Vedat Kitapçılık
Kargo Gönderim Saatleri;
Hafta İçi Saat 16:00 'ya kadar
Cumartesi Saat 11:00 'e kadar
Kartlarına Taksit
Seçeneklerimiz Vardır!
Banka Hesap Bilgilerimiz
Destek
HATTI
0212
240 12 54
240 12 58
Favori
Listenizde
Ürün Yok!
Sepetinizde
Ürün Yok!
Yeni Çıkan Yayınlar:      Ağustos (45)      Temmuz (110)      Haziran (84)      Mayıs (171)

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Açısından Satış Hukukunda Ayıptan Doğan Sorumluluk ve Sözleşmesel Garanti Taahhütleri

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Açısından Satış Hukukunda Ayıptan Doğan Sorumluluk ve Sözleşmesel Garanti Taahhütleri



Sayfa Sayısı
:  
262
Kitap Ölçüleri
:  
16x23 cm
Basım Yılı
:  
2012
ISBN NO
:  
978-605-5373-96-2

0,00 TL

Bu ürün şu anda stoklarımızda yok!
Yazarın diğer ürünlerine gözatmanızı tavsiye ederiz...











§ 1. GİRİŞ Satış konusu malm sözleşmeye uygunluğu, alıcı açısından büyük bir önem taşımaktadır. Alıcı satış sözleşmesiyle sadece malı teslim almayı değil, malın tahsis edeceği amaca uygunluğunu da gözetmektedir. Satış konusunun aksaklıklar içermesi, alıcının istediği amaca ulaşmasında bir engel teşkil edecektir. Bu şekilde aksaklıkların bulunması genel olarak sözleşmenin kötü ifa edildiği anlamına gelecektir. Böyle bir durumda, alıcının alışveriş menfa¬ati doğrudan etkilenmektedir. Dolayısıyla aksaklıkların meydana gelme rizikosu kanun koyucu tarafından özel olarak teminat altına alınmak istenilmiştir: İşte satış konusunun, kanunun belirlediği şartlarla, sözleş¬meye aykırı olarak belli özellikleri taşımaması ayıp olarak nitelendirilmiş ve satıcının bunlardan doğan kusursuz bir sorumluluğunun bulunduğu kabul edilmiştir. Bunun yanında sözleşme serbestisi çerçevesinde, satıcı veya satış sözleşmesi tarafı olmayan bir üçüncü kişi (çoğunlukla üretici), aksaklık¬ların meydana gelme rizikosunu ayrı bir sözleşmesel garanti taahhüdü ile teminat altına almak isteyebilir. İşbu taahhütler, çoğunlukla ayıptan doğan sorumluluk hükümleri ile korunan menfaatler kapsamındaki rizikolarla ilgilidir. Bununla beraber, sözleşmesel garanti taahhütleri ile teminat altına alınabilecek rizikoların kapsamının daha geniş olduğu da belirtilmelidir. Çalışmamız, üç bölümden oluşmakta ve yukarıda belirtilen konuları ayrıntıları ile ele almaktadır. İlk bölümde (§ 2) taşınır satışında ayıptan doğan sorumluluğun maddi-şeklî şartları ve buna bağlı olarak kullanıla¬bilecek seçimlik haklar incelenecektir. Ayrıca alıcının seçimlik haklarını kullanmasının yanı sıra söz konusu olacak tazminat hakkı ele alınacaktır. Son olarak ayıptan doğan sorumluluğun verdiği hakların üreticinin ürün sorumluluğu kapsamında doğacak tazminat hakkıyla karşılaştırması ya¬pılacaktır. İkinci bölümde (§ 3) satıcının ve üreticinin verdiği sözleşmesel garanti taahhütleri değerlendirilecektir. Bu taahhütlere uygulanacak hü¬kümler ve bunlardan doğacak haklar ayrıntılarıyla ele alınacaktır. Ayrıca garanti taahhütlerinin ayıptan doğan sorumluluk üzerindeki etkisine iliş¬kin açıklamalarda da bulunulacaktır. Üçüncü bölümde (§ 4) ise Türk Hukukunda tüketici mevzuatı kap¬samında yer alan \\\"Garanti Belgesi\\\" düzenlemesi, AT hukukuyla karşılaş¬tırmalı olarak değerlendirilecektir. Çalışma konumuz, Türk Borçlar Kanunu1 (\\\"TBK\\\"), Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun2 (\\\"TKHK\\\") ve Türk Ticaret Kanunu3 (\\\"TTK\\\") kapsamında mevcut hüküm farklılıkları ve ayrıntılar ele alına¬rak incelenecektir4. Nitekim sözleşme taraflarının sıfat farklılıklarına göre uygulanacak hükümler değişmektedir. Dolayısıyla uyuşmazlık hakkında doğrudan incelemeye geçilmeden önce tarafların sıfatları ve işlem türü