Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Eylül (180)      Ağustos (69)      Temmuz (109)      Haziran (79)

Limited Şirketlerde Ortakların Sorumluluğu

Limited Şirketlerde Ortakların Sorumluluğu



Sayfa Sayısı
:  
144
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1992
ISBN NO
:  
975-376-046-9

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









GİRİŞ


Ortakların sorumluluğunun sınırlı olduğu şirketlerin oluşturulması ve \"ortaklık\" olarak ele alman kavramda ticaret yapmak isteyenlerin müşterek bir gaye için biraraya gelme fikri oldukça eskidir.


Romalılarda consortium tâbir olunan aile iştiraki Roma Hukuku çevresi-\′ nin en eski şirket şekli olarak vasıflandırılmaktadır (1). Bilâhare.kurulan şir¬ket nev\′ilerinin consortium müessesesinden geliştiği kabul edilmektedir. Roma\′da M.Ö.2 nci asrm sonlarına doğru dış ticaretin gelişmesi,\"societas om-nium\" ve \"societas cjueaestus generalis\"gibi teşekküllerden farklı, bilhassa dış ticarete elverişli bir şirket şekline ihtiyaç hissettirmiştir. Bu ihtiyacın karşılan¬ması maksadıyla doğan \"societas alicuius negotiationis et unius rei\", ortakların bir kısmının sınırlı sorumlu olduğu komandit şirketlerin teşkiline sebebiyet veren iştirak fikrinin temelini teşkil etmiştir (2).


Eski Roma Hukukunun denizaşırı ticaret şirketlerine benzer müessesele¬re orta çağda, bilhassa İtalya\′da komandit şirketlerin öncüleri olarak kabul e-dilen \"colonna\" ve \"commenda\"larda tesadüf edilmektedir (3).


Ortaklarının sorumluluğunun gerçek mânada sınırlandığı şirket tiplerinin önde geleni anonim şirketlerdir. Anonim şirketlerin ilk örneği olarak 1408\′ de Cenova\′da kurulan \"San Giorgia \" bankası gösterilmektedir. Bu banka esas iti¬bariyle Cenova\′lı alacaklıların birleşmesinden meydana gelmiş bir teşekkül-dü(4). Modern anlama yakın, ortaklarının sorumluluğu sınırlı ilk anonim şirketler 16. asrın sonları ile 17. asırda denizaşırı ticaretle uğraşan İngiltere\′de ve Hollanda\′da kurulmuştur.


i) Szlechter,E., Le contrat de societe en Babylonie, en Grece et a Rome, etüde de droit com-pare de l\′Antiquite, Paris 1947, s.165 (Arslanlı, H., Kollektif ve Komandit Şirketler, I.Kısım, İstan¬bul 1956, s.4\′den naklen).
2) Szlechter, E., s.267.
3) Ehrenberg / Rehme, Handbuch des gesamten Handelsrehts, s.100 (Arslanlı, (Koll.-Kmd,), s.5\′den naklen).
4) Ansay, T., Anonim Şirketler Hukuku Dersleri, b.5, An kara İ975, s.4.
t

Anonim şirketlerin sayılarının süratle artması, iktisadi hayattaki başarıları ve dolayısıyla Devletin karşısına rakip olarak çıkmaları,Devlet ile anonim şir¬ket mücadelesini yaratmış ve Devlet,anonim şirketlerin kurulması ile yakın¬dan ilgilenmeye başlamıştır.Devlet-anonim şirket ilişkisi neticesinde, anonim şirketlerin kuruluşlarının Devletin bir tasarrufu ile olmasına-ki buna \"octroi\" sistemi adı verilir (5)- başlanmıştır. Böylece anonim şirketlerin kuruluşu ve iş¬leyişi bazı formalitelere tâbi tutulmuştur.


Anonim şirketlerin kuruluş ve işleyişindeki bu formalitelerdeki yoğunluk, sömürgeleriyle yaptığı ticaretine kolaylık getirmek isteyen Alman kanunkoyu-cusunu, ortaklarının sorumluluğunun sınırlı olduğu, anonim şirketin haricin¬de bir şirketin kuruluşunu araştırmaya yöneltmiştir. Bu çalışmaların \′neticesinde 1892 yılında limited şirket (Gesellschaft mit beschraenkte Haf-tung) Alman hukuk sistemine girmiştir.


