Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mayıs (108)      Nisan (126)      Mart (207)      Şubat (130)

Milletlerarası Özel Hukuk El Kitabı ( Örnekler - Şemalar - Terimler )

Milletlerarası Özel Hukuk El Kitabı ( Örnekler - Şemalar - Terimler )

- Vedat Kitapçılık

Sayfa Sayısı
:  
188
Kitap Ölçüleri
:  
16*24
Basım Yılı
:  
2017
ISBN NO
:  
978-605-9263-86-3

40,00 TL









ÖNSÖZ

Bu çalışmanın konusunu, 2006 yılından beri mensubu olduğum Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde verdiğim milletlerarası özel hukuk derslerinde yararlandığım ders notlarım oluşturmaktadır. Haziran 2017 tarihinde milletlerarası özel hukuk dersinin temel konularına ilişkin yirmi beş kurgusal olay ve bunların çözümlerine yer veren pratik çalışma kitabını tamamladıktan sonra, söz konusu pratik çalışma kitabını tamamlayan milletlerarası özel hukuk dersinin temel konularını anlatan bir el kitabı yayınlama isteği doğmuştur. Kitabın amacı ve kapsamı göz önüne alınarak bu çalışmada yalnızca doktrindeki temel görüşlere ve Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerden bazılarına yer verilmiştir. Milletlerarası özel hukuka ilişkin konuların çok sayıda örnek ile anlatılması ve belirli konuları özetleyen şemalara yer verilmesi metodu tercih edilmiştir. Okuyucuya kolaylık sağlamak amacıyla, konu anlatımı sırasında atıfta bulunulan şemalar, milletlerarası özel hukukta sıkça kullanılan bazı terimler ve MÖHUK metni EK halinde kitabın sonuna dâhil edilmiştir.

Bu çalışmanın ortaya çıkmasında en büyük katkı hiç şüphesiz Vedat Kitapçılık Limited Şirketi’nin değerli yöneticisi sayın Vedat Carbaş’ındır. Zira kendisi beni milletlerarası özel hukuk derslerinin ana konularını anlatan bir el kitabına olan ihtiyaç konusunda ikna etmiştir.

Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalımız mensuplarından araştırma görevlisi Meltem Ece Oba’ya ve Kadir Has Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Özel Hukuk Anabilim Dalı öğretim üyelerinden Yrd. Doç. Dr. Ekin Ömeroğlu’na zamanlarını ayırarak tashihler yaptıkları için teşekkür ederim.

Üzerinde çok zevkle çalıştığım bu kitabın sadece bu dersi alan hukuk öğrencileri için değil aynı zamanda yabancılık unsuru içeren özel hukuk uyuşmazlıkları hakkında bilgi sahibi olmak isteyen uygulamacılar bakımından da yararlı olmasını dilerim.

Son olarak, dizgiyi kısa sürede titizlikle gerçekleştiren sayın Berrin Doğrul’a içtenlikle teşekkür ederim.

 

Zeynep Derya Tarman

İstanbul, Ekim 2017

ztarman@ku.edu.tr

 

 

 

 

 

 

AYRINTILI İÇİNDEKİLER

 

ÖNSÖZ...................................................................................................... VII

GİRİŞ   .......................................................................................................... 1                

BİRİNCİ BÖLÜM

MİLLETLERARASI YETKİ

 

I.     Genel Olarak....................................................................................... 5

II.    Yetki Sözleşmesinin Yapıldığı Haller........................................... 6

        A.   Genel Olarak.................................................................................. 6

        B.   Yabancı Mahkemelerin Yetkilendirilmesi................................ 8

               1.  Yabancı Mahkemelerin Seçimini Öngören

                    Sözleşmelerin Geçerlilik Şartları............................................ 8

               2.  Yetki Sözleşmesine Rağmen Davanın Türk

                    Mahkemesinde Görülmesi................................................... 11

                    a.  Yabancı Mahkemenin Kendisini

                         Yetkisiz Sayması.............................................................. 11

                    b.  Türk Mahkemelerinde Yetki İtirazında

                         Bulunulmaması................................................................ 11

                    c.  İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararı

                         Alınması............................................................................ 12

