Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Eylül (188)      Ağustos (69)      Temmuz (109)      Haziran (79)

Özel Sigorta Hukuku

Özel Sigorta Hukuku



Sayfa Sayısı
:  
448
Kitap Ölçüleri
:  
21x18 cm
Basım Yılı
:  
2003

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











ÖNSÖZ Bu kitapta, okuyucuların uygulamada özel sigorta konusunda karşılaşabilecekleri sorunlar üzerinde düşünmeleri amaçlanmıştır. Özellikle Hukuk Fakültesi öğrencileri için, teorik bilgilerini uygulamada nasıl kullanabileceklerini gösteren örnek olayların yararlı olacağına inanıyorum. Kitap, yalnızca Hukuk Fakültesi öğrencileri için değil, yaşamın bir parçası haline gelmiş olan özel sigortalarla ilgilenenlerin özel sigortalarla ilgili sorunlarına çözüm bulabilmelerine yardımcı olmak için hazırlanmıştır. Özel sigortaların gelişmesine paralel olarak bu konudaki uyuşmazlıkların sayısı da artmaktadır. Yaşanmış ve dava konusu olmuş olayların, özel sigorta İle ilgili mevzuat, genel ve özel koşulların yer aldığı bu kitabın yargıçlar, avukatlar, acenteler, brokerler, aktüerler ve sigorta sektöründe diğer çalışanlar için de yararlı olacağını umuyorum. Özel sigortalar teknolojik gelişmelere paralel olarak gelişme gösterir. Teknolojinin çok süratle geliştiği günümüzde özel sigortalar da hızla gelişmekte ve büyük bir önem kazanmaktadır, özellikle ülkemizde, son zamanlarda özel sigortaların önemli bir gelişme sürecine girdiği gözlenmektedir. Kanun Hükmünde Kararnamelerle sigortacılık sektörünün düzenlenmeye çalışılması yasal bir karmaşaya yol açmış ancak bu, halkın ve sektörde çalışanların sigortanın öneminin daha çok farkına varmasıyla ve teknolojik gelişimin etkisiyle özel sigortanın Türkiye′deki gelişimini fazla etkilememiştir. Özel sigortalarla ilgili temel yasal düzenlemeler: 1 - Özel sigortacılığın temel kavramlarını ve ilkelerini 2- Özel sigortacılık sektörünü içermelidir. Halen, özel sigortacılığın temel kavramları ve ilkeleri Türk Ticaret Kanunu′nun Beşinci Kltabı′nda. özel sigortacılık sektörü ise Sigorta Murakabe Kanunu′nda düzenlenmektedir. Özel sigortacılık sektörüne "Mali Piyasaların Düzenlenmesi ve Denetlenmesi" ile ilgili Yasa Tasarı-sı′nm Dördüncü Kısmı′nda (m.54-76) yer verilmiştir. Ülkede sigortacılığın gelişmesini sağlamak, sigorta sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak, sigortacılık sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını sağlamak üzere sektörde faaliyet gösteren kişi ve kuruluşların faaliyete başlama, çalışma esas ve usulleri ile faaliyetlerinin sona ermelerini ve denetlenmelerini düzenlemek amacıyla hazırlanan "Sigortacılık Faaliyetlerinin Düzenlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı" da sigortacılık alanında devam eden yasa çalışmalarından biridir. Türk Ticaret Kanunu Hazırlık Komisyonu çalışmaları çerçevesinde Türk Ticaret Kanunu′nun Sigorta Hukuku ile ilgili hükümleri yeniden düzenlenmektedir. Bu kitap ve özellikle uygulayıcılar ile öğrenciler için yararlı olacağına inandığım örnek olaylar, Saint Louis Üniversitesi (Saint Louis, Missouri) kütüphanesinde yaptığım araştırmalar sonucu hazırlanmıştır. Bana bu olanağı sağlayan Saint Louis Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Sayın John B. ATTANASIO′ya ve Prof. Dr. Isaak I. Dore′a en içten teşekkürlerimi sunarım. Kitabın ikinci basısında yararlandığım yabancı kaynakları Almanya′ da bulunduğu sırada temin edip bana ulaştıran değerli meslekdaşım Yrd. Doç. Dr. Hanife DİRİKKAN′a çok teşekkür ederim. Kitabın yayma hazırlanmasında çok değerli katkılarda bulunan Ticaret Hukuku Anabilim Dalı öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Vural SEVEN′e, araştırma görevlileri Y. Can GÖKSOY"a, Ecehan YEŞİLOVA′ya, Özge İNCİ′ye, Esin