1892 tarihinde yürürlüğe giren Alman Limited Şirket Kanunu\′nun kabu¬lünden evvel.ihdası istenen şirketin mahiyeti ve alması gereken şekil bakımın¬dan iki görüş birbiriyle çatışıyordu. Biri şahsi unsura önem verdiği için, sorumluluk sınırlı olmak üzere, limited şirketlerin şahıs şirketi gibi tedvinini uygun buluyor; diğeri sermaye unsurunu ön plana alıyor, limited şirkette ano¬nim şirketin yumuşatılmış ve sadeleştirilmiş şeklini görüyor, anonim şirketlere dair kuruluş merasiminin kalkmasını, payların nama yazılı olmasını, devrin hususi şartlara tâbi tutulmasını istiyordu (6). Alman Limited Şirketler Kanu¬nu daha ziyade ikinci telakkiye meylederek hazırlanmış ve limited şirketler sermaye unsuru hâkim, ortaklarının sorumluluğu sınırlı bir şirket nevi olarak tanzim edilmiştir (7).


Sorumluluğun sınırlılığı, şirket teşkilatının sadeliği limited şirketin gide¬rek rağbet kazanmasına sebebiyet vermiş ve sömürge ticaretinden ziyade iç ti¬carette gelişmiş, çok geçmeden diğer memleketler tarafından da örnek alınmıştır. Avusturya\′da 1906,Fransa\′da 1925 tarihinde kabul edilen limited şirket, Türk Hukukunda 1926 tarihli eski Ticaret Kanunumuzla kabul edilmiş¬tir. Bu kanunun limited şirketlerle ilgili hükümlerinin ekserisi Fransız Limi¬ted Şirketler kanunundan alınmıştır (8).


Limited şirketler İsviçre\′de ilk önce büyük alâka uyandırmamışsa da, bila¬hare adeta limited şirketleri tanımak mecburiyetinde kalan İsviçre federal hü¬kümeti, anonim şirketlerle ilgili hükümlerin tadili anında limitid şirketleri de Borçlar Kanununa ithal etmiş ve kanun 1 Temmuz 1937 tarihinde yürürlüğe girmiştir (9).


5) Ansay, s.5.
6) Arslanlı, H.,Limited Şirketler,Eğitim Yaymlan,s.l
7) Heinrich, S., Der Gesellschaftsvertrag der GmbH, 2. Aufl., München 1969, s.7.
. 8) Seylan, N., İsviçre Borçlar ve Türk Ticaret Kanununa Göre Limited Şirketler, Ad.C, 1941, s.329; Arslanlı, (Limited), s.2.
9) İsviçre\′nin limited şirketleri benimsemesi sebepleri için bkz., Seylan, s.328-329.

1956 tarihli yürürlükteki Türk Ticaret Kanunu\′nun limited şirketlere dair hükümlerinin çoğu, 1926 tarihli eski Ticaret Kanunumuzun aksine, bazı deği¬şikliklerle İsviçre Borçlar Kanunu\′nun limited şirketlerle ilgili 772-827 nci maddelerinden iktibas edilmiştir. Lâkin, bu iktibas aynen olmayıp (10) bir a-daptasyondur. Gerçekten de TK\′nda tanzim edilen limited şirketler bünye iti¬bariyle İsviçre limited şirketlerinden bazı noktalardan ayrılır. Meselâ, İsviçre Borçlar Kanunu\′na göre; limited şirketin bir ortağı, diğer ortakların ödeme¬dikleri sermaye borçlarından da esas sermaye nisbetinde sorumludur (İsv.B-K.m.802/I). Bu hüküm, \"ortakların sorumluluğunu genişlettiği için, limited şirketlerin yurdumuzda gelişmesine engel olur\" gerekçesiyle Ticaret Kanunu¬muza alınmamıştır.


Türk limited şirketlerinin, İsviçre limited şirketlerinden ayrılan bir nokta¬sı da TK\′nun 532 nci maddesinin son fıkrasına yapılan ilâve hükümdür. Adli¬ye Encümeni Mazbatasında verilen izahata nazaran: \"Tasarının sistemine göre limited ortaklar ancak taahhüt ettikleri sermayeden ödenmemiş kalan veya çekmiş oldukları miktar nisbetinde mesul bulunmaktadırlar. Halbuki şirket paylarının karşığının tamamiyle ödenmemiş olması halinde ve muteber bir şe¬kilde iktisabı takdirinde yâni 526 nci maddenin birinci fıkrasının ikinci cümle¬sindeki halde şirket alacaklılarının durumu tehlike arzedecektir. İsviçre sisteminde limited ortakların sorumluluğu başka esaslara bağlı olduğu için o-rada böyle bir mahzur doğmaz. Bizde bu mahzuru önlemek üzere 532 nci mad¬deye eklenen üçüncü fıkra ile devralınmış olan şirket payının ödenmemiş bulunan karşılığı için dahi diğer ortakların müteselsil olarak mesul tutulma¬ları esası kabul edilmiştir\".


