Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Kasım (135)      Ekim (240)      Eylül (207)      Ağustos (63)

Sorularla Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Sorularla Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru



Sayfa Sayısı
:  
133
Kitap Ölçüleri
:  
16x24
Basım Yılı
:  
2014
ISBN NO
:  
978-975-7427-54-4

0,00 TL ( KDV Dahil )

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...












                                                     ÖNSÖZ



Bu kitapçık; Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapacak kişiler ile onlara hukuki destek sağlayacak avukatlar yanında bu alanda temel bilgilere erişme kaygısı güden herkese yönelik olarak kaleme alınmıştır. Kitapçıkta, ilgililerin başvuru konusunda karşılaşabilecekleri düşünülen sorunlar sorularla formüle edilerek bunlara cevap verilmeye çalışılmıştır. Böylece ortaya çıkacak bazı tereddütlerin mümkün olduğu ölçüde giderilmesi hedeflenmiştir. Kuşkusuz bir buçuk yılı aşkın uygulamada bütün sorunların bir çözüme kavuşturulmuş olduğunu söylemek mümkün değildir. Sürekli gelişen ve yeni sorunlarla karşılaşılan bireysel başvuru uygulamasında zamanla yeni soru ve sorunlar ortaya çıkabilecektir. Bunların çözümü ise Anayasa Mahkemesinin daha sonraki zamanlarda vereceği içtihadı ile sağlanacaktır. Bu açıdan bu kitapçığın Anayasa Mahkemesinin onun baskısından sonra verilen kararlarının dikkatle takip edilmesi gerekmektedir.


 


“Sorularla Bireysel Başvuru” kitapçığında sorular metni daha anlaşılır kılmak ve sorulara daha kolay ulaşılması için 10 başlık halinde gruplandırılmıştır: ilk olarak bireysel başvuruya ilişkin genel açıklamaları içeren sorulara (I) yer verilmiştir. Daha sonra Anayasa Mahkemesinin kişi, yer, zaman ve konu bakımından yetkisi (II) ile Mahkemede bireysel başvuruyu inceleyen birimleri tanıtan sorular (III) sıralanmıştır. Bireysel başvurunun şekli (IV) ve maddi şartları (V) ile başvuru süresine ilişkin sorular (VI) ise izleyen başlıklarda ele alınmıştır. Mahkemeye başvuruların nasıl yapılacağı (VII) ve bunların Mahkemede hangi usuller izlenerek inceleneceğinin açıklandığı soruları (VIII) içeren başlıkların ardından ise Mahkemenin verdiği kararlar ve sonuçlarına ilişkin sorular (IX) bir araya getirilmiştir. Son olarak ise Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ilişkisine dair soruların toplandığı bölüm (X) yer almaktadır. Elbette bir önceki baskıdan farklı olarak bu yeni kitapçıkta her bir başlık ve soru Anayasa Mahkemesi kararları ve uygulamaları ile güncellenmiş ve zenginleştirilmiştir.


 


İÇİNDEKİLER




I. GENEL AÇIKLAMALAR 


 


 


1. Bireysel başvuru nedir? 1 


2. Bireysel başvurunun temel nitelikleri nelerdir? 1 


3. Bireysel başvuru yolu hangi ülkelerde uygulanmaktadır? 2 


4. Ülkemizde bireysel başvuru kurumuna neden ihtiyaç duyulmuştur? 3 


5. Bireysel başvuruyla ilgili hukuki düzenlemeler nerelerde bulunmaktadır? 5 


II. ANAYASA MAHKEMESİNİN YETKİSİNİN KAPSAMI 


6. Bireysel başvuruya konu edilebilecek temel haklar nelerdir? 6 


7. Hak arama hürriyetinin bireysel başvuru bağlamında kapsamı nasıldır? 6 


8. Eşitlik ilkesinin ihlali iddiası bireysel başvuru bağlamında hangi çerçevede ileri sürülebilir? 8 


9. Anayasa’nın -Temel hak ve hürriyetlerin korunması- kenar başlıklı 40. maddesinin ihlali bireysel başvuru bağlamında hangi çerçevede ileri sürülebilir? 9 


10. Anayasa Mahkemesine göre yaşam hakkının kapsamı nedir? 9 


11. Anayasa Mahkemesi işkence ve eziyet yasağının kapsamını nasıl belirlemektedir? 10 


12. Anayasa Mahkemesi kişi hürriyeti ve güvenliği kapsamında hangi hususları açıklığa kavuşturmuştur? 11 


13. Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkına ilişkin yaklaşımı nasıldır? 15 


