Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mart (145)      Şubat (207)      Ocak (115)      Aralık (118)

Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi ( İade-i Muhakeme )

Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi ( İade-i Muhakeme )



Sayfa Sayısı
:  
203
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1977

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









öNSöZ


Yargılamanın yenilenmesi (iadei muhakeme), daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında, bazı ağır yargılama, hatalarından dolayı, yeniden yargılama ve inceleme yapılmasıdır; başka bir deyimle, kesin olarak karara bağlanmış olan bir davanın yeniden görülmesidir. Bu, yalnız Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda tahdidi olarak sayılmış bulunan hallerde mümkündür. Ancak zamanımızda, kanunun tahdidi olarak saymış bulunduğu yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin artırılması, hiç değilse genişletici bir yoruma tâbi tutulması yolunda bir eğilim vardır.

Kesinleşmiş mahkeme kararlarını çeşitli nedenlerle doyurucu bulmayan taraflar, yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurarak, davanın bir kere daha görülmesini sağlamak istemektedirler. Son yıllarda hukukumuzda yargılamanın yenilenmesi yoluna daha sık başvurulmaktadır. Yargılamanın, yenilenmesi ile ilgili Yargıtay kararları sayısının son yıllarda artış göstermesi bunun kanıtıdır, Hak arayanların son çare olarak başvurdukları yargılamanın yenilenmesi yolunun uygulamasının çok olmasına karşın, bu konudaki bilimsel yayın faaliyeti, Medenî Usul Hukuku (Hukuk Muhakemeleri Usulü) kitaplarındaki ilgili bahislere ve bir kaç makaleye inhisar etmektedir. Türk Hukukunda (medenî usul hukukunda) yargılamanın yenilenmesini bütün yönleri ile inceleyen ayrı (müstakil) bir kitap yoktur. İşte, Dr. Ramazan Arslan′ın kitabı, hukukumuzdaki bu boşluğu doldurmaktadır.


Gerçekten, l)r. Ramazan Arslan, uzun ve titiz bir çalışma sonunda meydana getirdiği bu kitabında, medenî usul hukukunda yargılamanın yenilenmesini, (mukayeseli hukuka da geniş yer vererek) bütün yönleri ile incelemiştir. Yazar, aynı zamanda Yargıtay′ın bu konudaki bütün kararlarını inceleyip eleştirmek suretiyle, kitabının uygulamaya dönük bir kitap olmasını da sağlamıştır. Böylece, Dr. Ramazan Arslan′ın bu kitabının, hâkimlerin ve avukatların, yargılamanın yenilenmesi (iadei muhakeme) konusunda kendisine güvenle başvurabilecekleri emin bir kaynak olduğu kanısındayım.


Hukuk kitaplığımıza böyle değerli bir kitap kazandırdığı için, Dr, Ramazan Arslan′ı can ve gönülden kutlar, başarılarının devamım dilerim.


Prof. Dr, Baki KURU



SUNUŞ


Medeni Yargılama Hukuku, kişilerin maddi hukuktan doğan haklan üzerinde ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkları çözecek olan mahkemelerin ve yargılamaya katılacak tarafların, yargılama sırasında, uymaları gereken biçimsel kurallar koymuştur. Yargılama sonuçlanıncaya kadar, gerek taraflar, gerek mahkeme bu kurallara uymakla yükümlüdürler. Yargılamanın önceden belirlenmiş kurallara bağlı kalınarak yapılması, hem taraf yararının korunmasını hem de hatalı karar verilmesinin önlenmesini sağlama amacım güder. Ancak, mahkemenin veya tarafların bu kurallara tam olarak uymamaları yahut tarafların zorlayıcı nedenlerle ispat araçlarını yargılama sırasında tam olarak elde edememeleri olasılığı vardır.

Bu nedenlerin bir sonucu olarak, her insan uğraşısında olabileceği gibi, yapılan yargılamanın ve sonunda verilen kararın, kesin olarak ve her zaman yanılgı ve eksiklerden uzak olması olanaksızdır. Oysa, bir yargısal kararla sonuçlanmış bulunan uyuşmazlığın, artık bir daha canlanmaması, ortaya çıkmaması, hukuk düzeninin ereği ve kişilerin bir özlemidir.

İnsanların yamlabilecekleri gerçeği ile uyuşmazlıkların gerçeğe uygun ve kesin olarak çözülmesi gereğini bağdaştırmak için, yargılamanın yenilenmesi kurumuna her yargılama hukukunda yer verilmiştir.

İncelememizin konusu olan, "Medeni Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi" ni işlerken, kişiler (taraflar) için çeşitli nedenlerle doyurucu olmayan kararlara karşı çıkmayı sağlayan son çarenin üzerinde yeteri kadar durulmamış olduğunu dikkate aldık ve gerek tarafların yararı, gerek adalete güven yönünden önemini göz önünde tuttuk.