Görüldüğü gibi, İsviçre Borçlar Kanunundan (İsv.BK.m.772-827) iktibas edilen limited şirketlerle alâkalı Ticaret Kanunu hükümleri bilhassa sorumlu¬luk açısından farklılıklar ihtiva etmektedir.


Türk hukukunda limited ortakların sorumluluğundan bahsederken, her ne kadar, \"limited şirket ortaklarının sorumluluğu sınırlıdır\" ibaresi çok tekrar edilen bir husus ise de, bu ifadenin mutlak olmadığı,aşağıda yapacağımız açık¬lamaların ışığı altında ortaya çıkacaktır.


Limited şirket ortaklarının sorumluluğunun mahdut oluşunun ifade etti¬ği anlamı ana çizgileriyle şöyle özetleyebiliriz:


Limited şirket ortağının ortak sıfatiyle asli borcu (11),sermaye koyma borcundan ibarettir. Sermaye borcu, ortağın şirket mukavelesiyle şirkete karşı yüklendiği bir borcu ifade eder. Diğer bir ifadeyle, bu borcun alacaklısı şirket


10) Gerekçede; \"Ticaret Vekaletinin örnek statülerinin tanziminde İsviçre Kanunundan ilham aldığı ve bu suretle İsviçre Kanunu hükümlerinin sözü geçen yoldan Türkiye\′ye kök saldığı için\" de¬nilmektedir. Bkz., Ticaret Kanunu, Gerekçe, s.39.
11) Limited ortakların, şirket sözleşmesi ile girebileceği tâli mükellefiyetler için bkz., Arslan-lı, (Limited), s.9 vd.; Janngen/Becker, Kommentar zum schweizerischen Zivilgesetzbuch, B.VII, 3, Die Gesellschaft mit beschrânkte Haftung, Art 772-827, Bern 1939, Art 772, N.24, s.15.




tüzel kişisidir. Sermaye borcunu tam olarak yerine getiren ortağın sorumlu¬luğu da sona erer.

Ticaret Kanunumuz,kaideten, ortaklarla şirket alacaklıları arasında bir i-lişki kurmamış, alacaklılara,gereğinde ortaklara başvurmak imkânı tanınma¬mıştır (12). Başka bir söyleyişle, Türk Hukukunda, ortaklar şirket borçlarından sorumlu değildirler. Bu ükeyi,\"ortaklar ortaklık alacaklılarına karşı sorumlu değildirler\" (13) şeklinde de ifade edebiliriz. Esas itibariyle, ala¬caklılara karşı sorumlu olan; bir hukuk sujesi niteliği ile limited şirket tüzel kişisidir.Limited şirket, alacaklılarına karşı bütün malvarlığıyla (14) yâni sınır¬sız sorumludur (15).Şirketin sona ermesi veya aleyhindeki bir icra takibinin semeresiz kalması dahi (Kollektif ve Komandit şirketlerden farlı olarak)(16), alacaklılara ortakları doğrudan doğruya takip etmek imkânım vermez (17).Bu hallerde şirketin sermaye alacağını talep hakkı tasfiye memurlarına veya iflâs idaresine geçer. Ortakların bakiye sermaye borçları tasfiye memurları veya iflâs idaresi tarafından tesbit ve talep olunur (TK.m.532/II)(18).


Bu genel girişten sonr^ı, \"Limited Şirket Ortaklarının Sorumluluğu\" konu-sunda,önce limited şirketlerde kuruluştan doğan sorumluluğu ele alacağız. Zi¬ra Ticaret Kanunumuz, bir limited şirketin kuruluş haline girmesinden başlıyarak, normal faaliyet devresinde, bilâhare faaliyetinin bitmesiyle tasfiye haline geçerek şahsiyetinin son bulmasına kadar muhtelif safhalarda şirket iş¬leriyle meşgul şahıs veya heyetleri denetim ve sorumluluğa tâbi tutan hususi hükümler sevketmiştir. Kanunumuz, limited şirketlerde kurucularla bunların yolsuz muamelelerine iştirak eden üçüncü şahısların sorumluluğunu,