Gürbüz GÜNGÖR′e, Bölüm Yazı İşleri Memuru Özlem ALATAŞ′a ve Fotokopi İşleri Memuru Engin SANCAK′a sonsuz teşekkürler. Rahat bir ortamda çalışabilmem için hiçbir fedakârlıktan kaçınmayan Özel Kalem personelimiz Aydan ÇILGIN′a ve Züleyha PEDÜK′e teşekkür ederim. Bu kitabın basıma hazırlanması görevini üstlenen sayın Olcay SUTÜVEN′e, bizzat ilgilenerek kitabın yayma hazırlanmasını sağlayan Fakülteler Kitabevi sahibi sayın Necla ERTAN′a ve basımını titiz bir çalışma sonucu gerçekleştiren Fakülteler Kitabevi ile Barış Yayınevi′ne ve çalışanlarına içten teşekkürü borç bilirim. Kitabımın Birinci ve İkinci Bölümü Özel Sigorta Hukukuna ilişkin açıklamalara; sigorta sözleşmeleri ve sigorta kurumlarına, Üçüncü Bölümü örnek olaylara ayrılmış bulunmaktadır. Sigorta poliçesi örnekleri, sigorta acenteliği mukavele örneği ve sigorta genel koşulları örnekleri ile gerek uygulamayı göstermek ve gerekse örnek olayların çözümünde başvurulabilecek bir kaynak sunmak amaçlanmıştır. Prof. Dr. Huriye KUBİLAY Güvendik - İzmir, 2003 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: ÖZEL SİGORTA SÖZLEŞMELERİ § 1. SİGORTA KAVRAMI VE GENEL OLARAK SİGORTA SÖZLEŞMESİ 3 I- SİGORTA KAVRAMI 3 II- SİGORTA SÖZLEŞMELERİNİN ÇEŞİTLİ YÖNLERDEN SINIFLANDIRILMASI 4 A. Özel sigortalar - Sosyal sigortalar 4 1. Özel (Sözleşmeli) sigortalar 4 2. Sosyal (Kanunî) sigortalar 4 3. Özel sigortalar ile sosyal sigortaların karşılaştırılması 4 B. Zorunlu sigortalar - İsteğe bağlı sigortalar 5 C. Kara sigortaları - Deniz sigortaları - Hava sigortaları 5 D. Mal sigortaları - Can sigortaları 6 1. Menfaat değerinin altında olan sigortalar 6 2. İlk tehlike sigortası 7 3. Aşkın sigorta 7 4. Takdir edilmiş değerli sigorta 8 5. Takseli sigorta 8 6. Takdir edilmiş değerli sigorta ve takseli sigortanın karşılaştırılması 9 7. Müşterek sigorta (Coassurance, Coinsurance. Mitversicherung) 9 8. Kısmî sigorta (Kısım Kısım Sigorta) 10 9. Çifte sigorta (Double Assurance, Double Insurance, Überversicherung) 10 E. Tazminat (Zarar) sigortalan - Meblâğ Sigortalan 11 III- SİGORTANIN ÖNEMİ VE İŞLEVLERİ 11 IV- SİGORTANIN TARİHİ GELİŞİMİ 12 A. Dünyada 12 B. Türkiye′de 13 V- SİGORTA HUKUKUNUN KAYNAKLARI 14 A. Kanunlar 14 1. Türk Ticaret Kanunu 14 2. Borçlar Kanunu 15 3. Sigorta Murakabe Kanunu 15 4. Mükerrer Sigorta İnhisarı Hakkında Kanun 17 5. Kooperatifler Kanunu 17 6. Karayolları Trafik Kanunu 17 7. Türk Sivil Havacılık Kanunu 17 8. Finansal Kiralama Kanunu 17 9. Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Dair Kanun 10. Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu ile 491 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 18 11. Malî Piyasaların Düzenlenmesi ve Denetlenmesi Hakkındaki Kanun Tasarısı Taslağı 18 12. Karayolu Taşıma Kanunu Tasarısı 18 13. Sigortacılık Faaliyetlerinin Düzenlenmesi ve Denetlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı 19 B. Yönetmelikler 22 C. Sigorta genel koşulları 22 D. Mahkeme içtihatları ve doktrin 23 VI- AHLÂKLI DAVRANIŞ SORUNU (MORAL HAZARD) 23 VII- SİGORTA HUKUKUNUN ULUSLARARASI KARAKTERİ 24 i 2. ZORUNLU SİGORTA VE SİGORTA SÖZLEŞMESİ AKDETME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 24 I. ZORUNLU SİGORTA 24 A. GENEL OLARAK 24 B. TÜRKİYE′DE ZORUNLU SİGORTALAR 25 C. ZORUNLU SİGORTAYA İLİŞKİN MEVZUAT 25 II- ULUSLARARASI SATIM SÖZLEŞMELERİ YÖNÜNDEN SİGORTA ETTİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 26 A. Uluslararası satım sözleşmeleri ve INCOTERMS 26 B. Sigorta ettirme yükümlülüğü 28 1. E Terimleri: EXW (EX WORK) = İşyerinde Teslim 28 2. F Terimleri (Ana taşıma ücreti "navlun" ödenmemiş olarak teslim) 28 a. FCA (FREE CARRIER) (... named place / ... olarak bildirilen yerde taşıyıcıya teslim) 28 b. FAS (FREE ALONGSIDE