Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Temmuz (89)      Haziran (84)      Mayıs (171)      Nisan (125)

Anonim Şirketlerde Esas Sermayenin Azaltılması

Anonim Şirketlerde Esas Sermayenin Azaltılması



Sayfa Sayısı
:  
205
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2010
ISBN NO
:  
978-605-5593-29-2

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











ÖNSÖZ Bu eserin ortaya çıkmasında ve kaynakların büyük bir çoğunluğunun te¬mininde TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Dairesi Başkanlığınca sağlanan 3 ay süreli \\\\\\\"Yurt Dışı Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı (2219)\\\\\\\" etkili olmuştur. Bu sebeple öncelikle TÜBİTAK\\\\\\\′ a katkılarından dolayı çok teşekkür ediyorum. TÜBİTAK tarafından sağlanan burs süresince araştırmalarımı sorunsuz bir şekilde yürütebilmem için destek veren ve her türlü imkanı sağlayan çok değerli bilim insanları Humboldt Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Christine WINDBICHLER\\\\\\\′ e ve Köln Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Martin HENSSLER\\\\\\\′ e sonsuz teşekkürler. Akademik çalışma yapmaya ve akademisyen olmaya karar vermemde ve sonrasında teşvik ve desteğini hiç esirgemeyen değerli ağabeyim ve hocam Prof. Dr. Veysel BAŞPINAR\\\\\\\′ a da bu vesileyle bir kez daha teşekkür etmek isterim. Araştırma görevlisi olmak amacıyla yaptığım başvuru sonrasında kendi¬leri ile tanıştığım günden bugüne kadar bana destek olan Gazi Üniversitesi Hu¬kuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilimdalı\\\\\\\′nın çok saygıdeğer öğretim üyeleri Prof. Dr. Rıza AYHAN, Prof. Dr. Oğuz Kürşat ÜNAL ve Prof. Dr. Yadigar İZMİRLİ\\\\\\\′ ye ne kadar teşekkür etsem azdır. Tüm yoğunluğuna rağmen hem bu çalışmamı hem de daha öncekileri ti¬tizlikle okuyan ve önerileri ile katkıda bulunan hocam Prof. Dr. Kemal ŞENOCAK\\\\\\\′ a bir kez de buradan teşekkür etmek isterim. Bu çalışmam sırasında da daha öncekilerde olduğu gibi sabır gösteren eşime, çocuklarıma ve destek olan tüm dostlarıma sonsuz teşekkürler. Elinizdeki eseri kısa sürede yayınlayarak bilim hayatına kazandıran Tur¬han Kitabevi\\\\\\\′ nin değerli yöneticilerine ve çalışanlarına da ayrıca teşekkür et¬mek isterim. Ekim 2010 Yrd. Doç. Dr. Hayrettin ÇAĞLAR GİRİŞ Anonim şirketler, Türk hukuk sisteminde de diğer bir çok hukuk sis¬teminde olduğu gibi sermaye şirketlerinin tipik örneğini oluşturur. Zira ano¬nim şirketlerde esas olan şirket ortaklarının kim olduğu değil, sermayenin miktarıdır. Sermaye miktarı, bazı hukuk sistemlerinde anonim şirketin kuru¬luşu aşamasından itibaren katı bir şekilde belirlenmiş ve şirketin işleyişi sırasında da değiştirilmesi sıkı kurallara bağlanmıştır. Kıta Avrupası hukuk sistemlerinde esas sermayenin şirket alacaklılarının teminatını oluşturduğu gerekçesiyle, özellikle azaltılması ve hatta bazen şirket ortaklarının çıkarla¬rının korunması adına, artırılması belirli kurallara bağlanmış ve uzun ve masraflı sayılabilecek bir sürece tabi kılınmıştır. Anonim şirketlerde sermayenin artırılması konusu daha önce başka müellitlerce ele alındığı halde sermayenin azaltılması hususu Türk huku¬kunda monografik bir çalışmaya konu olmamıştır. Ülkemizde uzun yıllar devam eden enflasyonist ekonomik düzen gereği, şirketler belirli aralıklarla kanun gereği veya ekonomik sebeplere