. , y
12) Alacaklıların istisnaî olarak ortaklara başvurabilme imkânları için bkz., Çamoğlu, E., Li¬mited Ortağın Sınırlı Sorumluluğu Karşısında Şirket Alacaklılannın Aktif Korunması, İstanbul 1969, (Yayınlanmamış Doçentlik Tezi), s.93 vd.
13) Bu kuralın önemli bir istisnasını AATUK\′nun 35 inci maddesinde görüyoruz. Sözü geçen 35 inci madde, limited ortaklar için ortaklığın kamu borçlan nedeniyle, ortaklık sözleşmesiyle koy¬mayı taahhüt ettikleri sermaye miktanyla sınırlı bir sorumluluk öngörmüştür. Böylece limited or-taklann şirket alacaklılanna karşı sorumlu olmadığı kuralına AATUK m.35 kamu alcaklılan lehine önemli bir istisna getirmiş olmaktadır. Bkz., Aşağıda Bölüm II, 2. Kısım; Çamoğlu, (AATUK), s.426 vd.; Ankan, s.445 vd.
14) Alacaklılar, şirket malvarlığına dahil aktif bir değer olarak, şirketin bakiye sermaye ala-caklannı, İİK m.89 uyarınca haczettirebilirler (Ayrıntılı bilgi için bkz., Çamoğlu,E,, Limited Ortak¬lığın Sermaye Alacaklarinın Haczi, Batider VI/1 (Temmuz 1971), s.57 vd.
15) Fanconi, A., Die Haftung des Mitgliedes einer GmbH nach schvveizerischem Recht und deutschem Recht, Uster 1939, s.88.
16) Çamoğlu (Poroy-Tekinalp), Ortaklıklar ve Kooperatifler Hukuku, b.3, İstanbul 1984, s.122.
17) İİD. 30.3.1967 T. ve E.2629, K.2914 sayılı karan: \"Kollektif şirketler hakkındaki 179 uncu madde hükmü limited şirket ortaklan hakkında uygulanmaz. Binaenaleyh, limited şirket aleyhinde¬ki kambiyo senedine müstenid takipte şirketin borcundan dolayı şerikler aleyhine yapılan takibin reddedilmesi bu gerekçe ile doğrudur...\" (RKD 1967/7-10, s.244).
18) Bkz., Yargıtay İİD. 31.10.1967 T. ve E.8470, K.9466 sayılı karan:\"... Şirket alacaklılarının limited şirket iflâs etmiş olmasına rağmen iflâs memuruna müracaat etmiyerek, ödemedikleri ser¬maye üzerinden doğrudan doğruya ortaklan takip edip diğer alacaklılar aleyhine bir durum yarat¬ması kanunca mümkün ve caiz değildir...\" (RKD 1967/12, s.306).

TK.m.556\′nm yaptığı atıf mucibince, anonim şirketlere müteallik 305-310 ncu maddelerindeki hükümlere tâbi kılmıştır.

Limited şirket ortaklarının sorumluluğu konusunun incelenmesinde, li-mited şirket ortağının sınırlı sorumluluğunun anlamını belirtmek ve sınırlarını çizmek ayrı bir ehemmiyeti haizdir. Bunu yapabilmek için önce genel olarak şirketler hukukunda sorumluluk ilişkilerini gözden geçirerek sorumluluğun sınırlı veya sınırsız olmasının hangi amillere bağlı bulunduğunu tesbite çalış¬tık. Bu tesbiti yaparken İsviçre ve Alman sistemlerini ana hatları ile açıklama¬yı faydalı bulduk. Türk hukukunda limited şirket ortağının sınırlı sorumluluğu ve bu sorumluluğun genişletildiği haller de ikinci bölümde incelenmiştir.


İncelememizin son kısmında daha ziyade idarecilerin sorumluluğu ele a-lınmnış ve Vergi Usul Kanunundan doğan sorumluluk incelendikten sonra, TK.m. 556\′ da yapılan atıf gereğince, anonim şirketlerde yönetim kurulu üye¬lerinin hukuki sorumluluğu esas alınarak, limited şirket müdürlerinin hukuki sorumluluğu incelenmiştir. Sonuç Bölümünde, varılan sonuçların değerlendi¬rilmesinin yapılmasına gayret sarfedilmiştir.

İÇİNDEKİLER


Sayfa


KISALTMALAR XIII
GİRİŞ 1
I. BÖLÜM
- LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞUNDAN DOĞAN HUKUKİ
SORUMLULUK


1. KISIM LİMİTED ŞİRKETLERDE KURULUŞ VE KURUCULAR
1-LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞU 7
I- Kuruluşun Tarifi 7
II- Kuruluş Muamelelerinin Başlaması ve Kuruluşun Tamamlanması . 8
1-Kuruluş Muamelelerinin Başlaması 8
2 - Kuruluş Muamelelerinin Tamamlanması 8
2 - LİMİTED ŞİRKETLERDE KURUCULAR . . 9
I - Esas Mukaveleyi Tanzim ve İmza Edenlerin Kurucu Niteliği 9
II - Hesabına Muamele Yapılanın Kurucu Niteliği 10
3 - KURUCULARLA ŞİRKET ARASINDAKİ MÜNASEBETİN
HUKUKİ MAHİYETİ . .- 11
I - Kurucular Arasındaki Münasebetin Hukuki Mahiyeti 11
II - Kurucularla Şirket Arasındaki Münasebetin Hukuki Mahiyeti . . 12
III