SHIP) (...adı bildirilen yükleme limanında gemi yanında teslim) 28 c. FOB (FREE ON BOARD) (... olarak belirtilen yükleme limanında gemi küpeştesinde teslim) 28 3. C Terimleri (Ana taşıma ücretleri "navlun" ödenmiş olarak teslim) 29 a. CFR (COST and FREIGHT) (varış yeri olarak belirtilmek suretiyle mal bedeli ve navlun) 29 XI b. CİF (COST, INSURANCE and FREIGHT) (varış yeri.... olarak belirtilmek suretiyle mal bedeli, sigorta ve navlun) 29 c. CPT (CARRIAGE PAID TO) (varış yeri ... olarak belirlemek suretiyle taşıma ücreti ödenmiş) 30 d. CİP (CARRIAGE and INSURANCE PAID TO) (Taşıma ve sigorta ödendi) 30 4. D Terimleri (Varış yerinde teslim sözleşmeleri) 31 a. DAF (DELIVERED AT FRONTIER) (... olarak belirtilen yerde, sınırda teslim) 31 b. DEŞ (DELIVERED EX SHIP) (varış limanı ... olarak belirtilmek suretiyle gemide teslim) 31 c. DEQ (DELIVERED EX QUAY) (varış limanı... olarak belirtilmek suretiyle, gümrük resmi ödenmiş olarak rıhtımda teslim) 32 d. DDU (DELIVERED DUTY UNPAID) (varış yeri... olarak belirtilmek suretiyle gümrük resmi ödenmeksizin teslim) 32 e. DDP (DELIVERED DUTY PAID) (varış yeri... olarak belirtilmek suretiyle gümrük resmi ödenmiş olarak teslim) 32 III- SİGORTA SÖZLEŞMESİNİ TÜRKİYE′DE AKDETME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 32 3. SİGORTA SÖZLEŞMESİ 33 I- GENEL OLARAK 33 II- SİGORTA SÖZLEŞMESİ İLE BAŞKA BAZI KAVRAMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI 33 A. Sigorta ile kumarın karşılaştırılması 33 B. Sigorta ile garanti sözleşmesinin karşılaştırılması 34 III- SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN ÖZELLİKLERİ 35 A. Sigorta sözleşmeleri, sosyal nitelikte sözleşmelerdir 35 B. Sigorta sözleşmeleri, şahsa bağlı sözleşmelerdir 35 C. Sigorta sözleşmeleri, iyiniyete dayanan sözleşmelerdir 35 D. Sigorta sözleşmeleri, tam iki yana borç yükleyen sözleşmelerdir 36 E. Sigorta sözleşmeleri, iltihaki (Katılımcı) sözleşmelerdir (Contracts of Adhesion) 36 F. Sigorta sözleşmeleri, "Tüketici Sözleşmesi" niteliğinde Sözleşmelerdir 36 XII 1. Tüketici sözleşmeleri, karşılığı mal ve hizmet arzını amaçlayan sözleşmeler olmalıdır 36 2. Tüketici sözleşmeleri, çeşitli ve değişik nitelikte sözleşmeler olabilir 37 3. Tüketici sözleşmesinin taraflarından birinin "tüketici" olması gerekir 38 4. Tüketici sözleşmesi ile tüketici, mal veya hizmeti ya özel kullanımı veya tüketimi için nihai olarak satm alınmalıdır 38 5. 4822 Sayılı kanunla getirilen ve sigorta sözleşmelerini de ilgilendiren değişiklikler 38 G. Sigorta sözleşmeleri, karşılıklı (İvazlı) sözleşmelerdendir 39 H. Sigorta sözleşmeleri, teminat sözleşmelerindendir 39 IV- SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN UNSURLARI 40 A. Sigortacı 40 B. "Sigorta ettiren" ve "sigortalı" kavramları 40 1. Sigorta ettiren 41 a. CİF satışta 41 b. FOB satışta 42 c. CİP satışta 43 d. Franchising sözleşmesinde 43 e. Finansal kiralama (leasing) sözleşmesinde 43 2. Sigortalı 43 a. Varant hamili 43 b. Konişmento hamili 43 c. CİF satışta 44 d. FOB satışta 44 e. CİP satışta 44 C. Sigorta bedeli 44 Muafiyetler (Deductibles) 45 D. Sigorta ücreti (Prim) 46 1. Safi prim 46 2. Prim yükü 46 3. Prime egemen ilkeler 46 a. Primin rizikoya uygun olması ilkesi 46 b. Primin bölünebilirliği ilkesi 47 E. Risk 47 1. Risk kavramı 47 2. Risklerin sınıflandırılması 49 XIII a. Gözlemlenebilir - Gözlemlenemez/Kontrol edilebilir- Kontrol edilemez riskler 49 aa. Gözlemlenebilir - kontrol edilebilir riskler 49 ab. Gözlemlenebilir - kontrol edilemez riskler 49 ac. Gözlemlenemez - kontrol edilebilir riskler 49 ad. Gözlemlenemez - kontrol edilemez riskler 49 b. Saf risk - spekülatif Risk 50 ba. Saf risk 50 baa. Kişisel zarar riski 50 bab. Mal zararları riski 50 bac. Sorumluluk zararı