bağlı olarak yahut ortakların isteğiy¬le sermaye artırımına gitmiş, buna karşılık uygulamada sermayenin azaltıl¬ması yoluna çok az başvurulmuştur. Uygulamada çok fazla yer bulamayan bu konu haliyle doktrinde de ayrıntılı olarak ele alınmamıştır. Ancak son yıllarda enflasyonun etkisini azaltması ile ülkemizde de sermaye azaltma yoluna başvurulması gündeme gelmeye başlamıştır. Türk Ticaret Kanunu\\\\\\\′nun mehazı olan ülkelerden Almanya\\\\\\\′da da son yıllarda sermaye azaltma yoluna başvuru sayısında artışlar görülmektedir. Nitekim 2009 yılında olağan/kurucu sermaye azaltma yoluna başvuran şirket sayısı 51\\\\\\\′e, azaltılmak istenen sermaye miktarı da yaklaşık 900 milyon Euro\\\\\\\′ ya ulaşmıştır\\\\\\\′. Bu miktar İsviçre hukukunda hem sermaye azaltan anonim şirket sayısı hem de azaltılan sermaye miktarı açısından çok daha yüksektir. Öyle ki İsviçre\\\\\\\′de tek bir şirket 2008 yılında yaklaşık 18 milyar Euro itibari değere sahip payını, sermaye azaltmak amacıyla iktisap ederek payları imha etme yoluna gitmiş ve bu işlem henüz tamamlanmadan 7 mil¬yar Euro\\\\\\\′ luk bir sermaye azaltma amaçlı iktisaba daha karar almıştır. Anonim şirketlerde sermayenin azaltılması konusu 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 396-398 maddelerinde, mehaz İsviçre Borçlar Kanunun-dakine (Art. 732-735 OR) paralel olarak düzenlenmiştir. Ancak İsviçre hu¬kukunda anonim şirketlerin bölünmesi konusu düzenlenirken bölünme sebe¬biyle sermayenin azaltılması konusu ayrıca ele alınmış ve FusG m. 32\\\\\\\′de bazı kolaylıklar getirilmiştir. 2005 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi\\\\\\\′ne sunulan Türk Ticaret Kanunu Tasarısı\\\\\\\′nda (Tasarı) da anonim şirket esas sermayesinin azaltılması konusunu düzenleyen hükümler esas itibariyle muhafaza edilmiş, ancak ilk kez bölünme konusu ve bölünme sebebiyle sermaye azaltılması konusu ay¬rıntılı olarak ele alınmış ve İsviçre hukukunda FusG m. 32\\\\\\\′dekine benzer bir düzenlemeye yer verilmiştir (Tasarı m. 162). 2007 yılı sonlarında İsviçre Parlamentosuna sunulan ve İsviçre Borç¬lar Kanunu\\\\\\\′ nun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinde reform olarak nite¬lendirilen değişiklikler yapılması amacıyla hazırlanmış olan tasarı ise halen tartışılmaya devam edilmektedir. Bu değişiklik tasarısında öne çıkan husus¬lardan biri \\\\\\\"Kapitalband\\\\\\\" olarak isimlendirilen ve Türkçe\\\\\\\′ye \\\\\\\"sınırlı esnek sermaye sistemi\\\\\\\" olarak tercüme edilebilecek olan, sermayenin belirli sınır¬lar arasında, yönetim kuruluna önceden ve belirli bir süre için verilecek yet¬ki çerçevesinde artırılıp azaltılabilmesine imkân tanıyan sistemdir. İsviçre\\\\\\\′de gündemde olan değişiklik tasarısı anonim şirketlerde ser¬mayenin azaltılmasına ilişkin hükümlerde de bazı değişiklikler öngörmekte¬dir. İsviçre hukukundaki bu güncel gelişmeye çalışmanın ilerleyen bölümle¬rinde yeri geldikçe değinilecektir. İsviçre\\\\\\\′den farklı olarak Alman hukukunda, anonim şirketlerin serma¬ye azaltması konusu çok ayrıntılı olarak (§§ 222-240 AktG) 19 madde ha¬linde düzenlenmiştir. Yine bölünme halinde sermayenin azaltılması husu¬sunda şirketlerin hukukî yapılarında meydana gelecek değişiklikleri düzen¬leyen Umvvandlungsgesetz (UmwG § 145)\\\\\\\′ de de bu husus ayrıca ele alın¬mıştır. Sermayenin azaltılması, İsviçre