J?
Sayfa

2. K I S I M
LİMİTED ŞİRKETLERİN KURULUŞUNDAN DOĞAN SORUMLULUK


1 - LİMİTED ŞİRKET KURUCULARININ HUKUKİ SORUMLULUĞU 15
I - Limited Şirket Kurucularının Sorumluluğunun Mahiyeti 15
II - Kurucuların Kuruluştan Doğan Sorumluluk Halleri 17
1 - Belgelerin Doğru Olmaması 17
A - Belgeler 17
B - Belgelerin Yanlış Olmasının Müeyyideleri . . 18
a - Belgelerin Yanlış Veya Eksik Olduğunu İzinden
Önce Anlaşılması 18
b - Eksikliğin veya Sakatlığın İzinden Sonra Ortaya
Çıkması 19
c - Eksikliğin veya Sakatlığın Tescilden Sonra Ortaya
Çıkması 20
2 - Esas Sermaye Hakkında Yanlış Beyanlar 21
3 - Ayın Nevinden Sermayeye Değer Biçilmesinde Hile ........ 23
A - Genel Olarak . 23
B - Limited Şirketlerde Ayın Sermaye Taahhüdü ve Bunlara Değer
Biçilmesinde Hile 24
a - Değer Biçmede Hile Kullanılması 26
b - Zarar ve İlliyet Bağı . . . . 26
2 - LİMİTED ŞİRKETİN KURUCULARININ CEZAİ SORUMLULUĞU 27
I - Belgelerin Doğru Olmamasından Doğan Cezai Sorumluluk .... 27
II - Ayın Nev\′inden Sermayeye Değer Biçilmesinde Hileden
Doğan Cezai Sorumluluk 27
3 - İLK MÜDÜRLER VE DENETÇİLERİN KURULUŞTAN DOĞAN
HUKUKİ SORUMLULUĞU 28
I - Genel Olarak 28
II - İlk Müdürler İle Denetçilerin Hukuki Sorumluluğunun Şartları . 29
1-İhmal 29
2 - Zararın Birinci Derecede Sorumlulardan Tahsil Edilememiş
Olması 30
in - İlk Müdürlerle Denetçilere Terettüp Eden Sorumluluğun
Mahiyeti 31
IV

Sayfa

3. K I S I M

SORUMLULUĞUN SONA ERMESİ


1 - KUSURSUZLUĞUN İSBATI 33
I - Sorumluluk Sebepleri 33
1 - Kusur 33
2-Sözleşme 34
3-Kanun 34
II - Hukuki Sorumluluk Türleri 34
1 - Kusur Sorumluluğu 34
2 - Sebep Sorumluluğu 35
III - Kusursuzluğun İsbatı . . 35
/ - Sorumluluktan Kurulma Şartı Olarak Kusursuzluğun İsbatı
ve Kurtuluş Beyyinesi 35
2 - Limited Şirketlerde Kurucularla İlk idarecilerin Kusursuzluğunun
İsbatı ve Kurtuluş Beyyinesi Getirebilmesi İmkânı 36
2-SULH VE İBRA YOLU İLE SORUMLULUĞUN SONA ERMESİ ... 36
I - Genel Olarak 37
1-Sulh 37
2-İbra 38
II - Limited Şirketlerin Kuruluşunda Sulh ve İbra 39
1 - Limited Şirketlerin Kuruluşunda Sulh ve ibra Yasağı 40
A - Sulh ve İbra Yasağı Devresi ve Yasağa Muhalefetin Sonuçları 40
a - Sulh ve İbra Yasağı Devresinde Açılan Sorumluluk
Dâvasında Dört Senenin Geçmesinden Sonra Yapılan
Sulh ve İbra Muteberdir . 40
b - Yasak Devresinde Yapılan Sulh ve İbra Mumelelerinin
Devrenin Hitamından Sonra İptali 41
B - Sulh ve İbranın Şartları 42
a - Şirketin Tescilinden İtibaren Dört Yıl Geçmesi 42
b - Genel Kurulun Tasdik Etmesi 42
c - Azınlık Hakkı Sahiplerinin Sulh ve İbranın Tasdikine
Muhalefet Etmemeleri 43
3 - SORUMLULUĞUN ZAMANAŞIMI İLE SONA ERMESİ . 43
I - Sorumluluk Davasıyla Ceza Davasıyla Münasebeti 44
1-İstiklâl Prensibi 44
2 - İstiklâ Prensibinin İstisnaları . . . 45
V