G î R î Ş


Çağımızda bilim ve teknolojinin çok hızlı gelişmesi her alanda kişilerin birbirleriyle olan ilişkilerini artırmıştır. Kişisel ilişkiler ya kişiler arasında, ya da tek bir kişi ile çeşitli nitelikteki toplumsal kurumlar ve topluluklar arasında olmaktadır. Bu ilişkilerin artışıyla oranlı olarak, kişiler arasındaki uyuşmazlıklar da gittikçe artmaktadır.


Bu uyuşmazlıkların tümü kuşkusuz yargı organları önüne getirilmemekte ise de, yargı organlarından çözümü istenen uyuşmazlıkların sayısı, kişiler arasındaki ilişkilerin artışına paralel olarak yükselmektedir.


Aralarındaki uyuşmazlığı yargı organı önüne dava şeklinde getiren taraf veya tarafların amacı, genellikle, çekişmenin kendi isteklerine uygun bir biçimde sonuçlanmasıdır. Yargının amacı ise, taraflar arasındaki çekişmenin hukuka uygun bir biçimde ve kesin olarak karara bağlanıp ortadan kaldırılmasıdır.


Yargı organları önüne getirilen çekişmelerin bir yerde (noktada) sonuçlandırılması, hem yargımn (davamn) amacı, hem de sosyal bir zorunluktur. Bu amaç ve zorunluk kesin hüküm (1) kurumunun temel düşüncesidir. Kesin hüküm kurumunun kabulüne temel olan anlayışa göre; bir uyuşmazlık belirli bir üst derece yargı organınca da incelenip karara bağlandıktan sonra bir kesin sonuca ulaşmalıdır. Uyuşmazlıkların süresiz olarak devamı adalet duygusunu incitir ve kamu düzenini bozar. İşte kesin bir sona ulaşan, uyuşmazlığı temelinden gideren karar (hüküm) ile çekişme bitmiş

sayılır, gerçeğe varılmış olduğuna inanılır. Gerçek bu çözüme aykırı olsa bile, kesin hüküm geçerlidir ve çekişme sona ermiştir; tekrar yargı organı önüne getirilemez.


Ancak, uyuşmazlığı çözen dava (yargılama) sırasında usul kuralları ağır bir biçimde çiğnenmiş veya savsaklanmış olabileceği gibi, yanlış veya eksik ispat araçları kullanılmış da olabilir. Başka bir deyişle, yargılamada ağır hataların ve önemli eksiklerin olması, yargısal bir yanılgı (hata) ortaya çıkarabilir. Bu gibi önemli nedenlerden dolayı uyuşmazlığı tekrar ele almak ve yargılamayı yenilemek insanda bulunan adalet duygusunun bir gereği haline gelir.


Böyle bir yargısal yanılgının bulunduğu hakkında ciddi kuşkular ortaya çıkarsa, bir yanda uyuşmazlığı bir sona ulaştırma zorun-luğundan doğan kesin hüküm kavramı, diğer yanda yanılgının (hatanın) giderilmesi, mutlak gerçeğin bulunması arzusu belirir. Baş-. ka deyişle adlî gerçek ile maddî (mutlak) gerçeğe ulaşma arzusu karşılaşır (çatışır).


işte, kamu düzeni gereğinin ortaya çıkardığı kesin hüküm kurumu ile gerçek adaleti bulma isteğini uzlaştırma zorunluğu "Yargılamanın Yenilenmesi" gereksinmesini ve kurumunu ortaya çıkarmıştır.


Yargılamanın yenilenmesi kurumunun hukuk sistemimiz içerisinde çeşitli yargı kollarında, değişik adlar altında olsa bile, aynı amaç için düzenlendiğini görüyoruz.


"Medenî Usul Hukukunda Yargılamanın Yenilenmesi" olarak adlandırdığımız (2) bu incelememizde asıl konumuz, Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanununun ilgili kurallarının ayrıntılı olarak işlenmesidir. Söz konusu kuralların incelenmesi sırasında, öğretide (doktrinde) ve uygulamada (mahkeme kararlarında) ileri sürülen görüşlerden ve bu konuda diğer yargı kollarındaki benzer kurallar ile yabancı hukuk sistemlerinde yer alan konu ile ilgili kural ve uygulamalardan yararlanılacaktır.


Konumuz olan yargılamanın yenilenmesini incelemeye başlamadan, yukarda kısaca sözünü ettiğimiz, yargılamanın amacı, kesin hüküm ve yanılma gerçeği üzerinde biraz daha yakından durmak gerekir.



