Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Eylül (188)      Ağustos (69)      Temmuz (109)      Haziran (79)

Denizde Kurtarma Yardım

Denizde Kurtarma Yardım



Sayfa Sayısı
:  
144
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
1962

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...









GİRİŞ


Deniz Hukukunda önemli meselelerden biri de Kurtarma - Yardım müessesesidir. Bunun tarihi denizde seyrüsefer kadar eskidir. Zira, de¬nizde seyrederken, maruz kaldıkları tehlikeler ve uğradıkları kazalar¬dan kendi vasıtalarıyla kurtulamayacak durumda olan gemilerin selâ¬mete ulaştırılabilmesi için daima hariçten müdahale icab etmiştir. Böy¬lece, çok fevkalâde şartlar altında ifa edilen bir hizmetin hukuken tan¬zimi ihtiyacı aşikârdır.


Malûm olduğu üzere, Deniz Hukukunun bariz hususiyetlerinden biri, enternasyonal oluşudur. Zira, bu hukuk branşındaki kaideler tara¬fından tanzim edilen münasebetlerde bütün ilgililerin aynı milletten ol¬masına çok ender rastlanır1.


Bu sebeple, Deniz Hukukunun birçok müesseselerinde olduğu gibi Kurtarma - Yardım mevzuunda da şiddetle ihtiyaç duyulan tevkid, tam manâsıyla tahakkuk ettirilmiş bulunmaktadır. Şöyleki:


Evvelâ, S enternasyonal münasebetlerde Millî Hukuklardan evveJ tatbik edilecek olan bir Konvansiyon tanzim edilmiştir.


Saniyen, bu mevzudaki tevhid ihtiyacının kuvveti, birçok Millî Hu¬kuklar tarafından Konvansiyonun prensiplerinin aynen benimsenmesine de sebep olmuştur. Şu halde üzerinde oldukça çalışılmış bir mevzu kar¬şısında bulunmaktayız.


işte, Kurtarma - Yardım′ın mevzu olarak seçilmesinde, müessese¬nin bizatihî haiz olduğu ehemmiyete, Türk Hukuku bakımından kayde¬dilecek, Enternasyonal vasfı haiz bir yemlik de inzimam ederek âmil ol¬muştur.

Bu yenilik şudur :


1.2.1913 tarihinden beri mer′iyette bulunan "Denizde Kurtarma -Yardım′a dair bazı kaidelerin birleştirilmesi hakkındaki Brüksel Konvan-


1) Bakınız: M. N. Göknil, İDeniz Hukukunun birleştirilmesinde Enter¬
nasyonal Konvansiyon ve Kaideler, , ,


siyonu"2 na, memleketimiz Lozan Muahedesinin 100 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası ile iltihak etmeyi taahhüt etmişti. Bunu yerine getirmek için, 9/6/1937 tarih ve 3226 sayılı Kanunla, Hükümete iltihak husu¬sunda selâhiyet verildi. Fakat muamelesi oldukça uzun sürerek ancak 16/E^Iül/1955 de tekemmül etmiş ve iltihakımız bu tarihten itibaren mer′iyete girmiş bulunmaktadır.


Böylece Millî Hukukumuzda, 1929 tarihli eski Deniz Ticaret Ka¬nunumuzun kabulünden beri, mehazımız olan Alman Ticaret Kanunun¬dan naklen birçok prensiplerini benimsemiş olduğumuz Konvansiyon′a Enternasyonal münasebetlerde de tâbi bulunmaktayız.


Kurtarma - Yardım mevzuunda sadece Brüksel Konvansiyonu ve Türk Hukuku ele alınmak suretiyle bir tahdit yapılmıştır. Diğer Millî Hukuklardan ancak, bu iki hukuk sistemine ait kaideleri aydınlatmak üzere veya Konvansiyonun Millî Hukuklara bıraktığı hususlar için bah¬sedilmiştir. Bunun sebebi, Konvansiyonun tatbik sahası çok geniş tutul¬duğundan, bizim taraf olduğumuz bir Kurtarma - Yardım hâdisesinde, Konvansiyon Âkidi olmayan bir Millî Hukuk kaidelerini tatbik etme-aniz ihtimalinin pek varit olmayacağıdır. Filhakika, Konvansiyonun 15 inci maddesine göre: gerek kurtaran veya yardım eden, gerek kurtarı¬lan veya yardım gören taraf, Âkit Devletlerden birine mensupsa, bütün ilgililer hakkında Konvansiyon hükümleri tatbik edilir.


