Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Mart (145)      Şubat (207)      Ocak (115)      Aralık (118)

Çevre Hukuku Doğal Çevrenin Korunması

Çevre Hukuku Doğal Çevrenin Korunması



Sayfa Sayısı
:  
415
Kitap Ölçüleri
:  
16*24
Basım Yılı
:  
2017
ISBN NO
:  
978-605-300-186-7

57,00 TL









Profesörlük başlıca araştırma eseri olarak yazdığım “Çevre Hukuku – Doğal Çevrenin Korunması-” adlı eserimin,  okuyucuların gösterdiği ilgi nedeniyle birinci baskısının tükenmesi üzerine, kitabın ikinci baskısını yenileme ihtiyacı doğmuştur. Kitabımın ders kitabı olarak bazı fakültelerce okutulması benim için ayrıca bir onur olmuştur. Değerli okuyuculara, sevgili öğrencilere kitaba gösterdikleri ilgi için teşekkür ederim.

Kitabın birinci baskısından sonra, aradan geçen zamanda çevrenin korunmasına ilişkin yasal düzenlemelerde özellikle yönetmeliklerde birçok değişiklik olmuştur. Bu yönetmelikler yeniden gözden geçirilerek güncellenmiş, kurumlar tekrar değerlendirilmiş, konu ile ilgili yeni kaynaklar bu baskıda kitaba eklenmiştir. Türk Hukukunda çevrenin korunmasını sağlamaya yönelik hukuki yollar kapsamında Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Hukuk daireleri kararları, Kamu Denetçiliğine Başvuru ve Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru kararlarına kitapta yer verilmiştir. Özellikle TCK’da düzenlenen “çevrenin kasten kirletilmesi (TCK m.181)” ve “çevrenin taksirle kirletilmesi (TCK m.182)” suçlarına ilişkin 2016-2017 yılları arasındaki Yargıtay içtihatları ile okuyucunun uygulamayı görmesi sağlanmıştır.