İÇİNDEKİLER



Giriş

1. BÖLÜM
TEMEL BİLGİLER ve TARİHÇE


§. İ — Yargılamanın amacı, kesin hüküm ve yanılma
gerçeği 3— 7
A -— Yargılamanın amacı 3— 4
B— Kesin hüküm ve yanılma gerçeği 4— 7
§. 2 — Kanun yolu kavramı ve ayırıcı nitelikleri ...... 7— 12
A — Kavram 9— 9
B— Kanun yolunun ayırıcı nitelikleri 9— 10
C— HUMK′nda düzenlenme yeri 10— 12
§. 3 — Yargılamanın yenilenmesi kavramı, kurumun
gerekliliği ve tarihsel kaynağı 12— 32
A— Kavram 12— 15
B— Terim sorunu 15— 16
C — Yargılamanın yenilenmesi kurumunun ge
rekliliği 16-— 18
D — Yargılamanın yenilenmesinin tarihsel kay
nağı 18— 32
I — Roma Hukukunda 18— 19
n — Müşterek (ortak) hukukta ......... 19— 23
III — Fransız medeni yargılama huku
kunda yargılamanın yenilenmesi ... 23— 26
XI


IV — Neuchâtel medeni yargılama hu
kukunda yargılamanın yenilenmesi 26— 28
V — Türk hukukunda yargılamanın ye
nilenmesi 28— 32
1 — îslâmiyetten önce Türk hu-
kuku , 29
2 — îslâmiyetten sonra Türk hu-
kuku 29— 32
a — Genel olarak İslâm hu
kuku 29— 30
b — Tanzimattan sonra
Türk hukuku 30— 32
§• 4 —
Diğer yargı kollarında yargılamanın yenilenmesi 33— 37
A — Ceza yargılamasında (CMUK′nda) yar
gılamanın yenilenmesi 33— 34
B — Askeri ceza yargılamasında yargılamanın
yenilenmesi 34
C — Danıştay yargılamasında yargılamanın
yenilenmesi 35
D — Askeri idare yargılamasında yargılama
nın yenilenmesi 36
E — Sayıştay yargılamasında yargılamanın ye
nilenmesi 36— 37
F— VUK′nda yargılamanın yenilenmesi 37


2. BÖLÜM
YARGILAMANIN YENİLENMESİNİN NİTELİĞİ
ve

KONUSU
Yargılamanın yenilenmesinin hukuksal niteliği 38— 55
A — Kanun yolu - hukuksal çare ayrımı 39—- 46
I — Yargılamanın yenilenmesinin hu
kuksal çareler içindeki yeri 40— 41




II — Yargılamanın yenilenmesinin kanun
yollan arasındaki yeri 41— 46
B — Kanun yolu benzeri "hukuksal çare"
olarak yargılamanın yenilenmesi 46— 48
C — Yargılamanın yenilenmesinin temyiz, ka-
rardüzeltme ve tavzihten olan aynlıkları 49— 53
I — Temyiz - yargılamanın yenilenmesi 49— 50
II — Karardüzeltme-yargılamanın yeni
lenmesi 50— 52
III —- Tavzih - yargılamanın yenilenmesi 52— 53
§. 6 — Yargılamanın yenilenmesi davasında çekişme
konusu 53— 59
A — Yargılamanın yenilenmesi davasında bir
çekişme konusu olduğu görüşü 54— 56
I — Yenilenen yargılamada çekişme ko
nusu, ilk karann değiştirilmesi ve
ya kaldırılması istemidir 54— 55
II — Yargılamanın yenilenmesi davasında çekişme konusu, karşı çıkılan ilk
yargılamadır ′. 55— 56
B — Yargılamanın yenilenmesi davasında iki
ayn çekişme konusu vardır 56— 59
§. 7 — Yargılamanın yenilenmesi istenebilecek ve is-
tenemeyecek kararlar 60— 75
A— Yargılamanın yenilenmesi istenemeyecek
kararlar 60— 70
I — Görünüşte (görüntü) kararlar ... 60— 62
II — Etkisiz kararlar 62— 63
III — Maddi anlamda kesinlik kasana-
mayan kararlar 63— 68
1 — Çekişmesiz yargı kararları 64— 65
2 —■ icra Tetkik Mercii kararları 65— 68
3 — Konkordatonun onanmasına
veya reddine ilişkin kararlar 68






