Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (4)      Temmuz (128)      Haziran (105)      Mayıs (66)

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ( HAGB )

Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ( HAGB )



Sayfa Sayısı
:  
120
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2014
ISBN NO
:  
978-975-02-2893-3

27,50 TL









Önsöz

  İlk olarak 2005 yılında Çocuk Koruma Kanunu, 2006 yılında da Ceza Mu­hakemesi Kanunu ile Türk Hukuku'na giriş yapan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" (bilinen adı ile HAGB veya HAGİB), nev'i şahsına münhasır bir müessese olma özelliğine sahiptir. HAGB, bir beraat kararı olmamakla birlikte, mahkumiyet karan olarak da nitelendirilemez. Çünkü ortada, sanığın masumi­yet/suçsuzluk karinesini sonlandıran kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulun­mamaktadır. Hal böyle olunca, HAGB'nin hukuki nitelendirmesini yapmak da güçleşmektedir. Kanaatimizce HAGB, Ceza Yargılaması Hukuku ile Ceza İnfa­zı Hukuku'nun ortasında bir yerdedir, ancak bir Ceza Hukuku müessesesi de değildir. Bu bakımdan HAGB'yi usul ve infaz hükümleri ile değerlendirmek isabetli olacaktır. HAGB'de, yapılmış bir ceza soruşturması, henüz bitmese de kovuşturmanın yerel mahkeme aşamasının tamamlanmak üzere olduğu bir yar­gılama mevcuttur. Mahkeme, yaptığı yargılamada sanığın suç işlediğine inan­mış olup, esasında mahkumiyet kararını ilan etmek ister. Kanun koyucu, yargı­lamaya konu suç ve faille ilgili bazı şartlar kabul etmek suretiyle sanığa mah­kumiyetten, cezadan ve dolayısıyla adli sicil, yani sabıka kaydından kurtulmak için bir yol önermektedir. Bu yol, bir anlamda şartları taşıyan sanığa tanınmış bir hak olsa da. esasında cezalandırma yetkisine sahip olan Devlet tarafından sanığa sağlanan bir lütuftur. Devlet, kasıtlı suç işlediği iddia edilen ve mahkum edilme ihtimali kuvvetlenen sanığın cezalandırılmasını toplumdan geçici süre ile tasfiye edilmesini ve sabıka kaydı ile lekelenmesini istememektedir.  

HAGB, hapis cezasının ertelenmesinden, kısa süreli hapis cezasının seçe­nek yaptırımlara dönüştürülmesinden ve para cezasından farklıdır. HAGB bir tür uzlaşma gibi gözükse de, elbette HAGB'de mağdurun rızası, şikayetten fe­ragati veya vazgeçmesi aranmaz.

 

Çok eleştirilse de. yargılama sırasında şartları tam manası ile incelenip tes­pit edilmediği ileri sürülse de, hatta kimisine göre suçu artıran bir müessese olduğu düşünülse de HAGB, deyim yerinde ise sanığa altın tepside sunulan bir nimettir.

  Hakkında ceza davası açılan insanlar suç işlediklerini kabul etmezler. Bu yönde genel bir eğilim vardır. Bu sebeple, gerçekten suç işlediğine inanmayan ve konuyu hak arama hürriyeti kapsamında kanun yoluna taşımak isteyen sanıklar yönünden HAGB'nin yararlı olmadığı düşünülebilir. Ancak sanığın suçu işlediğine dair aleyhte delillerin olduğu ve yargılamanın mahkumiyet ile bitece­ği netleşen bir dava ile ilgili ceza, mahkumiyet ve sabıka kaydından HAGB ile kurtulmak mümkün olabilecektir. HAGB'nin suç işlemek isteyenleri cesaretlen­dirdiği, cezanın caydırıcılığını ve ödeticiliğini engellediği ileri sürülebilir.  

HAGB ile cezanın fonksiyonlarının uyumlu olduğu söylenemez. Ancak HAGB'nin bir beraat kararı olmadığını, denetim süresinde kasti suç işleyen sanık hakkında verilen HAGB kararının ortadan kaldırılacağını, denetim süre­sinde dava zamanaşımı işlemediği için yargılamaya devam edilip mahkumiyet hükmünün ilan edileceğini, bu özelliği ile HAGB'nin kurtuluş yolu olmakla birlikte, sanığın beş yıl süre ile denetimde kalmasını sağladığını gözardı etme­mek gerekir.  

Netice itibariyle; HAGB'nin Türk Hukuku ile uyumlu olmadığı, nev'i şah­sına münhasır özelliklerinin ceza yargılamasında önemli sorunlara yol açtığı, bu sebeple kaldırılıp yerine yeni bir müessese de önerilmeksizin, "cezanın ertelen­mesi" müessesinin güçlendirilmesi gerektiği ileri sürüldüğü gibi, bunun aksine HAGB'nin güçlendirilmesi ve HAGB kapsamına giren hapis cezası süresinin beş, en azından üç yıla çıkarılmasının isabetli olacağını savunanlar da bulun­maktadır.