        C.   Türk Mahkemelerinin Yetkilendirilmesi................................. 14

               1.  Türk Mahkemelerinin Seçimini Öngören

                    Yetki Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları.............................. 14

               2.  Uyuşmazlığın Türkiye ile Bağlantısı................................. 16

III.  Yetki Sözleşmesinin Yapılmadığı veya

        Yapılamadığı Haller....................................................................... 17

        A.   Genel Olarak................................................................................ 17

        B.   Yabancı Mahkemelerde Dava Açılması............................... 19

        C.   Türk Mahkemelerinde Dava Açılması................................... 20

               1.  MÖHUK’ta Düzenlenen Özel Yetki Kuralları.................. 21

                    a.  Türklerin Kişi Hallerine İlişkin Davalar........................ 21

                    b.  Yabancıların Kişi Hallerine İlişkin Davalar................ 23

                    c.  Miras Davaları.................................................................. 23

                    d.  Bireysel İş Sözleşmelerinden Doğan Davalar............. 24

                    e.  Tüketici Sözleşmelerinden Doğan Davalar................. 25

                    f.  Sigorta Sözleşmelerinden Doğan Davalar................... 25

               2.  MÖHUK’taki Genel Yetki Kuralı....................................... 26

                    a.  Davalının Yerleşim Yeri veya Mutad

                         Meskeni Mahkemesi....................................................... 27

                    b.  Türkiye’de Yerleşim Yeri Bulunmayanlar Aleyhine

                         Açılacak Mal ve Alacak Davalarında İhtilaflı

                         Şeyin Bulunduğu Yer Mahkemesi................................ 27

                    c.  Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklarda

                         Yetkili Mahkemeler......................................................... 27

                    d.  Haksız Fiillerden Doğan Uyuşmazlıklarda

                         Yetkili Mahkemeler......................................................... 28

                    e.  Taşınmazın Aynından Doğan Davalarda Yetki........ 29

                    f.  Sınai Haklardan Doğan Uyuşmazlıklarda

                         Yetkili Mahkemeler......................................................... 29

               3.  Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisinin

                    Bulunmaması........................................................................ 30

IV.  Yargılama Hukukuna İlişkin Bazı Esaslar............................... 31

        A.   Genel Olarak................................................................................ 31

        B.   Yargı Bağışıklığı (Muafiyeti)................................................... 32

        C.   Teminat Yatırma Yükümlülüğü.............................................. 34

        D.   Milletlerarası Tebligat................................................................ 37

 

İKİNCİ BÖLÜM

KANUNLAR İHTİLAFI HUKUKU

 

I.     Genel Esaslar.................................................................................... 39

        A.   Giriş   ............................................................................................. 39

        B.   Yöntem......................................................................................... 41

        C.   Vasıflandırma............................................................................. 42

        D.   Yabancı Hukukun Uygulanması............................................ 43

               1.  Genel Olarak.......................................................................... 43

               2.  Yetkili Hukukun Kanunlar İhtilafı Kuralları

                    Aracılığıyla Belirlenmesi...................................................... 44

                    a.  Uygulanacak Hukukun Taraflarca Belirlenmesi

                         (Sübjektif Bağlama Kuralı)............................................ 44

                    b.  Objektif Bağlama Kuralı................................................ 47

               3.  Atıf........................................................................................... 49

               4.  Yetkili Yabancı Hukukun İçeriğinin Belirlenmesi........... 52

               5.  Yetkili Yabancı Hukukun Uygulanmasını

                    Engelleyen Durumlar............................................................ 53

                    a.  Doğrudan Uygulanan Kurallar

                         (Müdahaleci Kurallar)..................................................... 53

                         (i)    Lex Fori’nin Doğrudan Uygulanan

                                 Kuralları..................................................................... 55