İÇİNDEKİLER
İKİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ....................................................................................VII
BİRİNCİ BASKIYA ÖNSÖZ..................................................................................IX
İÇİNDEKİLER.....................................................................................................XI
KISALTMALAR.................................................................................................XXI
BİRİNCİ BÖLÜM
ÇEVRENİN KORUNMASI, ÇEVRE HAKKI
§ 1. ÇEVRENİN KORUNMASI.....................................................................1
I. Çevre Kavramı...................................................................................1
II. Çevresel Sorunlar..............................................................................2
III. Çevrenin Korunması..........................................................................7
A. Çevrenin Korunmasına İlişkin Yaklaşımlar..................................8
B. Çevrenin Korunmasında Benimsenen İlkeler...........................12
1. Bütünleşme ilkesi...............................................................13
2. Önleme İlkesi.....................................................................15
3. Kirleten Öder İlkesi............................................................18
4. İhtiyat İlkesi........................................................................19
§ 2. ÇEVRE HAKKI...................................................................................21
I. Çevre Hakkı......................................................................................21
A. Çevre Hakkı Kavramı ve Niteliği................................................21
B. Çevre Hakkının Unsurları..........................................................23
C. Çevre Hakkının Kabul Ediliş Süreci............................................25
D. Uluslararası Belgelerde Çevre Hakkı.........................................28
E. Anayasalarda Çevre Hakkı........................................................35
1. Bazı Ülkelerin Anayasaları..................................................36
2. 1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası................................39F. Çevre Hakkının Kullanımı..........................................................43
1. Genel Olarak......................................................................43
2. Usulü Haklar.......................................................................45
a. Bilgiye Erişim Hakkı.....................................................45
b. Katılım Hakkı...............................................................48
c. Başvuru Hakkı..............................................................55
II. Çevrenin Korunması ve İnsan Hakları İlişkisi...................................56
A. Genel Olarak.............................................................................56
B. Uluslararası Hukukta Çevrenin Korunması ve İnsan Hakları
Arasındaki Bağlantı...................................................................57
C. Çevrenin Korunmasının Bazı İnsan Hakları ile İlişkisi................60
1. Yaşam Hakkı.......................................................................60
2. Sağlık Hakkı........................................................................62
3. Kalkınma Hakkı...................................................................64
III. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Çevre Hakkı...........66
A. Sözleşmenin 2. Maddesi...........................................................66
B. Sözleşmenin 6. maddesi...........................................................68
C. Sözleşmenin 8. maddesi...........................................................73
D. Sözleşmenin 10. maddesi.........................................................82
İKİNCİ BÖLÜM
ÇEVRENİN ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI,
AVRUPA BİRLİĞİNDE ÇEVRENİN KORUNMASI,
TÜRK HUKUKUNDA ÇEVRENİN KORUNMASI,
ÇEVRENİN KORUNMASINDA HUKUKİ YOLLAR
§ 1. ÇEVRENİN ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI............................85
I. Genel Olarak....................................................................................85
II. Uluslararası Çevre Politikaları..........................................................86
A. Uluslararası Çevre Politikalarına Duyulan İhtiyaç.....................86
B. Uluslararası Çevre Politikalarının Gelişimi................................89
C. Uluslararası Çevre Politikalarını Belirleyen Aktörler................94
1. Devletler............................................................................94
2. Uluslararası Örgütler..........................................................95
3. Hükümet Dışı Kuruluşlar....................................................96
XIIIII. Uluslararası Örgütlenme.................................................................98
A. Genel Olarak.............................................................................98
B. Birleşmiş Milletler...................................................................100
1. Birleşmiş Milletlerin Çevrenin Korunmasındaki Rolü......100
2. Çevre Alanında Faaliyet Gösteren Birleşmiş Milletler
Küresel Kuruluşları...........................................................102
a. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
(UNECE).....................................................................103
b. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP).........104
c. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü
(UNESCO)..................................................................105
d. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO).......105
e. Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu
..................................................................................106
f. Birleşmiş Milletler Dünya Sağlık Örgütü (WHO).......106
g. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO)...........................106
h. Birleşmiş Milletler Habitat Programı........................107
ı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)...............107
aa. Çevresel Yönetişim Alt Programı........................111
bb. Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi.................112
C. İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD).........................113
D. Dünya Ticaret Örgütü.............................................................117
E. Avrupa Konseyi.......................................................................117
F. Avrupa Birliği..........................................................................121
1. Avrupa Birliği’nde Ortak Çevre Politikasının Oluşturulma
Nedenleri.........................................................................121
2. Avrupa Birliği Çevre Kurumları........................................124
a. Çevre Genel Müdürlüğü............................................124
b. Avrupa Çevre Ajansı..................................................125
c. Avrupa Birliği Çevre Hukuku’nun Uygulanması ve
Yaptırımı Ağı..............................................................125
d. Avrupa Yatırım Bankası.............................................126
e. Avrupa Çevre İlkeleri.................................................126
IV. Çevrenin Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmeler................126
XIIIA. Genel Olarak...........................................................................126
B. Havanın Korunmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmeler..........129
1. Ozon Tabakasının Korunmasına Dair Viyana Sözleşmesi 129
2. Ozon Tabakasını İncelten Maddelere Dair Montreal
Protokolü.........................................................................129
3. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu Uzun
Dönemli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi....................130
4. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi..131
5. Kyoto Protokolü...............................................................131
6. Paris Anlaşması................................................................132
C. Suyun ve Denizlerin Korunmasına İlişkin Uluslararası
Sözleşmeler.............................................................................134
1. Akdeniz’in Deniz Ortamı ve Kıyı Bölgesinin Korunması
Sözleşmesi........................................................................134
2. Karadeniz’in Kirliliğe Karşı Korunması Sözleşmesi...........135
3. Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine
İlişkin Sözleşme................................................................136
4. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi..................136
D. Doğanın ve Biyolojik Çeşitliliğin Korunmasına İlişkin
Uluslararası Sözleşmeler.........................................................136
1. Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası
Öneme Sahip Sulak Alanlar Sözleşmesi...........................136
2. Washington Nesli Tehlikede Olan Yabani Bitki ve Hayvan
Türlerinin Ticaretinin Düzenlemesine Dair Sözleşme......137
3. Avrupa’nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma
Sözleşmesi........................................................................137
4. Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi............138
5. Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi....138
6. Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu
Endüstriyel Kazaların Sınıraşan Etkileri Sözleşmesi.........140
7. Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair
Sözleşme..........................................................................141
V. Atıklar ve Kirleticilerden Korunmaya İlişkin Uluslararası Sözleşmeler
.......................................................................................................141
A. Birleşmiş Milletler Tehlikeli Atıkların Sınır Ötesi Taşınımının ve
Bertarafının Kontrolüne İlişkin Sözleşme...............................141
XIVB. Birleşmiş Milletler Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Stockholm
Sözleşmesi..............................................................................142
C. Petrol Kirliliği Zararlarının Tazmini İçin Bir Fonun Kurulmasıyla
İlgili Uluslararası Sözleşme.....................................................143
D. Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu İle İlgili
Uluslararası Sözleşme.............................................................143
E. Bazı Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası
Ticaretinde Ön Bildirimli Kabul Usulüne Dair Rotterdam
Sözleşmesi..............................................................................143
§ 2. AVRUPA BİRLİĞİNDE ÇEVRENİN KORUNMASI.................................144
I. Avrupa Birliği Çevre Hukukunun Gelişimi......................................144
A. Genel Olarak...........................................................................144
B. Avrupa Birliği’nin Temel Hukuk Belgelerinde Çevre...............146
1. 1987 Avrupa Tek Senedi..................................................146
2. Maastricht Antlaşması.....................................................147
3. 1997 Amsterdam Antlaşması ve 2001 Nice Antlaşması. .147
4. Avrupa Birliği Antlaşması.................................................148
5. Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma..................149
6. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı.....................................149
C. Çevre İle İlgili Yasal Düzenlemeler..........................................150
1. Aarhus Sözleşmesi...........................................................151
2. Çevre Konusundaki Bilgilere Ulaşım Yönergesi...............152
3. Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönergesi........................152
4. Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönergesi...................153
5. Atık Çerçeve Yönergesi....................................................154
6. Endüstriyel Emisyonlara İlişkin Yönerge..........................156
7. Çevre Eylem Programları.................................................157
II. Avrupa Birliği Çevre Hukukunun Temel İlkeleri ve Hedefleri........158
A. Temel İlkeler...........................................................................158
B. Hedefler..................................................................................160
III. Avrupa Birliği Çevre Hukukunun Temel Uygulama Alanları..........162
A. Havanın Korunması.................................................................162
B. Yaşamın Korunması................................................................163
C. Suyun Korunması....................................................................163
XVD. Ormanların Korunması...........................................................164
E. Atık Yönetimi..........................................................................164
F. Endüstriyel Kirlilik Kontrolü ve Risk Yönetimi.........................166
G. Kimyasallardan Korunma........................................................166
H. Radyasyondan Korunma.........................................................167
I. İklim Değişikliği Sektörü..........................................................168
§ 3. TÜRK HUKUKUNDA ÇEVRENİN KORUNMASI...................................168
I. Uluslararası Hukukun Etkisi...........................................................168
II. Çevreyi Korumaya Yönelik Kurumsal Yapı.....................................173
III. Çevrenin Korunmasına İlişkin Yasal Düzenlemeler.......................178
A. Yasal Düzenlemeler................................................................178
B. Havanın Korunması.................................................................182
C. Suyun Korunması....................................................................185
D. Toprağın Korunması...............................................................188
E. Biyolojik Çeşitliliğin ve Ekosistemin Korunması......................192
F. Atıklardan Korunma................................................................195
G. Kimyasallardan ve Tehlikeli Maddelerden Korunma..............205
§ 4. ÇEVRENİN KORUNMASINDA HUKUKİ YOLLAR................................209
I. Çevrenin Korunması Hususunda Uluslararası Mekanizmalar.......209
A. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu..........................209
B. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi..............................210
C. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar
Komitesi..................................................................................212
D. Kadınlara Karşı Ayrımcılığın Kaldırılması Komitesi..................212
E. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi.............................213
F. Uluslararası Deniz Hukuku Mahkemesi..................................213
II. Türk Hukukunda Çevrenin Korunmasını Sağlamaya Yönelik Hukuki
Yollar..............................................................................................214
A. Türkiye Büyük Millet Meclisine ve İdareye Başvuru...............214
B. İdari Yargıya Başvuru..............................................................215
C. Adli Yargıya Başvuru...............................................................219
D. Kamu Denetçiliği Kurumuna Başvuru.....................................227
E. Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru..............................231