 

Bu çalışmada desteklerini esirgemeyen Av. Ertekin Aksüt'e, Av. Mahmut Canşenyurt'a ve Stj. Av. Belma Eren'e, Seçkin Yaymevi'nin kıymetli çalışanla­rına, özellikle Sayın Koray Seçkin'e, sahile tasarımını hazırlayan Sayın Ömer Candan'a ve kapak tasarımını hazırlayan Sayın İsmail Çam ile Hukuk Yayınları Editörleri Sayın Av. Mutlu Dinç'e ve Av. Dilek Pala Kaya'ya teşekkürlerimizi sunarız.

 

28.04.2014, Üsküdar

Prof. Dr. Ersan ŞEN - Av. Mert MAVİŞ

 

İçindekiler

  Önsöz............................................................................................................ 7

Kısaltmalar................................................................................................................................. 11

1.  HAGB Hakkında Genel Açıklama ve HAGB'nin Şartları.................................................... 13

a.  HAGB'nin Objektif Şartı.......................................................................................................... 16

b.  HAGB'nin Sübjektif Şartı........................................................................................................ 21

c.  HAGB Yasağı........................................................................................................................ 23

2.  HAGB ve Zarar........................................................................................................................ 28

a. Genel Olarak Zarar Kavramı.................................................................................................. 28

b. Maddi Zararın Tespiti............................................................................................................. 35

  1. HAGB'de Sanığın Muvafakati............................................................................................... 37
  2. HAGB'nin Sorulma Zamanı.................................................................................................. 40
  3. HAGB Kararı............................................................................................................................ 41

a. Gerekçeli Olması................................................................................................................... 41

b. Zamanı.................................................................................................................................. 43

c. Muhafazası........................................................................................................................... 43

6.  HAGB Kararına Karşı Başvurulacak Kanun Yolları........................................................... 47

a.  Olağan Kanun Yolu............................................................................................................... 47

aa. itiraz................................................................................................................................. 47

bb. Birden fazla sanıklı dosyada HAGB kararına itiraz.......................................................... 55

b.  Olağanüstü Kanun Yolları..................................................................................................... 56

aa. Kanun Yararına Bozma........................................................................................................... 56

bb. Yargılamanın Yenilenmesi......................................................................................................... 57

  1. HAGB ve Yargılama Ücreti................................................................................................... 60
  2. HAGB Kararı Sonrası Vekalet Ücreti.................................................................................. 61
  3. HAGB'de Dava Zamanaşımı................................................................................................. 62
  1. HAGB'de Davanın Düşmesi............................................................................................... 64
  2. HAGB ve Hapis Cezasının Ertelenmesi........................................................................... 66
  3. HAGB ve Uzlaşma................................................................................................................ 68
  4. Şikayete Bağlı Suçlar ve HAGB.......................................................................................... 71
  5. Denetimli Serbestlik Süresi İçerisinde İşlenen Suç Neticesinde Açıklanması
    Geri Bırakılan Hükmün Ertelenemeyeceği, Adli Para Cezasına ya da Alternatif
    Yaptırıma Çevrilemeyeceği.............................................................................................. 71
  1. HAGB ve Koruma Tedbirleri...................................................................................................... 74
  2. HAGB ve Cezayı Ortadan Kaldıran Etkin Pişmanlık.................................................................... 74
  3. HAGB ve Seçenek Yaptırım Olarak Adli Para Cezası................................................. 77
  4. HAGB ve Suç Vasfının değişmesi............................................................................................. 78
  5. Suç İşlemek için Örgüt Kurma Suçunda HAGB ve Şartlarının İncelenmesi................................ 81
  6. HAGB ve Müsadere.................................................................................................................. 83
  7. HAGB Kararının Kamu Görevi/Memuriyet Üzerindeki Etkisi....................................................... 85
  8. Adli Sicil Kaydından Silinme Koşulları Varlığı Halinde HAGB Kararı
    Verilebileceği....................................................................................................................... 94
  9. HAGB Yer Olmadığına Dair Kararın Temyizi............................................................................. 100
  10. HAGB Kararı Bozulduktan Sonra Yeni Esas............................................................................ 101
  1. HAGB Kararının Kaldırılması Sonrasında Mahkemenin Kararı............................................... 101
  2. HAGB Kararını Veren Hakimin Değişmesi............................................................................. 103
  3. HAGB Kararının Kaldırılmasının Duruşmalı Yapılması Zorunluluğu......................................... 104
  4. Kişi Hakkında Birden Fazla HAGB Kararı Verilebilir mi?.......................................................... 105
  5. HAGB'de Denetim Süresi ve Denetimli Serbestlik Tedbirleri................................ 108
  6. HAGB'nin Ceza İnfaz Rejimine Etkisi........................................................................... 112
  7. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesinin HAGB'ye Bakışı............................................ 114
  8. HAGB Müessesesine İlişkin Genel Tespit ve Eleştiriler.......................................... 118