ve Alman hukuk sistemleri yanı sıra Avrupa Birliği üyesi devletlerin hukuk sistemleri arasında yeknesaklığı sağlamak amacıyla farklı tarihlerde çıkarılmış olan AB Yönergelerinde düzen¬lemeye konu teşkil etmiştir. Söz konusu hükümler de bilimsel çalışmamızda yeri geldikçe incelenecektir. Tezimizde Kıta Avrupası hukuk sistemlerinin yanı sıra Anglo-Sakson hukuk sisteminde sermayenin azaltılmasına ilişkin düzenlemeler ve gösterdiği özellikler konusu üzerinde de durulacaktır. Anonim şirketlerde esas sermayenin azaltılması konusu müteakip bö¬lümlerde hem yürürlükteki düzenlemelerde yer alan azaltma sebepleri ve prosedürü hem de özellikle bölünme sebebiyle sermayenin azaltılması ve diğer yeni gelişmeler açısından ayrı başlıklar halinde İsviçre, Almanya ve Avrupa Birliği düzenlemeleri ve bazen de Anglo-Sakson hukuku ile karşı¬laştırmalı olarak ele alınacak; hem azaltma çeşitleri hem de azaltma usulü ve bu arada özellikle şirketle ilişki içerisinde olan ortaklar, alacaklılar ve hatta çalışanlar açısından bir hak kaybına sebep olmadan sürecin nasıl tamamlan¬ması gerektiği konularında değerlendirmeler yapılmaya çalışılacaktır. Bu çerçevede tezin ilk bölümünde genel olarak anonim şirketlerde sermaye ve sermayenin azaltılması sebepleri ele alınacaktır. İkinci bölümde olağan ser¬maye azaltma türü, üçüncü bölümde ise diğer sermaye azaltma türleri (basit¬leştirilmiş sermaye azaltma, sermaye azaltma ve artırma işlemlerinin birlikte yapılması ve sınırlı esnek sermaye sisteminde sermaye azaltma) incelene¬cektir. Son bölümde ise sermaye azaltmanın etkileri, azaltma işlemlerinin geçersizliği ve esas sermayenin azaltılması işlemlerinden doğan sorumluluk üzerinde durulacaktır. İncelememiz sırasında vardığımız kanaatler toplu olarak değerlendir¬me ve sonuç kısmında ifade edilecektir. İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BOLUM GENEL OLARAK ESAS SERMAYE VE AZALTILMASI 1 GİRİŞ 1 2. ESAS SERMAYE 5 I. Kavram ve Terminoloji 5 II. Esas Sermaye Sisteminin Temel Özellikleri 6 A.Belirli Olması 6 B. Asgarî Miktarın Altında Olmaması 8 C. Sabit Olması 12 D. Şirket Malvarlığının Esasını Oluşturması 13 E. Ortakların Paylarının Tespitinde Belirleyici Olması 13 F. Paylara Bölünmesi Zorunluluğu 14 3. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI I. Kavram 14 II. Esas Sermayenin Azaltılmasına İlişkin Hukukî Düzenlemeler 16 A Türk Hukukunda Yer Alan Düzenlemeler 16 B. İsviçre Hukukunda Yer Alan Düzenlemeler 16 C. Alman Hukukunda Yer Alan Düzenlemeler 17 D. Avrupa Birliği Hukukunda Yer Alan Düzenlemeler 18 III. Esas Sermayenin Azaltılması Sebepleri 18 A. Genel Olarak 18 B. Sermayenin Gerçek İhtiyacın Üzerinde Olması 19 C. Bilanço Açığının Giderilmesi 20 D. Sermayenin İtfası (Amortizasyon) 21 E. Anonim Şirketten Çıkma veya Çıkarılma 23 F. Anonim Şirketin Bölünmesi 26 G. Vergi Ödemekten Kaçınmak 32 IV. Sermayenin Azaltılması Türleri 36 A.Olağan Esas Sermaye Azaltımı 36 B.Basitleştirilmiş Esas Sermaye Azaltımı 37 C. Sermayenin Azaltılması ve Eşzamanlı Olarak Yeniden Artırılması 37 D. Sınırlı Esnek Sermaye Sisteminde Sermayenin Azaltılması 38 V. Esas Sermayenin Azaltılması Sayılmayan İşlemler 38 A. Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesi 38 B. Pay Sahiplerinin Şirketten Çıkarılması (Iskat) 45 C. Yedek Akçelerin Çözülmesi 48 D. Katılma İntifa Senedi Karşılığı Sermayenin Esas Sermayeye Dönüştürülmesi 50 E. İntifa Senetlerinin Ortadan Kaldırılması veya Sayısının Azaltılması 50 F. Hisse Senetlerinin İptali 51 İKİNCİ BOLUM OLAĞAN ESAS SERMAYE AZALTIMI § 4. OLAĞAN ESAS SERMAYE AZALTIMI KAVRAMI § 5. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI YÖNTEMLERİ 54 I. Payların İtibarî Değerinin Düşürülmesi 54 II. Pay Sayısının Azaltılması 57 A. Payların Birleştirilmesi 57 B. Payların Yok Edilmesi (İtfa) 59 § 6. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI İŞLEMLERİ I. Rapor Hazırlanması 60 A. Genel Olarak 60 B. Raporun Amacı 64 C. Raporun Şekli ve İçeriği 64 D. Raporun Hazırlanması Zamanı 65 II. Sanayi ve Ticaret Bakanlığının İzni 66 III .Genel Kurul Kararı 66 A. Genel Olarak 66 B. Genel Kurul Toplantısına Davet 67 C. Genel Kurul Toplantı Nisabı 68 D. Genel Kurul Karar Nisabı 71 E. Genel Kurul Kararının İçeriği 74 1. Genel Olarak 74 2. Sermaye Azaltmanın Amacı ve Türü 75 3. Sermaye Azaltma Yöntemi 75 4. Azaltılan Sermaye Miktarı 75 5. Azaltılan Sermayenin Kullanımı 76 F. İmtiyazlı Pay Sahipleri Genel (Özel) Kurulu Kararı 76 IV. Alacaklılara Çağrı 81 A. Amacı 81 B. Şekli 82 C. İçeriği 83 V. Alacakların Ödenmesi veya Temin Olunması 84 A. Alacakların Bildirilmesi 84 B. Alacakların Ödenmesi 85 C. Alacakların Teminat Altına Alınması 86 IV. Sermaye Azaltma Kararının Yerine Getirilmesi 89 A. Belgelerin Tasdik Ettirilmesi 90 B. Esas Sözleşme Değişikliğinin Tescili 92 C. Esas Sözleşme Değişikliğinin İlanı 96 D. Esas Sermayenin Bölünme Amacıyla Azaltımı Halinde Azaltılan Kısmın Bölünme Suretiyle Ortaya Çıkan Şirkete Aktarılması ...98 E. Esas Sermayenin Pay Sahiplerine İade Amacıyla Azaltılması Halinde Azaltılan Kısmın Pay Sahiplerine İadesi 98 F. Kayıt Kazancı ve Kullanılması 100 G. Azaltılan Paylan Temsil Eden Hisse Senetlerinin İmhası 101 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DİĞER SERMAYE AZALTIM TÜRLERİ 7. BASİTLEŞTİRİLMİŞ SERMAYE AZALTIMI 103 I. Basitleştirilmiş Sermaye Azaltımı Kavramı 103 II. Basitleştirilmiş Sermaye Azaltımına İlişkin Şartlar 105 A. Sermaye Kaybı Niteliğinde Bilanço Açığının Bulunması 105 B. Şirketin Borca Batık Olmaması 108 III. Basitleştirilmiş Esas Sermaye Azaltım İşlemleri 111 A. Bilirkişi Raporunun Hazırlanması 111 B. Genel Kurul Kararı 114 C. Azaltılan Miktarın Bilanço Açığından Fazla Olmaması Zorunluluğu 116 D. Esas Sermayenin Asgari Sermaye Miktarının Altına İndirilememesi 116 E. Payların İtibari Değerinin TDK Asgari Sınırın Altına İndirilememesi 117 F. Alacaklıların Korunmasına İlişkin Özel Hükümlerin Uygulanmaması 118 G. Basitleştirilmiş Esas Sermaye Azaltımı Kararının Uygulanması 119 8. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI VE EŞ ZAMANLI OLARAK YENİDEN ARTIRILMASI 120 I. Kavram 120 II. Esas Sermayenin Azaltılması ve Eş zamanlı Olarak Artırılabilmesinin Şartlan 122 A. Şirketin Mali Yapısının Bozulmuş Olması veya Güçlendirilmek İstenmesi 122 B. Azaltma ve Artırma Kararının Aynı Genel Kurulda Alınması 123 C. Sermayenin Aynı Miktarda Artırılması Zorunluluğu 123 D. Genel Kurul Kararı 125 E. Esas Sözleşme Değişikliğine İhtiyaç Bulunmaması 128 III. Azaltma ve Eş zamanlı Artırma Kararının Uygulanması 129 A. Genel Olarak 129 B. Sermaye Azaltma Kararının Uygulanması 130 1. Payların Sayısının Azaltılması 130 a. Payların Birleştirilmesi 130 b. Payların Yok Edilmesi (İtfa) 131 