Sayfa
II - Sorumluluğun Zamanaşımı İle Sona Ermesi 45
1 - İki Yıllık Zamanaşımı 46
2 - Beş Yıllık Zamanaşımı 47
3 - Ceza Zamanaşımı ■. 47
4 - Mağdurun Daimi Def \′i Hakkı 48


II. BÖLÜM
ŞİRKETLER HUKUKUNDA SORUMLULUK İLİŞKİLERİ VE LİMİTED ŞİRKETLERDE SORUMLULUK
1. K I S I M ŞİRKETLER HUKUKUNDA SORUMLULUK


1-BORÇ VE SORUMLULUK 51
I-Genel Bilgi 51
II - Sorumluluk Kavramının Diğer Anlamlan 52
1 - Sorumluluğun İsnad Kabiliyeti Anlamı 52
2 - Konusu Yönünden Sorumluluk 53
III - Sorumluluğa Hâkim Olan İlkeler 53
/ - Ferdi Sorumluluk İlkesi 53
2 - Ayni Sorumluluk İlkesi 53
3 - Tam Sorumluluk İlkesi 53
4 - Kıymet İtibariyle Sorumluluk ilkesi 53
IV - Sorumluluk Türleri 54
1 - Şahıs ile Sorumluluk . 54
2 - Malvarlığı İle Sorumluluk 54
A - Sınırsız Malvarlığı Sorumluluğu (Tam Sorumluluk) 54
B - Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu 54
a - Konu İtibariyle Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu 54
b - Miktar İtibariyle Sınırlı Malvarlığı Sorumluluğu .... 55
2 - ŞİRKETLER HUKUKUNDA SORUMLULUK 55
I - Sınırlı - Sınırsız Sorumluluk 55
II - Doğrudan Doğruya (Birinci Derecede) - Dolayısıyla
(İkinci Derecede) Sorumluluk 56
III - Adi - Müteselsil Sorumluluk 57
VI
Sayfa
2. K I S I M LİMİTED ŞİRKETLERDE SORUMLULUK
1 - LİMİTED ŞİRKETİN SORUMLULUĞU . 59
2 - LİMİTED ORTAĞIN SORUMLULUĞU 59
I - Limited Ortağın Sorumluluğu Hakkındaki Düzenlemeler 60
/ - İsviçre Hukuku . , . 60
A - Ortakların Şirkete Karsı Sorumluluğu 60
B - Ortakların Şirket Alacaklılarına Karsı Sorumluluğu ..... 61
2 - Alman Hukuku ..\′ 62
A - Ortakların Şirkete Karsı Sorumluluğu 62
B - Ortakların Şirket Alacaklılarına Karsı Sorumluluğu 63
II - Türk Hukukunda Limited Ortağın Sorumluluğu 63
1 - Ortakların Şirket Alacaklılarına Karşı Sorumluluğu 63
A - Kural 63
B - Ortakların Amme Borçlarından Sorumluluğu . . . 65
a - AATUK. m.35\′in Öngördüğü Sorumluluğun Şartlan . . 66
aa - Limited Şirketin Amme Borcunun Mevcudiyeti . . 66
bb - Amme Alacağının Limited Şirketten Tahsilinin
İmkânsız Olması 67
b - AATUK. m.35\′e Göre Sorumlu Olanlar 70
c - AATUK. m.35\′e Göre Sorumlu Olanların Sorumlu¬
luğunun Niteliği . 70
d - AATUK. m.35\′e Göre Sorumlu Olanların Sorumlu¬
luğunun Sona Ermesi , 71
2 - Ortakların Şirkete Karşı Sorumluluğu 71
B - Ortağın Sorumluluğunun Genişlediği Haller 72
a - Genel Olarak 72
b - Ortaklara Sermayeden İade Yapılmış Olması 72
c - Ortaklara Haksız Faiz Verilmiş Olması 74
d - Ortaklara Haksız Kâr Ödenmesi . 74
e - Açığı Kapama Yükümü 75
aa * Açığı Kapama Yükümünün Şartlan 76
aaa - Karşılığı Tamamen Ödenmemiş Bir Payın Limited Şirket Tarafından Devir veya Rehin
Alınması 76
bbb - İşlemin Geçerli Olması 77
ccc - Pay Borcunun Açık Kalması 77