Türk Hukukunu izah ederken, Ticaret Kanununun bu mevzua mü¬teallik hükümleri esas alınmış, bunlann hududu dışında kalan içsular-daki Kurtarma - Yardım ve enkaz kurtanlması üzerinde durulmamışta.. Zira bunlar ayn birer etüd mevzuu olabilecek genişliktedir.


Tetkik sırasında Fransız Hukukundan biraz fazlaca bahsedilmest-nin sebebi, adı geçen hukuktaki zengin Jurisprüdans′ın, Brüksel Kon¬vansiyonunu aynen kopye eden 1916 tarihli Kanunun tatbikatı olma» dolayısiyle, Konvansiyon veya gene aynı menşeli Türk Hukuku kaide¬lerini de aydmlatabilmesidir.


Giriş kısmına son verirken, bu etüdün hazırlanması sırasında ve ba¬sılması için yakın alâkalarım esirgemeyen muhterem hocam, Ord. Prof» Mazhar Nedim Göknil ile Prof. Dr. Haydar Arseven′e teşekkürlerimi arzederim.


2) Konvansiyonun asıl ismi bu olup, etüdün başlığında kısaltılarak ya¬zılmıştır.


ÎÇİHDEKÎLER



Sayfa
GİRİŞ x

3
§ 1 — TARİHÇE


I — Teknik şartların tarihçeye tesiri 3
3
3 5
7
8
12
15 15 16 17 17 19
21 21 21 22 22 23
II — Umumî tarihçe ,
1 — Örf âdet ve kaideler devri
2—′ Ordonnance′ler devri
3 •— Kanunlar devri
4 — Konvansiyon devri
III — Türkiyede Tarihçe
§ 2 — KmTARMA - YARBIM′DA MEFHUM TEFRİKİ
I ı— Brüksel Konvansiyonundan evvel
II — Brüksel Konvansiyonunda
III — Brüksel Konvansiyonundan sonra
1 — Yabancı Hukuk
2 — Türk - Alman Hukuku
§ .3 — KURTARMA - YARDIM′IN UNSURLARI
I — Tehlike
1 — Tarifi ve mahiyeti
2 — Mevcut veya muhtemel oluğu ...
3 — Objektif veya sübjektif oluşu
4 — Yeri
5 — Kurtarıcı veya yardımcı′yi da tehdit etmesi şart
. ... 23
24
24
a) Deniz,gemisi 24
aa) Ticaret gemisi 26
bb) Harp gemisi 27
cc) Diğer gemiler 28
b) İçsu gemisi 28
mıdır? s
II — Kurtarılan veya Yardım gören
1 — Gemi ---

IV
2 — Gemide bulunan şeyler 29
a) Yük 29
b) Navlun ve Yolcu taşıma ücreti 30
c) Bagajlar ve zâti eşya 31
d) İnsan 31
III — Kurtarma veya Yardım 32
1 — Umumî olarak bir Kurtarma - Yardım ne zaman mu-
teber bir müdahale sayılır 32
a) Makul mümanaat meselesi 32
b) Bir hizmet borcunun bulunmaması 33
2 — Kurtarın veya yardımcı 34
a) Gemi olması şart mıdır? 34
b) Kurtarıcı veya yardımcı gemiler 35
aa) Deniz gemisi ... ... 35
bb) îçsu gemisî 36
cc) Kurtarılan veya yardım gören geminin dona¬
tanına ait gemi 36
c) Şahıs 39
aa) Üçüncü şahıs 39
bb) Kılavuz 39
cc) Gemi adamı 43
3 — Kurtarma - Yardım′m şekli ... 48
a) Maddî bir hizmet 48
aa) Gemi ile çekme (Römorkaj) 48
bb) Gemi ile sair hizmet 56
cc) Ferdî yardım 57
b) Fikrî hizmet 57
aa) Gemi ile 57
bb) Ferden 58
IV — Faydalı Netice 59
1 — Tarifi 59
2 — Masraf ve zararların tazmini için de şart mıdır? ... 61


â 4 — KURTARMA - YARDIM′IN HUKUKİ MAHİYETİ 63


I ,— Borçlar Hukukunda mevcut müesseselerden biri olarak
izah eden görüşler 63
1 .— Vekâleti olmadan başkası hesabına tasarruf 63
a) Nazariye 63
b) Tenkidi 63
c) Netice 64