riski 50 bb. Spekülatif risk 50 3. Risk yönetimi 51 4. Sigortalanabilir riskler 51 5. CİF Satışla ilgili sigorta sözleşmelerindeki özellik 53 F. Menfaat 53 1. Genel olarak 53 2. Sigortalanabilir menfaatin arandığı süre 54 G. Sigorta tazminatı/sigorta bedeli 54 V- BİRLEŞİK SİGORTA SÖZLEŞMESİ VE GRUP SİGORTASI 55 A. Birleşik sigorta sözleşmesi 55 B. Grup sigortası 55 C. Grup sigortası (Group insurance) ve ferdî sigortanın (Individual insurance) karşılaştırılması 55 VI- SİGORTA BELGELERİ 56 A. Sigorta belgeleri 56 1. Sigorta poliçesi (insurance Policy) 56 a. Genel olarak 56 b. Sigorta poliçesinin içeriği 56 ba. Genel koşullar 57 bb. Özel koşullar 57 cc. Sigorta poliçesinin hukuki niteliği 58 2. Muvakkat sigorta ilmühaberi (Geçici ilmühaber) 59 3. Sigorta belgesi (insurance Certificate) 60 4. Sigorta mektubu (Letter of insurance / Cover note) 60 B. Sigorta belgelerinin kullanıldığı alanlar 60 1. İhracat işlemleri 60 2. Makbuz senedi ve varantm zorunlu unsuru 61 3. Belgeli kredi işlemleri 62 XIV VII- KLOZLAR 64 A. 3/4 THS Collision Liability Clause (Runing Down Clause) 64 B. Kamyon klozu 65 C. Sigorta klozu (Insurance Clause) 65 4. SİGORTA SÖZLEŞMESİNDE TARAFLARIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 65 I. SİGORTA ETTİRENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 65 A. Sigorta ücreti (Prim) ödeme borcu 65 1. Genel olarak 65 2. Sigorta primini ödeme yeri 67 3. Sigorta primini ödeme zamanı 67 4. Sigorta primini ödemede temerrüt 67 5. Primin indirilmesi ve geri verilmesi 70 B. İhbar yükümlülüğü 70 1. İhbar yükümlülüğünün hukukî niteliği 70 2. İhbar yükümlülüğü 71 a. Sigorta sözleşmesinin yapıldığı sırada ihbar (beyan) yükümlülüğü 71 aa. Sigorta sözleşmesinin yapıldığı sırada ihbarla yükümlü olan kişi 71 ab. Sigorta sözleşmesinin yapıldığı sırada ihbar yükümlülüğünün içeriği 72 b. Sigorta süresi içinde ihbar yükümlülüğü 75 c. Rizikonun gerçekleşmesi durumunda ihbar yükümlülüğü 76 ca. İhbarla yükümlü olan kişi 76 cb. İhbar süresi 76 C. Özen ve koruma yükümlülüğü 77 D. Malın muayenesine izin verme yükümlülüğü 78 II- SİGORTACININ YÜKÜMLÜLÜKLERİ 78 A. Sigorta tazminatı / Sigorta bedeli ödeme borcu 78 B. Poliçe verme yükümlülüğü 80 C. Kimlik tespiti yapma yükümlülüğü 81 1. Genel olarak 81 2. Kimlik tespiti yapma yükümlülüğünün kapsamı 81 3. İstisnalar 81 4. Kimlik tespiti usulü 81 XV 5. Yaptırımlar 82 D. Şüpheli işlerde bildirme yükümlülüğü 82 1. Genel olarak 82 2. "Şüpheli işlemler" tanımı 82 3. Bildirim usul ve esasları 82 a. Bildirimde bulunmadan önce yapılacak işlemler 82 b. Bildirim formunun doldurulması ve imzalanması 82 4. Şüpheli işleme taraf olanlara bilgi verme yasağı 85 5. Şüpheli işlemlerin bildirim süresi 85 6. Şüpheli işlemlerin bildirileceği yer 85 7. Yaptırımlar 85 E. Şüpheli işlem tipleri 85 § 5. AYIPLI SİGORTA HİZMETLERİ SATIŞINDA SORUMLULUK 87 § 6. SİGORTACININ VEYA SİGORTA ETTİRENİN ACZE DÜŞMESİ 89 § 7. SİGORTA SÖZLEŞMESİ TÜRLERİ 89 I- TAZMİNAT (ZARAR) SİGORTALARI 89 A. Hırsızlık Sigortası 89 B. Karadaki ve iç sulardaki taşıma rizikoları sebebiyle yapılan sigortalar 89 C. Nakliyat Sigortaları 90 1. Nakliyat Sigorta Sözleşmesi 90 2. Nakliyat Sigortası türleri 90 a. Emtianın taşındığı yere göre 90 b. Emtianın sevk yerinden varış yerine kadar takip edeceği yola göre 90 3. Nakliyat Sigortasının içeriği 91 4. Nakliyat Sigorta poliçeleri 91 5. Zaman Çarterinde gemi ile ilgili menfaatlerin sigortası 93 a. CİF satışta 94 b. CİP satışta 95 B. Yangın Sigortası 95 1. Genel olarak 95 2. Rizikonun kapsamı 96 3. Yangın sigortası poliçesi 96 4. Hasarın tesbiti ve tazmini . 