IV — Yargılamanın yenilenmesi üzerine
verilen kararlar 68— 69
V — Yargıtayın kontrol mahkemesi ola
rak verdiği kararlar 69— 70
B — Yargılamanın yenilenmesi istenebilen ka
rarlar 70— 75
I -— İlk derece mahkemelerinin karar
ları 72— 74
1 — Edim hükümleri 72— 73
2 — Tespit hükümleri 73
3 —■ Yenilik doğurucu hü-
kümler 73— 74
II — Yargıtay kararları 74
III — Hakem kararları 74—75
IV — Yabancı mahkeme kararları 75
V — Uyuşmazlık Mahkemesi kararları 75


2. BÖLÜM

YARGILAMANIN YENİLENMESİ SEBEPLERİ
ve USULÜ



Yargılamanın yenilenmesi sebepleri 76—133
A — Yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin
hareket noktası 76— 77
B — HUMK′ndaki düzenleme 77—78
I — HUMK′ndaki yargılamanın yenilen
mesi sebepleri 79—133
1 — Yargılama sırasında elde edi
lemeyen bir senet veya belge
nin hükümden sonra ele geçi
rilmiş olması 79— 88

2 — Hükme temel olan senedin sah-
te olduğunun sonradan anla
şılması 88— 90
3 — Hükme temel olan bir ilâmın
kesin bir hükümle ortadan
kalkmış olması 91— 92
4 — Tanıklığı (ifadesi) hükme te-
mel olan bir tanığın hükümden
sonra yalan tanıklıktan mah
kum olması 92— 97
5 — Bilirkişinin kasıtlı olarak ger-
çeğe aykırı açıklamada (be
yanda) bulunduğunun hükmen
belirlenmesi 97— 99
6 —• Lehine hüküm verilen tarafın
yalan yere yemin ettiğinin
kendi ikrarı veya yazılı delil
ile sabit olması 99—104
7 — Lehine hüküm verilen tarafın
başka bir hile kullanmış olması 104—110
8 — Vekil veya mümessil olmayan
kimseler huzuru ile davanın gö
rülüp hükme bağlanmış ol
ması ′. 110—116
9 — Davaya bakmaktan çekinmek
zorunda olan bir hakim tara
fından yargılama yapılmış ve
hüküm verilmiş olması 116—11S
10 — Tarafları, dava sebebi ve ko-
nusu aynı olan bir dava hak
kında birbirine aykırı iki hük
mün bulunması 118—125
11 — Taraflarca, alacaklıları veya
davayı kaybedenin yerine ge
çenleri zarara sokacak bir hile
yapılmış olması 125—127
C — HUMK′nda düzenlenen yargılamanın yenilenmesi sebepleri sınırlıdır 128—129



§•9 -

D — Yargılamanın yenilenmesi sebepleri
yeniden düzenlenmelidir 129
I — Mahkemeye ve hakime iliş
kin sebepler 130—133
II — Taraflara ilişkin sebepler ... 132—133
III — Dava malzemesine ilişkin se
bepler ′. 133
Yargılamanın yenilenmesi usulü 133—169
A— Genel olarak yargılamanın yenilenmesi
usulü 133—160
I — Yargılamanın yenilenmesini iste
meye hakkı olanlar 134—137
II — Yargılamanın yenilenmesini iste
me hakkından vazgeçme 137—139
III — Yargılamanın yenilenmesini iste-
me süresi 139—148
1 — Sürenin niteliği 139—141
2 — Sürelerin değişik oluşu 141—142
3 — Sürelerin başlangıcı 142—144
4 — Sürelerle ilgili önerilerimiz ... 144—148
IV — Yargılamanın yenilenmesinde baş-
vurulacak mahkeme 148—157
1 — Yargılamanın yenilenmesi da-
vasını görecek mahkeme 148—154
2 — Hakem kararlan hakkında
yargılamanın yenilenmesinin
nereden isteneceği 154—157
V — Yargılamanın yenilenmesini iste-
me usulü 157—160
1 — Dilekçenin kapsamı 158—159
2 — Teminat gösterme gereği ... 158
3 — Dava açılmasının hükmün ic-
rasını ertelemeyeceği 159—160








B —■ Yargılamanın yenilenmesi isteminin İnce
lenmesi 160—169
I — istemin geçerlilik (dinlenebilirlik)
koşulları önce incelenecektir 161—163
II — Yeniden yargılama ve sonucu 163—168
III — Yeni karara karşı kanun yoluna
başvurulabilir 168—169
§,10 -— Yeni hükmün sonuçları 169—178
A— Genel olarak 169—171
I — İlk hüküm henüz icra edilmemişse 171
II — İlk hükmün icrası tamamlanmışsa 171—173
B — Boşanma hükmünün kaldırılmasının so
nuçları 173—177


SONUÇ 178

EKLER 179—195

Ek: I 179—182
Ek: n 182—189
Ek: m 190—195

Kısaltmalar 196—197