V
2 — Haksız İktisap 65
a) Nazariye 65
b) Tenkidi 65
c) Netice 66
3 — Mukavele 68
a) Nazariye 68
b) Tenkidi 68
c) Netice 6g
II — Deniz Hukukuna has hususî bir müessese olarak izah eden
görüşler 69
III — Netice 70


§ 5 — KURTARMA - YARDIM MUKAVELESİ 73


I — Mevzuu ve Mahiyeti 73
1 — Mevzuu 73
2 — Mahiyeti 73
a) Borçlar Hukukunda mevcut mukavele tiplerinden
biri olarak izah edenler 73
b) Deniz Hukukuna has bir mukavele olarak izah
edenler 75
c) Netice 76
II — Tarafları ve şekli 80
1 — Taraflar 80
a) Yardım gören veya kurtarılan bakımından 80
b) Yardımcı veya kurtarıcı bakımından 81
2 — Şekil 81
III — Mukavelenin tâdili veya iptali 85
1 — Umumî olarak 85
2 — Brüksel Konvansiyonundaki hal şekli 86

a) Tâdil veya iptalin mümkün olduğu haller 86
b) Tâdil veya iptal talebinde bulunabilecekler ... 86
c) Hâkimin selâhiyeti 87
d) Müddet 90
3 — Kurtarma - Yardım mukavelesinin tâdil ve iptaline
müteallik hükümlerin hukukî mahiyeti 90


8 6 _ KURTARMA - YARDIM ÜCRETİ 96


I — Ücretin tayini 96
1 — Usûl 96
2 — Tayinde gözetilecek hususlar 99
a) Umumî olarak 99

VI
b) Kurtarma - Yardım hizmetinin taraflarına ait
esaslar 99
aa) Bunlar hakkında umumî mülâhazalar 99
bb) Yardım eden veya kurtarana ait esaslar ... 101
cc) Yardım gören veya kurtarılana ait esaslar ... 105
c) Jürisprüdans menşeli bir husus ve tenkidi 108
d) Ücrete girmeyen masraflar 109
e) Faiz no
II — Ücretin indirilmesi veya hiç verilmemesi 110
III — Ücretin taksimi m
1 1— Müteaddit kurtarıcı veya yardımcılar arasında ... 111
2 — Bir kurtarıcı veya yardımcı geminin ilgilileri arasında 111
IV — İnsan kurtaranların hakları 113
§ 7 — KURTARMA - YARDIM ÜCRETİ BORCUNUN ÖDENMESİ ... 117
I — Kurtarma - Yardım ücreti alacaklısı ve borçlusu 117
1 — Talep ve dâva hakkına sahip olanlar 117
2 — Borçlu ve Dâvâlılar 119
II — Kurtarma - Yardim ücreti borcundan mütevellit mes′uliyet 121
1 — Türk Hukukunda 121
a) Umumî olarak 121
b) Donatanın mes′uliyeti 122
c) Kaptanın mes′uliyeti ... 123
d) Gönderilen′in mes′uliyeti ... ... 123
2 — Enternasyonal Hukukta 124
III — Kurtarma - Yardım ücretine, gemi ve yük üzerinde bahşe-
dilen imtiyaz ve teminat 125
1 — Türk Hukukunda .....: ... 125
a) Rehin hakkı 125
b) Hapis hakkı 127
2 — Enternasyonal Hukukta 128
IV — Müruruzaman 128
S g, _ TÜRKİYEDE KURTARMA - YARDIM REJİMİ 130
I — İnhisar 130
1 — Umumî olarak 130
2 — Bugüne kadar 130
3 — Bugünkü durum < ... 131
II — Kabotaj Kanunu • 133

VII

S 9 — AMME HUKUKU BAKIMINDAN KURTARMA - YARDIM.


I — Yardım mecburiyeti
1 — Enternasyonal Hukukta
a) Umumi olarak ..
b) Çatma halinde .
2 — Türk Hukukunda ..
ferdî
a) Umumî olarak ..
b) Çatma halinde II — Kıyı Devleti âmme hukuku ile kurtarıcı ve kurtarılan
tarafların menfaatlerinin çarpışması III — Devletin doğrudan doğruya hizmeti

Netice

143