                         (ii)   Lex Causae’nın Doğrudan Uygulanan

                                 Kuralları..................................................................... 55

                         (iii)  Üçüncü Bir Devletin Doğrudan Uygulanan

                                 Kuralları..................................................................... 56

                    b.  Kamu Düzeni.................................................................... 57

               E.  Önmesele (Önsorun)............................................................. 60

II.    Genel Kanunlar İhtilafı Kuralları.............................................. 61

        A.   Hukuki İşlemlerde Şekil............................................................. 61

        B.   Zamanaşımı................................................................................ 63

III.  Özel Kanunlar İhtilafı Kuralları................................................. 64

        A.   Şahsın Hukukuna İlişkin Kanunlar İhtilafı Kuralları.......... 64

               1.  Ehliyet                                                                                            65

                    a.  Gerçek Kişiler.................................................................... 65

                    b.  Tüzel Kişiler...................................................................... 65

                    c.  İşlem Güvenliği İlkesi...................................................... 66

                    d.  Statü Değişikliklerinin Etkisi........................................... 67

                    e.  Taraf Ehliyeti-Dava Ehliyeti-Taraf Sıfatı................... 68

                    f.  Kambiyo Senetleri Bakımından Özel Düzenleme..... 68

                    g.  Ada Uygulanacak Hukuk.............................................. 69

                    h.  Kanuni Temsil İlişkisine Uygulanacak Hukuk........... 69

               2.  Vesâyet, Kısıtlılık ve Kayyımlık........................................ 70

               3.  Gaiplik veya Ölmüş Sayılma.............................................. 70

        B.   Aile Hukukuna İlişkin Kanunlar İhtilafı Kuralları............... 70

               1.  Nişanlanma............................................................................ 71

               2.  Evlenme.................................................................................. 71

                    a.  Evlenme Ehliyeti ve Şartları........................................... 71

                    b.  Evliliğin Şekli..................................................................... 73

                    c.  Evliliğin Genel Hükümleri............................................... 77

                    d.  Evlilik Mal Rejimi............................................................ 77

               3.  Boşanma................................................................................ 78

               4.  Soybağı .................................................................................. 80

               5.  Evlat Edinme......................................................................... 83

                    a.  MÖHUK Hükümleri........................................................ 83

                    b.  Milletlerarası Sözleşmeler............................................... 85

                         (i)    Çocukların Korunması ve Ülkelerarası

                                 Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine

                                 Dair La Haye Sözleşmesi........................................ 85

                         (ii)   1980 tarihli Uluslararası Çocuk

                                 Kaçırmalarının Hukuki Veçhelerine

                                 Dair La Haye Sözleşmesi........................................ 86

               6.  Nafaka......................................................................................... 88

                    a.  MÖHUK Hükümleri........................................................ 88

                    b.  Milletlerarası Sözleşmeler............................................... 89

                          (i)    1956 tarihli Çocuklara Karşı Nafaka

                                 Mükellefiyetine Uygulanacak Hukuka

                                 Dair La Haye Sözleşmesi ....................................... 89

                         (ii)   Nafaka Yükümlülüğüne Uygulanacak

                                 Kanuna Dair 1973 Tarihli La Haye

                                 Sözleşmesi................................................................. 90

        C.   Miras Hukukuna İlişkin Kanunlar İhtilafı Kuralları............ 92

               1.  Mirasa Uygulanacak Hukuk.............................................. 93

               2.  Ölüme Bağlı Tasarruflarda Şekil........................................ 95

                    a.  MÖHUK Hükümleri........................................................ 95

                    b.  Milletlerarası Sözleşme: Vasiyet Tasarruflarının

                         Biçimine İlişkin Kanun Uyuşmazlıkları

                         Konusundaki 5.10.1961 tarihli La Haye

                         Sözleşmesi......................................................................... 96