belirlenmeli, buna göre hangi hükümlerin uygulanacağı tespit edilmeli¬dir. Şöyle ki ortada bir tarafı tüketicinin diğer tarafı meslek olarak bu işi yapan satıcının (müteşebbis) bulunduğu ve bu şekilde tüketici sözleşmesi5 teşkil eden bir işlem söz konusu olduğunda TKHK\\\′da yer alan özel hükümler öncelikle uygulanacaktır6. Bunların haricinde TKHK\\\′da konu için düzenleme bulunma¬dığı hâllerde TKHK m. 30\\\′un göndermesiyle TBK hükümleri uygulanacaktır. Eğer tarafların her ikisi de tacir ve yapılan işlem her iki taraf bakımından da ticari nitelikte bir iş7 ise, bir \\\"tacirler arası ticari satış\\\" söz konusu olacaktır8. Bu durumda TBK hükümleri ve yeri geldiğinde farklı düzenlemeler içeren TTK m. 23 hükmü uygulama alanı bulacaktır9. Çalışmamız içinde, ticari satış tabiri özel olarak sadece \\\"tacirler arasında ticari satışlar\\\" için kullanı¬lacaktır. Tüketici satışları ve ticari satışların haricinde kalan satış türü olan adi satışlarda ise, doğrudan TBK hükümleri uygulanacak¬tır. Adi satışların diğer iki işlem türüne göre daha az sıklıkla söz konusu olabileceği düşünülebilir. Bir tacirin bir esnaf işletme¬siyle yaptığı satış sözleşmesi10, iki tüketicinin kendi aralarında kurdukları satış sözleşmesi, iki tacirin ticari işletmeleriyle ilgili olmaksızın11 aralarında kurdukları satış sözleşmesi12 bakımın¬dan hep adi satışlara uygulanacak hükümler tatbik edilecektir. Kadir Berk Kapancı 2002 yılında Özel Saintjoseph Fransız Lisesinden, 2006 yılında Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesinden, 2009 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Hukuku Yüksek Lisans programın¬dan mezun oldu. Hâlen Galatasaray Üniversitesi Özel Hukuk Doktora programında doktora tez çalışmalarını sürdürmekte ve 2007 yılından bu yana İstanbul Bilgi Üniversitesi Medeni Hukuk Anabilim dalında araştır¬ma görevlisi olarak çalışmaktadır. ONSOZ Bu çalışmanın esasını, Temmuz 2009da İstanbul Bilgi Üniversitesi′nde Prof. Dr. Yeşim M. Atamer, Doç. Dr. Burak Özen ve Yard. Doç. Dr. Kerem Cem Sanlı önünde savunulup oybirliği ile başa¬rılı bulunan yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Çalışmalar geçen zaman içinde sürdürülmüş ve 6098 Sayılı Kanun′un kabulüyle beraber getirilen değişiklikler kapsamında tez yeniden kaleme alınmıştır. Bu çalışmanın yapılmasında tüm emeği geçenlere teşekkür etmeyi bir borç bilirim: Öncelikle, danışmanım olarak tezimin konu seçiminden planlanma¬sına her aşamasında özgün değerlendirmeleri ve öngörüleri ile bana yol gösteren değerli hocam Prof. Dr. Yeşim M. Atamer′e çok teşekkür ederim. Hocamın sistemli çalışmaya, özellikle karşılaştırmalı araştırma metoduna verdiği önem ve beni bu yönde sürekli yönlendirmesi, çalışmanın meyda¬na gelmesi ve zenginleşmesinde dikkate değer bir yere sahiptir. Tezimin gerek yazım aşamasında, gerekse de geliştirilmesi ve yayın için yeniden kaleme alınıp uyarlanmasında bana her türlü fikrî yardım ve içten desteklerini esirgemeyen değerli hocalarım Prof. Dr. Rona Serozan ve Doç. Dr. Burak Özene de özel olarak teşekkürlerimi sunarım. Akademik süreçte bana yol gösteren diğer tüm kürsü hocalarıma, özellikle çalışmamı yayın için hazırlamam konusunda beni sürekli teşvik eden sayın hocam Doç. Dr. M. Murat İnceoğlu′na ve tezimin jüri üyeli¬ğini de yapmak suretiyle beni onurlandıran sayın hocam Yard. Doç. Dr. Kerem Cem Sanlı′ya teşekkür ederim. Bunun yanında Almanca kaynaklardan yararlanmamda bütün yoğun temposu içinde kıymetli zamanını cömertçe vakfeden yakın dostum Betül Baykal Shaik′e; düşündüklerimi yazıya geçirmeden her fırsatta fikirlerini aldığım ve yabancı kaynaklara erişmemde her türlü desteği gösteren Gök¬türk Uyan′a; tezimin