Sayfa
bb - Açığı Kapama Yükümünün Nitelikleri 78
aaa - Sorumluluğun Şirkete Karşı Olması 78
bbb - Sorumluluğun İkinci Derecede Olması .... 78
ccc - Sorumluluğun Müteselsil Olması 79
f-Ortakların Selef Sıfatıyla Sorumlulukları 79
aa-Selef Sıfatıyla Sorumluluğun Şartları 79
aaa - Mütemerrit Ortağın İhracı 80
bbb - Paym Paraya Çevrilmesi Sonunda Açık Kalması 80
bb-Selef Sıfatı ve Bu Sıfatın Tayini 81
cc - Selef Sıfatı İle Sorumluluğun Nitelikleri 82
aaa - Seleflerin Sorumluluğunun İkinci Derecede
Sorumluluk Olması 82
bbb - Seleflerin Sorumluluğunun Şirkete Karşı 01ması83
ccc - Seleflerin Sorumluluğunun Sıralı Olması ... 83
ddd-Selef Sıfatı İle Sorumluluğun Muhtevası .... 84
eee - Ortaklar Arasındaki Rücu Münasebetleri ... 85
fff - Seleflere Müracaat Hakkının Düşmesi 86
III. BÖLÜM LİMİTED ŞİRKETLERDE İDARECİLERİN SORUMLULUĞU
T. KIŞI M LİMİTED ŞİRKETLERDE İDARE VE TEMSİLE YETKİLİ KİŞİLER: MÜDÜRLER
1 - MÜDÜR SIFATININ KAZANILMASI 89
I - Müdürlük Sıfatının Kanun Gereği Kazanılması . 89
II - Müdürlük Sıfatının Şirket Esas Mukavelesi İle Kazanılması ... 89
III - Müdürlük Sıfatının Ortakların Daha Sonra Vereceği Bir
Kararla Kazanılması 90
2-MÜDÜRLÜK SIFATININ KAYBEDİLMESİ 90
I - Müdürlük Sıfatının Kanuni Sona Ermesi 90
II - Müdürlük Sıfatının Mukavelede Öngörülen Sebeplerle
Sona Ermesi 90
III - Müdürlük Sıfatının İstifa İle Sona Ermesi 90
IV - Müdürlük Sıfatının Azil İle Sona Ermesi 91
VIII

Sayfa
2. K I S I M LİMİTED ŞİRKETLERDE MÜDÜRLERİN SORUMLULUĞU
1 - LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN ÖZEL KANUNLARLA VERİLEN
GÖREVLERE UYMAMADAN DOĞAN SORUMLULUĞU 92
I - 2279 sayılı Ödünç Para Verme İşleri Hakkında Kanundan
Doğan Sorumluluk 93
II -1475 sayılı İş Kanunundan Doğan Sorumluluk 93
III - 213 sayılı Vergi Usul Kanunundan Doğan Sorumluluk ...... 94
1 - VUK. mJO\′dan Doğan Sorumluluğun Şartlan 94
A - Limited Şirketin Vergi Borcunun Olması 94
B - Limited Şirketin Vergi Borcunun Ödenmemesi 95
C - Müdürlerin Kasıt ve İhmâlinin Bulunması 95
2 - VUK mJO\′dan Doğan Sorumluluğun Mahiyeti 96
IV - 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında
Kanundan Doğan Sorumluluk 96
2 - LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN TİCARET KANUNUNDAN
DOĞAN SORUMLULUKLARI 97
I - Limited Şirket Müdürlerinin Ticaret Kanunundan Doğan
Sorumluluk Hâlleri . 97
1 - Ödemelerin Doğru Olmamasından Doğan Sorumluluk 99
2 - Dağıtılan ve Ödenen Kâr Paylarının Hakiki Olmamasından
Doğan Sorumluluk 100
3 - Kanunen Tutulması Gereken Defterlerin Mevcut Olmaması
veya Bunların İntizamlı Bir Surette Tutulmamasından
Doğan Sorumluluk 100
4 - Ortaklar Genel Kurulunca Alınan Kararların Sebepsiz Olarak
Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk 102
A - Ortaklar Genel Kurulunun Muteber Bir Kararı Mevcut
Olmalıdır 102
B - Ortaklar Genel Kurulu Kararının İcra Edilmemesi İçin
Muhik Bir Sebep Bulunmamalıdır 103
a - Genel kurul Kararının Bâtıl Olması 103
b - Genci Kurul Kararının Şirket Menfaatine Uygun
Bir Karar Olmaması 105
c - Genel Kurul Kararının İcrasının İmkânsız Olması . . . 106 d - Genel Kurul Kararı Aleyhinde İptal Dâvası
Açılmış Olması 106

