkür ediyorum.  

Prof. Dr. Feridun Yenisey

 

İÇİNDEKİLER

Önsöz.7

Sunuş.11

Bölüm 1 ADLİ TIP.21

1.2. TOPLUM /TOPLUMSAL DÜZEN / HUKUK.22

1.3. TIP'IN TARİHSEL24

1.4. TÜRKİYE'DE ADLİ ADLİ ADLİ TİP İN ÇALIŞMA ALANLARI.38

2.5.1. Hâkim Hekimden Ne İster? Ya da Hukuk Tıptan Ne İster?

Hekimin Bilirkişilik Görevleri Nelerdir?.39

2.6. CEZA YARGILAMASI.40

Bölüm 3 CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN VEYA AZALTAN NEDENLER

3.1. GİRİŞ.45

3.2. CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN VEYA AZALTAN NEDENLER45

3.2.1. Yaş Küçüklüğü47

3.2.1a. Yaş Tespiti48

3.2.1b. Çocuk Kavramı ve Yasal Düzenlemeler.49

3.2.1c. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Madde 31.50

3.2.1 d. Ceza ve Güvenlik Tedbiri53

3.2.1e. "Çocuğun Hukuki İstismarı" Kavramı54

3.2.2. Sağır ve Dilsizlik.54

3.2.3. Akıl Hastalığı55

3.2.3a. Gözlem Altına Alma57

3.2.4. Geçici Nedenler, Alkol ve Uyuşturucu Madde Etkisinde Olma59

Bölüm 4 KLİNİK TIP UYGULAMALARINDA METODOLOJİ

4.1. GİRİŞ.61

4.2. SAĞLIK MESLEĞİ MENSUPLARININ İHBAR YÜKÜMLÜLÜĞÜ62

4.2.1. Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi63

4.2.2. Bulaşıcı Hastalıklarla İlgili İhbar Yükümlülüğü.66

4.2.3. Şüpheli Ölümün İhbarı66

4.3. KLİNİK TIP UYGULAMALARINDA VERİLECEK RAPORLARLA İLGİLİ ÖNCÜLLER.67

4.4. KLİNİK ADLİ ADLİ ADLİ ADLİ BİLİMLER169

10.3.1. Adli Diş Hekimliği (Forensic Odontology /Forensic Dentistry)171

10.3.2. Adli Balistik (Forensic Ballistic)172

10.3.3. Parmak İzi İncelemesi (Fingerprint)173

10.3.4. Adli Belge İncelemesi (Forensic Document Examination).175

10.3.5. Adli Entomoloji (Forensic Entomology).178

10.3.6. Yangın Yeri İncelemesi.178

10.3.7. Adli Biyoloji (Forensic Biology).179

10.3.7a. Taze Kan ve Kan Lekeleri180

10.3.7b. Kan Grubu ve Alt Gruplarına Göre Babalık/Analık Tayini182

10.3.7c. Semen (Meni) İncelemesi183

10.3.7d. Tükürük İncelemesi184

10.3.7e. Kıl İncelemesi184

10.3.7f. DNA İncelemesi185

10.4. TIBBİ MÜDAHALE YOLUYLA DELİL ELDE ETME.186

10.4.1. Genel Olarak Tıbbi Müdahale187

10.4.2. Şüpheli veya Sanığın Dış Beden Muayenesi.191

10.4.3. Şüpheli veya Sanığın İç Beden Muayenesi.192

Bölüm 11 ALKOL VE ADLİ ÖLÜ MUAYENESİ

12.1. GİRİŞ.207

12.2. TIBBİ KİMLİĞİN BELİRLENMESİ.208

12.3. FELAKET KURBANLARININ KİMLİKLENDİRİLMESİ

(DISASTER VICTIM IDENTIFICATION = DVI).210

12.4. ÖLÜM ZAMANININ BELİRLENMESİNE AİT BULGULAR213

12.4.1. Agoni Dönemi.213

12.4.2. Ölümün Erken Bulguları213

12.4.3. Ölümün Geç Bulguları.214

12.4.3a. Ölü Soğuması214

12.4.3b. Ölü Lekeleri (Livor Mortis).215

12.4.3c. Ölü Katılığı (Rigor Mortis)217

12.4.3d. Ölü Çürümesi (Putrefaction)218

12.4.3d1. Çürümenin Olmadığı Durumlar220

12.4.3d1a. Mumyalaşma (Mummification).220

12.4.3d1b. Sabunlaşma (Adipocere, Saponification).220

12.4.3d1 c. Maserasyon = Salamurlaşma (Maceration).221

12.4.3d1 d. Donma221

12.5. ÖLÜM NEDENİNE İLİŞKİN BULGULAR221

12.6. ÖLÜM NEDENİNİN BELİRLENMESİ.221

12.7. OTOPSİ222

12.7.1. Genel Bilgi222

12.7.2. Otopsi Çeşitleri.223

12.7.3. Adli Otopsinin Amaçları223

12.8. ADLİ HEKİMLİK HİZMETLERİNİN YERİNE GETİRİLMESİ

13.1. GİRİŞ.237

13.1.1. Sağlık Bakanlığı237

13.1.2. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu.238

13.1.3. Üniversiteler.243

Bölüm 14 TÜRK CEZA ADALET SİSTEMİNDE BİLİRKİŞİLİK

14.1. BİLİRKİŞİ.245

14.2. UZMAN GÖRÜŞÜ248

14.3. ÇAPRAZ SORGU (CROSS-EXAMINATION)249

14.3.1. Çapraz Sorgunun Adli Tıp Uygulamalarında Önemi.252

Bölüm 15 TÜRK CEZA ADALET SİSTEMİNDE ÖZEL MADDELER VE TIP

15.1. ANAYASA MADDE 104 VE TIP.255

15.2. CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN VE

TIP255

15.3. ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI, AŞILANMASI VE

NAKLİ HAKKINDA KANUN VE TIP.256

Son Söz259

Kaynakça.261

Kavramlar Dizini.269  

Kitaptaki Resimler273