2. Payların İtibari Değerinin Azaltılması 131 C. Sermaye Artırma İşlemleri 132 1. Pay Sahipleri Tarafından Ek Ödeme Yapılması 133 2. Yeni Pay Çıkarılması 135 3. Tahvil Sahiplerinin Haklarının Sermayeye Dönüşmesi 1 137 IV. Esas Sermayenin Azaltmayla Eş zamanlı Artırılmasının Sonuçlan 138 A. Ortakların Ortaklıktan Doğan Haklarının Sona Ermesi 138 B. Ortakların Yeni Pay Alma Hakkı 139 9. SINIRLI ESNEK SERMAYE SİSTEMİNDE SERMAYENİN AZALTILMASI 141 I. Sınırlı Esnek Sermaye Sistemi 141 II. Amacı 142 III. Özellikleri 143 IV. Sermayenin Azaltılması 145 A. Genel Olarak 145 B. Alacaklıların Korunması 146 1. Sınırlı Esnek Sermaye Sisteminin Kabulü Sırasında Alacaklıların Korunması 146 2. Sermayenin Azaltılması Sırasında Alacaklıların Korunması 147 3. Sermayenin Azaltılmasından Sonra Alacaklıların Korunması 148 C. Anonim Şirketin Kendi Paylarını İktisap Etmesi ile İlişkisi 149 V. Değerlendirme 150 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM ESAS SERMAYENİN AZALTILMASININ ETKİLERİ, AZALTMA İŞLEMLERİNİN GEÇERSİZLİĞİ VE AZALTMA İŞLEMLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUK § 10. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASININ ETKİLERİ 153 I. Esas Sermayenin Azaltılmasının Şirket İçi Etkileri 1 153 A. Pay Sahiplerine Etkisi 153 B. İmtiyazlı Pay Sahiplerine Etkisi 154 C. Oy Hakkından Yoksun Pay Sahiplerine Etkisi 157 II. Esas Sermayenin Azaltılmasının Şirketle İlişkide Bulunan Diğer Kişilere Etkisi 159 A. İntifa Hakkı Sahiplerine Etkisi 159 B. Şirket Alacaklılarına Etkisi 161 §11. ESAS SERMAYE AZALTMA İŞLEMLERİNİN GEÇERSİZLİĞİ 162 I. Genel Kurul Kararı Öncesi Yapılması Gereken İşlemlerin Yapılmaması 162 A. Sermaye Azaltma İşlemleri Öncesi Hazırlanması Gereken Raporun Bulunmaması 162 B. Sanayi ve Ticaret Bakanlığından Alınması Gereken İznin Alınmaması 163 II. Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü 163 A. Yokluk (Schein- Nichtbeschluss) 164 B. Butlan (Nichtigkeit) 166 C. İptal Edilebilirlik (Anfechtbarkeit) 171 D. Askıda Hükümsüzlük (Schvvebende Unwirksamkeit) 175 III. Genel Kurul Kararından Sonraki İşlemlerde Eksiklik Bulunması 179 A. İmtiyazlı Paysahipleri Genel Kurul Kararına İlişkin Eksiklikler 179 B. Alacaklılara Çağrının Gerektiği gibi Yapılmaması 180 C. Alacakların Ödenmemesi veya Teminat Altına Alınmaması ..180 IV. Genel Kurul Kararının Yerine Getirilmemesi veya Getirilememesi 181 A. Genel Kurul Kararının Yerine Getirilmemesi 181 B. Kararın Yerine Getirilememesi 182 V. Sermayenin Azaltılması İşlemlerinin Eşit İşlem İlkesine Aykırılığı 184 A. Genel Olarak Anonim Şirketler Hukukunda Eşit İşlem İlkesi 184 B. Eşit İşlem İlkesinin Esas Sermaye Azaltım İşlemlerine Yansıması 186 1. Payların Sayısının Azaltılması ve Eşit İşlem İlkesi 187 a. Payların Birleştirilmesi ve Eşit İşlem İlkesi 187 b. Payların Bir Kısmının İtfası ve Eşit İşlem İlkesi 188 2. Payın İtibari Değerinin İndirilmesi İşlemlerinde Eşit İşlem İlkesi 188 C. Eşit İşlem İlkesinin Sermaye Azaltmayla Eşzamanlı Artırma İşlemlerine Yansıması 190 § 12. ESAS SERMAYENİN AZALTILMASI İŞLEMLERİNDEN DOĞAN SORUMLULUK 193 I. Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu 193 II. Denetçilerin Sorumluluğu 197 III. Sorumluluk Davasında Usul Hukukuna İlişkin Özellikler 200 A. Yetkili ve Görevli Mahkeme 200 B. Zamanaşımı 200 DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 201 XUI