               3.  Ölüme Bağlı Tasarruflarda Ehliyet.................................... 97

        D.   Eşya Hukukuna İlişkin Kanunlar İhtilafı Kuralları............. 97

               1.  Menkul ve Gayrimenkul Mallar Üzerindeki

                    Aynî Haklara Uygulanacak Hukuk.................................. 97

               2.  Taşıma Araçları Üzerindeki Aynî Haklara

                    Uygulanacak Hukuk.......................................................... 100

               3.  Fikrî Mülkiyet Haklarına Uygulanacak Hukuk........... 101

        E.   Akdi Borç İlişkilerine İlişkin Kanunlar

               İhtilafı Kuralları........................................................................ 102

               1.  Genel Kural.......................................................................... 102

                    a.  Sübjektif Bağlama Kuralı (Hukuk Seçimi)............... 103

                    b.  Objektif Bağlama Kuralı.............................................. 106

                    c.  Milletlerarası Sözleşme: Milletlerarası

                         Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler

                         Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması

                         (CISG).............................................................................. 108

               2.  Özel Kanunlar İhtilafı Kuralları....................................... 113

                    a.  Taşınmazlara İlişkin Sözleşmeler............................... 113

                    b.  Tüketici Sözleşmeleri..................................................... 114

                    c.  İş Sözleşmeleri................................................................ 117

                    d.  Fikrî Mülkiyet Haklarına İlişkin Sözleşmeler........... 119

                    e.  Eşyanın Taşınmasına İlişkin Sözleşmeler................ 120

                         (i)    MÖHUK Hükümleri.............................................. 120

                         (ii)   Milletlerarası Sözleşme: Eşyaların Karayolundan

                                 Uluslararası Nakliyatı için Mukavele

                                 Sözleşmesi (CMR)................................................. 122

               3.  Sözleşme Statüsünün Uygulama Alanı.......................... 123

        F.   Akit Dışı Borç İlişkilerine İlişkin Kanunlar

               İhtilafı Kuralları........................................................................ 123

               1.  Haksız Fiillere Uygulanacak Hukuk............................... 124

                    a.  Genel kural...................................................................... 124

                    b.  Özel Kanunlar İhtilafı Kuralları.................................. 127

                         (i)    Kişilik Haklarının İhlâlinde Sorumluluk............ 127

                         (ii)   İmalatçının Sözleşme Dışı Sorumluluğu........... 130

                         (iii)  Haksız Rekabet ve Rekabetin Engellenmesi.... 131

                         (iv)  Fikrî Hakların İhlâline Uygulanacak Hukuk... 133

               2.  Sebepsiz Zenginleşmeye Uygulanacak Hukuk............. 133

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TÜRK HUKUKUNDA TANIMA ve TENFİZ

 

I.     Yabancı Mahkeme Kararlarının

        Tanınması ve Tenfizi.................................................................... 135

        A.   Genel Olarak.............................................................................. 135

        B.   Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve

               Tenfizi için Aranan Şartlar...................................................... 139

               1.  Önşartlar............................................................................... 139

                    a.  Yabancı Bir Devlet Mahkemesi Tarafından

                         Verilmiş Bir İlâmın Bulunması................................... 140

                    b.  Yabancı Mahkeme Kararının Hukuk Davalarına

                         İlişkin Olması.................................................................. 141

                    c.  Kararın Kesinleşmiş Olması......................................... 142

               2.  Tanıma ve Tenfiz için Aranan Diğer Şartlar.................. 142

               3.  Tanıma ve Tenfize Engel Diğer Sebepler....................... 146

II.    Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi.......... 147

        A.   Genel Olarak.............................................................................. 147

        B.   New York Sözleşmesine Göre Yabancı Hakem

               Kararlarının Tanınması ve Tenfizi....................................... 148

        C.   MÖHUK’a Göre Yabancı Hakem Kararlarının

               Tanınması ve Tenfizi.............................................................. 150

ŞEMALAR............................................................................................... 151

TERİMLER............................................................................................ 163

EK (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku

Hakkında Kanun).................................................................................. 165

KAYNAKÇA........................................................................................... 187