14. Hangi tür kamu gücü işlemleri aleyhine bireysel başvuru yapılabilir? 16 


15. Genel düzenleyici işlemler aleyhine bireysel başvuru yapılabilir mi? 18 


16. Genel düzenleyici işlemler haricinde hangi işlemler bireysel başvuru kapsamı dışında bırakılmıştır? 19 


17. Herkes bireysel başvuru yapabilir mi? 20 


18. Yabancı ülke vatandaşlarına da bu hak tanınmış mıdır? 21 


19. Özel hukuk tüzel kişileri bireysel başvuru yapabilir mi? 21 


20. Kamu hukuku tüzel kişileri bireysel başvuru yapabilir mi? 22 


VII 


21. Mahkemenin kişi bakımından yetkisi çerçevesinde özel durumlar nelerdir? 23 


22. Mahkemenin yer bakımından yetkisi nedir? 24 


III. ANAYASA MAHKEMESİNDE BİREYSEL 


BAŞVURULARI İNCELEYEN BİRİMLER 


23. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru ile ilgilenen yargısal ve idari birimlerinin oluşumu nasıldır? 25 


24. Bölümlerin oluşumu nasıldır? 25 


25. Komisyonların oluşumu nasıldır? 26 


26. Bireysel başvurular Anayasa Mahkemesinde hangi organlar tarafından incelenmektedir? 26 


27. Genel Kurulun bireysel başvurulara ilişkin bir görevi var mıdır? 27 


28. Raportörlerin bireysel başvurudaki işlevi nedir? 28 


29. Bireysel Başvuru Bürosunun oluşumu ve çalışma usulleri nasıldır? 29 


30. Komisyonlar Raportörlüğünün oluşumu ve çalışma usulleri nasıldır? 2 9 


31. Bölümler Raportörlüğünün oluşumu ve çalışma usulleri nasıldır? 30 


32. Araştırma ve İçtihat Biriminin (Ar-İç) oluşumu ve çalışma usulleri nasıldır? 30 


IV. BİREYSEL BAŞVURUNUN ŞEKLİ ŞARTLARI 


33. Bireysel başvurunun şekil şartları nelerdir? 32 


34. Başvuru formu nereden, nasıl temin edilebilir ve nasıl doldurulur? 32 


35. Başvurunun mutlaka başvuru formu kullanılarak mı yapılması gerekir? 33 


36. Başvuru formu doldurulurken nelere dikkat edilmelidir? 33 


37. Başvuru formunda ihlal iddiasına konu olayın hukuki vasıflandırmasında hata yapılmasının sonuçları nelerdir? 35 


38. Mahkemenin incelemesi başvuru formunda ve özellikle de talep sonucunda belirtilen hususlarla sınırlı olarak mı yapılmaktadır? 36 


39. Başvuru yapılırken ya da başvurunun ilerleyen aşamalarında avukat tutulması zorunlu mudur? Mahkeme önünde başvurucuyu kimler temsil edebilir? 36 


40. Başvuru formuna hangi belgelerin eklenmesi gerekmektedir? 37 


41. Başvuru formuna eklenmesi gerekli belgelere başvurucu erişemiyorsa ne yapmalıdır? 37 


VIII 


42. Başvuru ile ilgili koşullarda sonraki aşamalarda herhangi bir değişiklik olması hâlinde başvurucu ne yapmalıdır? 38 


43. Başvuruda kimlik gizli tutulabilir mi? 39 


44. Başvuru harca tâbi midir? Harç miktarı ne kadardır? 39 


45. Adli yardımdan yararlanma koşulları nelerdir? Başvurunun kabul edilemezliğine ya da bir hakkın ihlal edilmediğine karar verilirse, söz konusu harç ve giderlerin ödenmesi gerekir mi? 40 


46. Başvuru formunda ya da eklerinde eksiklikler varsa başvuru hakkında ne tür işlem yapılmaktadır? 42 


V. BİREYSEL BAŞVURUNUN MADDİ ŞARTLARI 


47. Bireysel başvurunun maddi şartları nelerdir? 44 


48. Güncel ve kişisel bir hakkın doğrudan etkilenmesi neyi ifade etmektedir? 44 


49. İdari ve yargısal başvuru yollarının tüketilmesi neyi ifade etmektedir? 46 


50. Tüketilmesi gereken başvuru yollarının özellikleri nelerdir? 48 


51. İdari ve yargısal yollara hiç başvurulmaması halinde Mahkeme nasıl bir karar vermektedir? 50 


52. Başvuru yollarının tüketilmesi bakımından yetkili ve görevli yargı mercileri neyi ifade eder? 52 


53. Birden fazla başvuru yolu var ise tamamının tüketilmesi gerekli midir? 53 


54. İdari ve yargısal yolların kişisel olarak tüketilmesi neyi ifade etmektedir? 55 


55. Yargılama devam ederken yapılan başvurularda Mahkeme nasıl karar vermektedir? 56 


56. Karar düzeltme kanun yolu tüketilmesi zorunlu bir başvuru yolu mudur? 5 8 


57. Mahkemelerin ara kararlarına karşı bireysel başvuru yapılabilir mi? 59 


58. Başvurucunun müracaat ettiği ihtiyari nitelikteki idari ve yargısal yolların sonuçlanmasını beklemeyip bundan feragat ettiği durumlarda başvurusu Anayasa Mahkemesince incelenmekte midir?60 


59. Başvuru yollarının tüketilmiş olması kuralının istisnaları var mıdır? Nelerdir? 61 


60. Bireysel başvuruda öne sürülen temel hak ihlali iddiasının diğer yargı mercileri önünde ileri sürülmesi zorunlu mudur? 67 


61. Başvurucunun başvuru yollarını tüketmemesi nedeniyle kesin hüküm hâline gelen kamu işlemi aleyhine bireysel başvuru 


yapılabilir mi? 69 


IX 


62. Yargılanmanın yenilenmesi ile ilgili kararlara karşı başvuru yapılabilir mi? 69 


63. Başvurunun (anayasal açıdan ve uğranılan zarar açısından) önem taşımaması neyi ifade etmektedir? 70 


VI. BİREYSEL BAŞVURUNUN SÜRESİ 


64. Hangi tarihten sonra kesinleşen kamu gücü işlemleri nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir? 73 


65. Başvurucunun kesinleşen kamu gücü işlemine karşı etkili olmayan ya da olağanüstü yargı yoluna başvurmasının kesinleşme üzerinde bir etkisi bulunmakta mıdır? 77 


66. Kesinleşen kararın tebliğinin 23/9/2012 tarihinden sonra olması söz konusu işleme karşı bireysel başvuru yolunu açmakta mıdır? 79 


67. Bireysel başvuru için bir süre sınırlaması var mıdır? Bu sürelerin başlangıcı nedir? 79 


68. Başvuru süresinin başlangıcı ve sonunun tespitine dair temel ilkeler nelerdir? 80 


69. Başvuru süresinin başlangıcında avukatla temsil edilse de tebligatın mutlaka başvurucuya mı yapılması gerekir? 84 


70. Hukuk davalarında, idari ve askeri yargıda karar düzeltme yoluna gidilmemişse 30 günlük başvuru süresi hangi tarihten itibaren başlar? 84 


71. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısına itiraz, yargılamanın yenilenmesi, yazılı emir başvuru yollarına gidilmesinin 30 günlük başvuru süresi üzerinde etkisi var mıdır? 86 


72. Başvuru yapıldığında başvuru yolları henüz tüketilmemiş olmakla birlikte Mahkeme önünde derdest iken başvuru yolları tüketilmişse nasıl karar verilmektedir? 90 


73. Başvurucu mazereti nedeniyle belirtilen sürede başvurusunu yapamamışsa, bunun telafisi mümkün müdür? 91 


VII. BİREYSEL BAŞVURULARIN YAPILMASI 


74. Bireysel başvuru nasıl yapılır? Başvurunun Anayasa Mahkemesine mutlaka şahsen mi yapılması gerekir? 93 


75. Cezaevlerinde tutuklu ve hükümlüler başvurularını nasıl yapabilirler? 93 


76. Başvuru formunun teslim edildiği mahkeme(ler)de ya da yurt dışı temsilcilik(ler)de ne gibi işlemler yapılmaktadır? 94 


77. Bireysel başvurunun posta yoluyla yapılması mümkün müdür? 9 5 




78. Başvuruların yapılmasında en fazla karşılaşılan eksiklikler nelerdir? 95 


79. Diğer mahkemeler ya da yurtdışı temsilcilikler aracılığıyla yapılan başvurularda harç dışında ayrıca avans ya da masraf alınmakta mıdır? 9 7 


80. Başvurucular Anayasa Mahkemesi ile yazışmalarını nasıl yapacaklardır? 97 


81. Başvurucu, başvurusunun ilerleyen aşamalarına ilişkin olarak bilgilendirilmekte midir? 98 


82. Başvurucu, hangi süreler içinde başvurusunun karara bağlanmasını beklemelidir? 98 


VIII. BİREYSEL BAŞVURULARIN İNCELENMESİ 


83. Anayasa Mahkemesince bireysel başvuru çerçevesinde yapılacak incelemenin kapsamı nedir? 100 


84. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru, yeni bir itiraz ya da temyiz yolu mudur? 1 01 