Sayfa
5 - Müdürlerin Sebebiyet Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk . 106
A - Ehil Müdür Tayin Etmemek . . 106
B - Zararlı İslere Müsamaha Göstermek 107
6 • Esas Sermayenin Değiştirilmesinde Kanun Hükümlerine
Uyulmamış Olmasından Doğan Sorumluluk 107
7 - Genel kurul Kararı Aleyhine Suiniyetle İptal Dâvası
Açılmasından Doğan Sorumluluk 107
8 - Kuruluştaki Yolsuzlukları Araştırmamadan Doğan
Sorumluluk 108
9 - Şirketin iflâs Etmesinden Doğan Sorumluluk 108
10 - Kanun ve Mukavele İle Verilen Sair Görevlerin
Yapılmamasından Doğan Sorumluluk 108
11 r Haksız Fiillerden Dolayı Sorumluluk 110
12-Yanlış Beyanlardan Doğan Sorumluluk 110
13 - Şirketle Şirket Konusuna Giren Bir Muameleyi Yapma Yasağına
Uymamadan Doğan Sorumluluk 110
A - Şartlar 111
B- Şirketle Muamele Yapma Yasağına Aykırı Davranışın
Sonuçları . 111
14-Şirketle Rekabet Yasağına Aykırılıktan Doğan Sorumluluk . . . .113 A - Şirketle Rekabet Yasağına Aykırılıktan Doğan
Sorumluluğun Şanları 113
a - Yapılan Muamelenin Ortaklık konusuna Girmesi . . . 113 b - Muamelenin Kendi veya Başkası Hesabına Yahut Aynı Konu İle İlgili Başka Bir Şirkete Sınırsız Sorumlu
Ortak Sıfatıyla Yapılması 113
c - Diğer Ortakların Müsaadesinin Olmaması 114
d - Kusurun Şart Olmaması . 114
B - Rekabet Yasağına Aykırı Davranışın Sonuçları 114
II - Limited Şirket Müdürlerinin Sorumluluğunun Hukuki Mahiyeti . 115
A - Limited Şirketle, Limited Şirket Müdüıii Arasındaki
Münasebetin Hukuki Mahiyeti .• 115
a - Limited Şirketle Müdürler Arasındaki Münasebet Kanuna
veya Akde Dayanır 115
aa - Kanuna Dayanma Hâli 115
bb - Akde Dayanması Hâli 116
b - Müdürlerle Şirket Arasındaki Akit Bir Vekâlet Akdidir . . 116

Sayfa
B - Müdürlerin Sorumluluğuna Tatbik Edilecek Hükümlerin
Hukuki Mahiyeti 116
a - Bazı Hâllerde Müdürlerin Sorumluluğu Akdi
Sorumluluktur 117
b - Diğer Bazı Hâllerde de Müdürlerin Sorumluluğu Bir
Haksız Fiil Sorumluluğudur . . 118
III - Limited Şirket Müdürlerine Karşı Açılacak Sorumluluk Dâvası . 118
A - Sorumluluk Dâvasının Tarafları . . . 119
a - Sorumluluk Dâvasında Davalılar 119
b - Sorumluluk Dâvasında Davacılar 119
aa - Limited Şirketin Dâva Hakkı 119
aaa - Şirket Genel Kurulu Limited Şirket Müdürleri
Aleyhine Dâva Açılmasına Karar Vermiş Olmalıdır 120 bbb - Azınlık Hakkı Sahiplerinin Limited Şirket Müdürleri Aleyhine Dâva Açılması Hususunda
Oy Kullanmaları 121
bb - Ortakların Dâva Hakkı 121
cc - Şirket Alacaklılarının Dâva Hakkı 122
aaa - Şirket Alacaklılarının Dâva Hakkını Haiz
Olduğu Hâller , . 122
bbb - Şirket Alacaklılarının Dâva Hakkının Bağlı
Olduğu Şartlar 122
dd - Üçüncü Şahısların Dâva Hakkı 123
B - Sorumluluğun Müyyidesi 123
a - Sorumluluğun Müeyyidesi Olarak Tazminat 123
b - Sorumluluğun Diğer Müyyideleri ; 124
C - Limited Şirket Müdürlerine Karsı Açılacak Sorumluluk
Dâvalarında Zamanaşımı 124
a - Ticaret Kanununun 309\′nca Maddesinin Düzenlediği
Genci Mahiyetteki Zamanaşımı 125
bb - TK. m.309\′un Öngördüğü Çeşitli Zamanaşımı Süreleri 125
aaa - İki Yıllık Zamanaşımı Süresi 125
bbb - Beş Yıllık Zamanaşımı Süresi 126
ece - Ceza Zamanaşımı Süresi 126
XI

Sayfa
b - Ticaret Kanununun Özel Bir Zamanaşımı Öngördüğü
Sorumluluk Halleri 127
c - Ticaret Kanununun Zamanaşımı Koymadığı Sorumluluk
Hâlleri ve Bu Hâllere Uygulanacak Zamanaşımı 128
D - Sorumluluk Dâvasının Usuli Hükümleri 128
a - Yetkili (Salahiyetli) Mahkeme 128
b - Görevli (Vazifeli) Mahkeme 130
SONU.Ç 131
BİBLİYOGRAFYA 135
XII