F. İhbar Hakkı..............................................................................235
XVIÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇEVRENİN CEZA HUKUKU NORMLARIYLA
KORUNMASI
§ 1. ÇEVRE SUÇLARI..............................................................................237
I. Çevre Suçlarının Kabulü.................................................................237
II. Çevre Suçları Kavramı....................................................................240
III. Çevre Suçlarının Korumayı Amaçladıkları Hukuksal Değer...........241
IV. Türk Hukukunda Doğal Çevrenin Korunmasına Yönelik Suçlar.....242
§ 2. ÇEVRE CEZA HUKUKU.....................................................................249
I. Çevrenin Korunmasında Ceza Hukukunun Önemi........................249
II. Çevre Ceza Hukukunun Çevrenin Korunmasında Etkinliği............253
III. Çevre Ceza Hukukunun Tarihsel Gelişimi......................................256
IV. Çevre Ceza Hukukunda Korunan Hukuksal Değer.........................258
A. Korunan Hukuksal Değer........................................................258
B. Çevre Suçlarının Doğrudan Koruduğu Hukuksal Değere Göre
Gruplandırılması.....................................................................261
V. Çevresel Zararları Cezalandırma Modelleri...................................263
A. Soyut Tehlike Suçu..................................................................264
B. İdari Kural ile Bağlantılı Somut Tehlike Suçları.......................269
1. Varsayılan Tehlike............................................................272
2. Kanıtlanabilen Tehlike.....................................................275
C. İdari Kural ile Bağlantılı Somut Zarar Suçları..........................277
D. İdare Bağlantısını Ortadan Kaldıran Ciddi Çevre Kirliliği........278
§ 3. ULUSLARARASI ÇEVRE CEZA HUKUKU............................................281
I. Genel Olarak..................................................................................281
II. Avrupa Konseyi Çevrenin Ceza Hukuku Aracılığıyla Korunması
Sözleşmesi.....................................................................................284
III. Avrupa Birliği Çevre Ceza Hukuku.................................................285
A. Standartlaşmış Bir Avrupa Birliği Çevre Ceza Hukuku............285
B. Avrupa Birliği Çevrenin Ceza Hukuku Aracılığıyla Korunması
Yönergesi................................................................................287
§ 4. BAZI ÜLKELERDE ÇEVRE CEZA HUKUKU..........................................289
I. Genel Olarak..................................................................................289
II. Amerika Birleşik Devletleri............................................................289
XVIIIII. Birleşik Krallık................................................................................294
IV. Avustralya......................................................................................296
V. İtalya..............................................................................................299
VI. İsveç...............................................................................................303
§ 5. 5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU’NDA DOĞAL ÇEVRENİN
KORUNMASINA YÖNELİK SUÇLAR..................................................305
I. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Düzenlenen Çevre Suçları......305
II. Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu.................................................309
A. Genel Olarak...........................................................................309
B. Korunan Hukuksal Değer........................................................310
C. Maddi Unsur...........................................................................311
1. Fail....................................................................................311
2. Mağdur............................................................................312
3. Suçun Konusu..................................................................313
4. Hareket ve Netice............................................................322
a. Atık veya Artıkları Havaya, Suya ve Toprağa Verme.322
b. Atık veya Artıkları İzinsiz Olarak Ülkeye Sokma........334
D. Manevi Unsur.........................................................................337
E. Hukuka Aykırılık Unsuru.........................................................342
F. Suçun Nitelikli Halleri..............................................................344
1. Atık veya Artıkların Toprakta, Suda veya Havada Kalıcı
Özellik Göstermesi...........................................................345
2. Atık veya Artıkların, İnsan veya Hayvanlar Açısından Tedavisi
Zor Hastalıkların Ortaya Çıkmasına, Üreme Yeteneğinin
Körelmesine, Hayvanların veya Bitkilerin Doğal Özelliklerini
Değiştirmeye Neden Olabilecek Nitelikte Olması............347
G. Suçun Özel Görünüş Şekilleri..................................................349
1. Teşebbüs..........................................................................349
2. İştirak...............................................................................351
3. İçtima...............................................................................352
H. Yaptırım..................................................................................363
1. Gerçek Kişiler...................................................................363
2. Tüzel Kişiler......................................................................365
İ. Soruşturma ve Kovuşturma....................................................367
XVIIIIII. Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçu...............................................372
A. Genel Olarak...........................................................................372
B. Korunan Hukuksal Değer........................................................373
C. Maddi Unsur...........................................................................373
1. Fail....................................................................................373
2. Mağdur............................................................................374
3. Suçun Konusu..................................................................374
4. Hareket ve Netice............................................................374
D. Manevi Unsur.........................................................................378
E. Suçun Nitelikli Halleri..............................................................380
1. Atık veya Artıkların Toprakta, Suda veya Havada Kalıcı Etki
Bırakması.........................................................................380
2. Atık veya Artıkların, İnsan veya Hayvanlar Açısından Tedavisi
Zor Hastalıkların Ortaya Çıkmasına, Üreme Yeteneğinin
Körelmesine, Hayvanların veya Bitkilerin Doğal Özelliklerini
Değiştirmeye Neden Olabilecek Nitelikte Olması............382
F. Suçun Özel Görünüş Şekilleri..................................................384
1. Teşebbüs..........................................................................384
2. İştirak...............................................................................384
3. İçtima...............................................................................384
G. Yaptırım..................................................................................386
H. Soruşturma ve Kovuşturma....................................................389
SONUÇ.................................................................................................. 393
KAYNAKÇA............................................................................................ 403