97 5. Bırakma hakkı 101 6. Yangın Sorumluluk Sigortası 101 XVI 101 102 102 103 103 103 103 104 C. Denizcilik Rizikolarına Karşı Sigortalar 1. Kurtarma- Yardım Derneği 2. Bırakma Klozu (Abandonment Clause) 3. Konişmentolara konulması yasaklanan kayıtlar 4. Klüp Sigortası a. Genel olarak b. Klüp Sigortası yapan kuruluşlar c. Klüp Sigortalarının tarihî gelişimi d. Klüp Sigortalarının (koruma ve tazmin klüpleri) önemi 104 e. Klüp Sigortalarının hukukî niteliği 105 f. Klüp Sigortalarının diğer denizcilik rizikolarına karşı sigortalarla karşılaştırılması 105 g. Klüp Sigortaları güvencesi 106 h. Klüp temsilcileri 107 ı. Diğer mütüel klüpler 107 i. Üyelerin yükümlülüğü 107 ia. İştirak payı (Advance Cali) 107 ib. Ek iştirak payı (Supplementary Cali) 108 j. "International pool" 108 k. "Interclup agreement" 108 D. Hava Rizikolarına Karşı Sigortalar 109 1. İpotekli alacaklının sigorta tazminatı üzerindeki hakkı 109 2. Sigortacının yükümlülüğü 109 3. Sigortacının halefiyeti 109 4. Sigorta yükümlülüğü 110 a. Taşıma sözleşmelerinden doğabilecek zararlardan dolayı tazminat taleplerinin teminatı olarak sigorta yükümlülüğü 110 110 110 111 111 111 111 b. Üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta yükümlülüğü 5. Ek sigorta yükümlülüğü 6. Üçüncü şahıslara verilecek zarara karşı sigorta şartlarının tespiti 7. Bağlı Ortaklıklar E. Sorumluluk Sigortası 1. Karayolları Zorunlu ve İsteğe Bağlı Sorumluluk Sigortaları XVII 2. Petrol kirliliği nedeniyle hukuki sorumluluk sigortası 115 3. İşveren sorumluluk sigortası 117 4. Yat Turizmi Yönetmeliği uyarınca işletilen yatlar ile bu yatların sorumluluk sigortası 117 5. Yapı denetim sorumluluk sigortası 117 II- MEBLÂРSİGORTALARI 118 A. Genel olarak 118 B. Hayat Sigortası 118 1. Hayat sigortası - Sağlık sigortası ayrımı 119 2. Hayat Sigortasıyla ve Sağlık Sigortasıyla ilgili mevzuat 119 a. Türk Ticaret Kanunu Beşinci Kitap Üçüncü Fasıl 119 b. Sigorta Murakabe Kanunu 120 c. Hayat Sigortaları Yönetmeliği 120 d. Hayat sigortası ve sağlık sigortası uyuşmazlıklarında uygulanacak hükümlerin sırası 121 3. Hayat Sigortasının ve Sağlık Sigortasının özellikleri • ve diğer sigortalarla karşılaştırılması 121 4. Hayat Sigortalarının sınıflandırılması 122 5. Hayat Sigortası Sözleşmesi 123 a. Hayat Sigortası poliçesi 123 b. Hayat Sigortası sözleşmesinin tarafları ve ilgililer 124 ba. Hayat Sigortası sözleşmesinin tarafları 124 baa. Sigortacı 124 bab. Sigorta ettiren 124 bb. Hayat sigortası sözleşmesinde ilgililer 125 bba. Riziko şahsı (Sigortalı) 125 bbb. Lehdar (Sigortadan faydalanan kimse) 125 c. Hayat sigortasının hükümleri 128 ca. Sigorta ettiren yönünden 128 caa. Prim ödeme borcu 128 cab. Sözleşme öncesi ihbar görevi 128 cac. Rizikoyu ağırlaştırmama görevi 129 cad. Rizikonun gerçekleştiğini ihbar etme görevi 129 cb. Sigortacı yönünden 129 cba. Poliçeyi düzenleyip verme yükümlülüğü 129 cbb. Sigorta bedelini ödeme borcu 130 XVIII S 8. SİGORTA SÖZLEŞMELERİ ALANINDAKİ GELİŞMELER 130 I. İNTERNET VE SİGORTA 130 A. İnternet aracılığıyla yapılan sigorta sözleşmeleri 130 B. İnternet sorumluluk sigortası 131 1. Giriş 131 2. İnternet Sorumluluk sigortasının gerekliliği 132 3. İnternet Sorumluluk sigortası ile ilgili bazı kavramlar 133 a. Elektronik ticaret 133 b. İnternet 133 c. Sorumluluk sigortası 133 d. Zarar 134 e. Savunma masrafları 135 4. Sigorta ettiren ve sigortalı 135 5. İnternet sorumluluk sigortasında sigortacının yükümlülükleri 136 a. Sigortacının sigorta tazminatı ödeme borcu 136 b. Sigortacının savunma yapma yükümlülüğü 137 6. İnternet sorumluluk sigortasında sigorta ettirenin yükümlülükleri 137 7. İnternet Sorumluluk sigortasında teminat dışında bırakılan haller 137 8. İnternet Sorumluluk sigortasında sigortacının halefiyeti 138 n. ANONİM VE LİMİTED ŞİRKETLERDE YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VE MÜDÜRLERİN SORUMLULUK SİGORTASI 138 A. Giriş 139 B. Anonim ve limited şirketlerde sigortalı olabilecek kişiler 141 1. Anonim Şirketlerde sigortalı olabilecek kişiler 141 2. Limited Şirketlerde sigortalı olabilecek kişiler 145 3. Amerika Birleşik Devletleri uygulamasında sigortalılar 146 C. Anonim şirketlerinin ve limited şirketlerin yöneticileri ve müdürleri için yaptırabilecekleri sigortalar 146 D. Güvene dayanan ilişkilerden kaynaklanan sorumluluk 147 E. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortası - 148 F. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortası 149 G. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortasının hukuki niteliği 152 H. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortası poliçesinde kullanılan bazı kavramlar 152 1. Talep 152 2. Dava masrafları, mali yükümlülükler ve harcamalar 153 3. Sigortalı 153 4. Haksız eylem 153 5. Bağlantılı haksız eylemler 153 6. Kayıp 153 7. Bağlı şirket 155 8. Birleşme 155 9. Sigorta süresi 156 10. Uyuşmazlıkların çözümü 157 I. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortasında riziko 157 1. Özel riziko niteliği 157 2. Moral riziko niteliği 158 İ. YÖNETİCİLERİN VE MÜDÜRLERİN SORUMLULUK SİGORTASI TEMİNATI 158 J. ŞİRKETLERİN BİRLEŞMESİNİN VE NEVİ DEĞİŞTİRMESİNİN YÖNETİCİLERİN VE MÜDÜRLERİN SORUMLULUK SİGORTASINA ETKİLERİ 158 1. Genel olarak 158 2. Dağılan ortalık veya ortaklıkların birleşme ve nevi değiştirmeden önce sigorta ettiren veya sigortalı sıfatına sahip olması 159 3. Yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortasını akteden sigortacıların birleşmesi 159 K. Bağımsız veya birleşik yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortası 160 L. Bankalar ve sigorta şirketlerinde yöneticilerin ve müdürlerin sorumluluk sigortasının önemi 160 M. Değerlendirme 161 III. Özelleştirme sürecinde sigorta 162 § 9. BİREYSEL EMEKLİLİK TASARRUF VE YATIRIM SİSTEMİ 162 I. TANIM VE İLGİLİ MEVZUAT 162 II. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN YARARLARI 163 III. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN DAYANDIĞI ESASLAR 163 IV. KATILIMCININ HAKLARI 164 V. EMEKLİLİK ŞİRKETİ 164 VI. BİREYSEL EMEKLİLİK ARACILIK FAALİYETLERİ 166 XX VII. BİREYSEL EMEKLİLİK PLANLARI 166 VIII. EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI 166 IX. BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE GÖZETİM VE DENETİM 167 § 10. REASÜRANS (REASSURANCE, REINSURANCE, RÜCKVERSICHERUNG) 167 I. KAVRAM 168 II. REASÜRANSIN ÖNEMİ 168 III. REASÜRANS SÖZLEŞMESİNİN TARAFLARI 168 IV. REASÜRANSIN İŞLEVLERİ 168 V. REASÜRANSIN TARİHİ GELİŞİMİ 169 VI. REASÜRANS YÖNTEMLERİ 169 A. İhtiyarî (Facultative) yöntem 169 B. Trete (Treaty) yöntemi 170 C. Karma Yöntem 170 VII. RETROSESYON SÖZLEŞMESİ 171 §11. SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ 171 I. HAKEM - BİLİRKİŞİ SÖZLEŞMESİ 173 II. SİGORTACININ HALEFİYETİ 174 III. SİGORTA ŞİRKETLERİ ARASINDA ÖDEME 186 §12. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARINDA YETKİ 186 I. MAL SİGORTALARINDA 187 II. TRAFİK MALÎ SORUMLULUK SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN SİGORTA TAZMİNATI DAVALARINDA YETKİ 187 III. HAYAT SİGORTASI SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN SİGORTA TAZMİNATI DAVALARINDA YETKİ 187 IV. DENİZCİLİK RİZİKOLARINA KARŞI SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN TAZMİNAT DAVALARINDA YETKİ 187 §13. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNE DAYANAN UYUŞMAZLIKLARIN TAHKİM YOLU İLE ÇÖZÜMLENMESİ 188 I. TÜRKİYE 188 II. KANADA 188 III. BELÇİKA 188 IV. AVUSTURALYA 189 814. SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN TALEPLERDE ZAMANAŞIMI 189 817. VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 189 I. SİGORTA SÖZLEŞMELERİ YÖNÜNDEN VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 189 II. SİGORTA ŞİRKETLERİ YÖNÜNDEN VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 189 İKİNCİ BÖLÜM: SİGORTA KURUMLARI § 1. SİGORTA SEKTÖRÜNÜN ÖZELLİKLERİ VE SİGORTA SEKTÖRÜNDEKİ GELİŞMELER 193 8 2. TÜRK ÖZEL SİGORTACILIĞININ DÜNYA VE AVRUPA SİGORTACILIĞINA ENTEGRASYONU 193 I. HİZMET TİCARETİ GENEL ANLAŞMASI (GATS) 193 II. GÜMRÜK BİRLİĞİ 198 III. KALİTE STANDARTLARI 199 IV. AVRUPA SİGORTA ARACILARI FEDERASYONU (THE EUROPEAN FEDERATION OF INSURANCE INTERMEDIARIES/BIPAR) 199 A. Genel olarak 199 B. BIPAR′m görevleri 200 C. BIPAR′ın işleyişi 201 V. DÜNYA SİGORTA ARACILARI FEDERASYONU (WORLD FEDERATION OF INSURANCE INTERMEDIARIES/WFII) 202 A. Genele olarak 202 B. WFII′nın amaçları 202 C. WFII′m çalışma ilkeleri 202 D. WFII ve sigorta aracıları hakkındaki yasal düzenlemeler 202 E. WFII ve liberalleşme 203 F. WFII′ın sigorta aracıları hakkındaki GATS görüşmelerindeki konumu 204 G. WFII ve elektronik ticaret 205 VI. AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA HUKUKU 205 A. 358/2003 Sayılı Tüzük ile sigortacılık sektörüne ilişkin anlaşmalara ait grup muafiyeleri 206 B: Ortak sigortacılık pazarı 208 XXII 1. Yerleşme ve faaliyette bulunma özgürlüğü 208 2. Sigortalıların korunması 209 C. Sigorta aracıları ile ilgili düzenlemeler 209 D. Gözetim 209 E. Sigorta ile ilgili Avrupa Birliği rekabet hukuku 210 F. Kuruluş izni 211 G. Reasürans 211 H. Yabancı ülkelerde sigorta yaptırabilme 211 I. Diğer ülkelerde hizmet sunma 211 İ. Birleşme ve devralmalar 211 i 3. ULUSLARARASI SİGORTA KURULUŞLARI 211 I- ULUSLARARASI SİGORTA HUKUKU DERNEĞİ (AIDA) 211 II- AVRUPA SİGORTALAR KOMİTESİ (C.E.A.) 212 4. SİGORTA ORTAKLIKLARI 212 I- TÜRK VE YABANCI SİGORTA ORTAKLIKLARI 212 II- TÜRKİYE′DE SİGORTACILIK 213 III- KARŞILIKLI SİGORTA 213 IV- SİGORTA VE REASÜRANS ORTAKLIKLARINDA ARANAN KOŞULLAR 214 V- KURULUŞ İZNİ VE KOŞULLARI 215 A. Kuruluş izni 215 B. Kuruluş izni koşulları 215 VI- YABANCI SİGORTA VE REASÜRANS ORTAKLIKLARININ TÜRKİYE′DE FAALİYETTE BULUNABİLMELERİ İÇİN ARANAN KOŞULLAR 216 VII- KURULUŞ ÖN İZNİ VE ŞUBE AÇMA İZNİNİN GEÇERLİLİK SÜRESİ 217 VIII- RUHSAT 217 IX- SİGORTACININ TÜZEL KİŞİ "TACİR" SIFATI 218 X- SİGORTA ORTAKLIKLARININ ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİKLERİ 218 XI- SİGORTA ORTAKLIKLARININ ORTAK DEĞİŞİKLİKLERİ 218 XII- SİGORTA ORTAKLIKLARININ ORGANLARI 219 A. Yönetim kurulu 219 B. Müdürler kurulu 220 C. Genel müdür 220 D. Genel müdür yardımcıları 220 XXIII XIII- SİGORTA HUKUKU VE YÖNETİM HUKUKU 221 XIV- SİGORTA ORTAKLIKLARININ DENETİMİ 221 A.Türkiye′de sigortacılık sektörünün denetimine ilişkin mevzuat 221 B. Sigorta ortaklıkları üzerindeki devlet kontrolünün hukukî niteliği 222 C. Sigorta ortaklıkları üzerindeki ekonomik kolluk faaliyetlerinin yasal dayanağı 223 D. Devletin sigorta ortaklıkları üzerindeki ekonomik kolluk yetkisinin niteliği ve İçeriği 223 a. Devletin objektif müdahale hakkı 224 b. Devletin sübjektif müdahale hakkı 224 E. Devletin sigortacılık alanındaki ekonomik kolluk faaliyetleri 224 a. İzin verme 224 b. Yasaklama 224 c. Yaptırımlar uygulama 224 F. Sigorta ortaklıklarının denetimi 225 a. Sigorta ortaklıklarının iç denetimi 225 b. Sigorta ortaklıklarının dış denetimi 225 ba. Genel olarak 225 bb. Sigorta Denetleme Kurulu 226 XV- SİGORTA ORTAKLIKLARINDA ÇALIŞMASI YASAK OLANLAR 227 XVI- YEMİN 228 XVII- MAL BEYANI 228 XVIII- BÖLGE MÜDÜRLÜKLERİ 228 XIX- ŞUBELER 228 XX- YURT DIŞINDA AÇILACAK ŞUBE VE TEMSİLCİLİKLER 228 XXI- SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE KULLANILAN MARKALAR 229 XXII- SİGORTA ORTAKLIKLARININ BİRLEŞMELERİ VE DEVRALINMALARI 229 XXIII- SİGORTA ORTAKLIKLARININ "MENKUL KIYMETLEŞTİRME" İŞLEMİ YAPMASI 231 XXIV- SİGORTA ORTAKLIKLARININ "PFANDBRIEFE" İŞLEMLERİ 231 XXV- SİGORTA ORTAKLIKLARININ YATIRIMLARI 231 XXVI- TASARRUF MEVDUATI SİGORTA FONU 232 XXVII- SERBEST BÖLGELERDE SİGORTACILIK FAALİYETLERİ 238 XXIV § 5. SİGORTA ARACILARI (Insurance intermediaries) 239 I. SİGORTA ACENTELERİ 240 A. Genel olarak 240 B. Sigorta acenteleri hakkında uygulanacak hükümler 240 C. Sigorta acenteleri kavramının unsurları 241 1. Sigorta ortaklığına bağlı bir sıfatlarının bulunmaması 241 2. Acentelik sözleşmesi 242 3. Belirli bir yer veya bölge içinde sigorta acenteliği faaliyetinde bulunma 242 4. Daimi olarak sigorta acenteliği faaliyetinde bulunma 242 5. Sigorta sözleşmesinin yapılmasına aracılık etme veya sigorta sözleşmelerinin sigorta ortaklığı adına akdedilmesi 243 6. Meslek edinme 243 D. Sigorta acentelerinin sınıflandırılması 244 1. Gerçek kişi sigorta acenteleri - tüzel kişi sigorta acenteleri 244 2. Sigorta acenteleri - tali acente 244 E. Sigorta Acentelerinin Örgütlenmesi 245 1. Sigorta acentelerinin örgütlenmesinin nedenleri 245 2. Sgorta Acenteleri Federasyonu oluşumunun yasal dayanakları 246 a) Türk Medeni Kanunu 246 b) Dernekler Kanunu 248 F. Sigorta Acenteleri Derneklerinin ve Üst Kuruluşlarının Uluslararası Faaliyette Bulunmaları 250 II- SİGORTA PRODÜKTÖRLERİ 251 A. Sigorta prodüktörü kavramı 251 B. Sigorta prodüktörleri hakkında uygulanacak hükümler 252 253 253 254 254 254 254 254 C. Sigorta prodüktörlüğü faaliyetinde bulunma koşulları 252 D. Prodüktörlük belgesi E. Meslek tablosuna kayıt F. Prodüktörlerin hak ve yükümlülükleri ■* 1. Komisyon alma hakkı 2. Sigortalıya doğru bilgi verme yükümlülüğü 3. Meslek sırlarının saklanması yükümlülüğü 4. Bilgi verme ve hesap, kayıt, defter ve belgeleri incelemeye hazır bulundurma yükümlülüğü XXV 5. Defter tutma yükümlülüğü 255 G. Sigorta prodüktörlerinin yapamayacakları işler 255 H. Sigorta prodüktörlerinin denetimi 255 I. Meslek Tablosu′ndan silinme, prodüktörlük belgesi ve faaliyet belgesi′nin iptali 255 J. Meslek Tablosu′ndan veya Tüzel Kişi Prodüktörler Sicili′nden kayıt silinmesine karşı itiraz yolu 256 III- BROKERLER 257 A. Broker Kavramı, "Sigorta Brokeri" ve "Reasürans Brokeri" Tanımı 257 1. "Sigorta brokeri" tanımı 257 2. "Reasürans brokeri" tanımı 258 B. Brokerler hakkında uygulanacak hükümler 258 C. Broker olabilme koşulları 258 1. Gerçek kişi brokerlerde aranan nitelikler 259 2. Tüzel kişi brokerlerde aranan nitelikler 259 3. Türkiye′de faaliyet gösterecek yabancı brokerlerde aranan nitelikler 260 D. Brokerlik yapamayacaklar 260 E. Broker olarak faaliyette bulunabilme koşulları 260 1. Brokerlerin Türkiye′de faaliyette bulunabilmeleri 261 2. Faaliyetlerin geçici olarak durdurulması ve ruhsat iptali 262 3. Brokerlerin yükümlülükleri 262 a. Portföy sınırlandırma yükümlülüğü 262 b. Bilgi verme ve ibraz yükümlülüğü 263 c. Defter tutma yükümlülüğü 263 d. Mesleki sorumluluk sigortası yaptırma yükümlülüğü 264 e. Mevzuata ve talimatlara uygun hareket etme yükümlülüğü 264 f. Temsil ettiği sigortalıların ve sigorta ortaklıklarının hak ve menfaatlerini koruma yükümlülüğü 265 ı. Sigortacılığın icaplarına uymak ve görevlerini iyiniyet ve dürüstlükle yürütmek yükümlülüğü 265 i. Doğru bilgi vermek ve tazminat ödemelerinde taraflara yardımcı olma yükümlülüğü 265 j. Unvanlarını kullanmaları ile ilgili yükümlülükleri 265 XXVI IV- REASÜRANS KURUMLARI A. Reasürans ortaklıkları (Reasürörler) a. Profesyonel reasürans ortaklıkları b. Reasürör olarak faaliyette bulunan sigorta ortaklıkları B. Reasürans aracıları 265 265 265 265 265 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ÖRNEK OLAYLAR ÖRNEK OLAYLAR 269 EKLER SİGORTA POLİÇESİ ÖRNEĞİ SİGORTA ACENTELİĞİ SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİ SİGORTA GENEL KOŞULLARI ÖRNEKLERİ