85. Bireysel başvuruların kayıt işlemi ve idari incelemesi kimler tarafından ve nasıl yapılmaktadır? 103 


86. Başvurunun idari yönden reddi nedir? Buna karşı itiraz mümkün müdür? 104 


87. Bireysel başvuru dosyalarının Bölüm ve Komisyonlar arasında dağıtımı nasıl yapılır? 105 


88. Bireysel başvuruların incelenme sırası nasıldır? 105 


89. Bireysel başvuru incelemesinde ispat yükü kimdedir? 106 


90. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruların incelenmesinde resen bilgi ve belge toplayabilir mi ve gerekli gördüğü kişileri dinleyebilir mi? 107 


91. Anayasa Mahkemesi tanık dinleyebilir mi, bilirkişi atayabilir mi, keşif ya da duruşma yapabilir mi? 1 08 


92. Bireysel başvurunun incelenmesinde Anayasa Mahkemesine ulaşan bilgi ve belgeler başvurucu ile paylaşılacak mıdır? 108 


93. Bireysel başvuru yapılması, başvuruya konu kamu işleminin infazını ya da icrasını durdurur mu? 109 


94. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruda tedbir kararı verebilmesinin şartları nelerdir? 1 09 


95. Anayasa Mahkemesi, AİHM önündeki başvurularda olduğu gibi dostane çözüm yolunu kullanabilecek midir? 111 


96. Bireysel başvurudan vazgeçmek mümkün müdür? Sonuçları nelerdir? 112 


XI 


IX. ANAYASA MAHKEMESİNİN BİREYSEL BAŞVURUDA VERDİĞİ KARARLAR 


97. Bireysel başvuruya ilişkin verilebilecek kararlar nelerdir? 114 


98. Komisyonlarca kabul edilebilir bulunan başvuru hakkında sonradan kabul edilemezlik kararı verilebilmesi mümkün müdür? 115 


99. Kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yapılması hangi hallerde mümkündür? 115 


100. Kabul edilebilirlik kararı ile esasa ilişkin karar arasındaki fark nedir? 116 


101. En çok karşılaşılan kabul edilemezlik nedenleri hangileridir? 116 


102. Bireysel başvuruda düşme kararı verilebilir mi? 118 


103. Anayasa Mahkemesi esasa ilişkin hangi kararları verebilir ve bu kararların özelliği nedir? 119 


104. Bölümlerce verilen bir hakkın ihlal edildiği yönündeki kararın sonuçları nelerdir? 120 


105. Anayasa Mahkemesi inceleme sonucunda ihlal tespit ettiğinde ayrıca tazminata da hükmedebilmekte midir? 120 


106. Bireysel başvuruda yargılama giderlerinden kim sorumludur? Vekâlet ücreti ve yargılama masrafları konusunda nasıl bir karar verilmektedir? 121 


107. Kararlar kimlere tebliğ edilmektedir? 122 


108. Hangi kararların yayımlanması gereklidir? 122 


109. Mahkeme kararlarına karşı itiraz imkânı var mıdır? Bu kararlar bağlayıcı mıdır? Aynı konunun tekrardan başvuru konusu yapılması mümkün müdür? 123 


110. Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuruya ilişkin kararlarına nasıl ulaşılabilmektedir? 123 


111. Kararların infazı (uygulanması) nasıl olmaktadır? 124 


112. Bireysel başvuru hakkının kötüye kullanımı hâlinde bir yaptırım uygulanmakta mıdır? Bireysel başvurusu reddedilenler ayrıca bir yaptırımla karşılaşmakta mıdır? 124 


X. BİREYSEL BAŞVURU BAĞLAMINDA AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ VE ANAYASA MAHKEMESİ İLİŞKİSİ 


113. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yolunu kapatmakta mıdır? 126 


114. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru yapılmadan önce tüketilmesizorunlu bir iç hukuk yolu olarak kabul edilmekte 


midir? 127 


XII 


115. Başvurucunun aynı konuya ilişkin hem Anayasa Mahkemesine hem de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurmasının ne tür sonuçları olabilir? 128 


116. Bireysel başvuru yargılama sürelerini uzatmakta mıdır, yargı kararlarının kesinleşmesinde gecikmelere neden olacak mıdır? 129 


117. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları incelerken Anayasa’yı mı yoksa Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni mi esas alacaktır? 1 29 


XIII