şekillendirilmesi, tashihlerinin yapılmasında büyük bir dikkat ve özenle bana yardım eden Cüneyt Süzel′e; tez sürecinde beni hiç yalnız bırakmayan ve yardımda bulunan tüm arkadaşlarıma, özellikle ihtiyacım olduğunda her türlü motivasyon desteğini hiçbir zaman esir¬gemeyen değerli oda arkadaşlarım Alişan Çapan ve Bürgehan Emrağ′a; sürekli yanımda olup sabır içinde sevgileriyle bana ilham veren aileme, özellikle değerli anneanneme, içtenlikle teşekkürlerimi sunarım. Kadir Berk Kapancı İstanbul, 2012 İÇİNDEKİLER : ÖNSÖZ..................................................................................................................VII İÇİNDEKİLER..................................................................................................... IX KISALTMALAR.............................................................................................XVII § 1. GİRİŞ...................................................................................................................1 § 2. AYIPTAN DOĞAN SORUMLULUK DÜZENİ...................................5 I. Ayıptan Doğan Sorumluluk Hakkında Genel Açıklama ............5 II. Maddi Şartlar .........................................................................................7 A. Satış Konusunun Teslim Edilmesi .............................................7 B. Bir Ayıbın Varlığı .........................................................................10 1. Genel Olarak ..........................................................................10 2. Lüzumlu Niteliklerin Eksikliği .........................................12 3. Nitelik Vaatlerinden Sapma.................................................14 4. Ayıp Kavramı Bakımından Yapılan Diğer Ayrımlar...................................................................................16 C. Ayıbın Hasarın Geçişinden Önce Var Olması.......................19 D. Ayıbın Bilinmemesi .....................................................................21 E. Ayıptan Doğan Sorumluluğu Sınırlayan Bir Anlaşmanın Olmaması .............................................................. 23 III. Şeklî Şartlar ......................................................................................... 30 A. Genel Olarak................................................................................. 30 B. Gözden Geçirme ve Bildirim Külfeti...................................... 34 1. Gözden Geçirme Külfeti .................................................... 34 2. Bildirim Külfeti .....................................................................37 IV. Alıcının Seçimlik Hakları .................................................................42 A. Genel Olarak..................................................................................42 B. Aynen İfaya Yönelik Olan Seçimlik Haklar .......................... 46 1. Değiştirme.............................................................................. 46 2. Onarım.................................................................................... 49 C. Yenilik Doğurucu Seçimlik Haklar .........................................51 1. Sözleşmeden Dönme ............................................................51 a. Genel Olarak ...................................................................51 b. Alıcının Borçları ............................................................ 54 c. Satıcının Borçları ...........................................................55 2. Bedel İndirimi....................................................................... 56 V. Seçimlik Haklarla Birlikte Talep Edilebilecek Tazminat ..........58 VI. Seçimlik Hakların Kullanılmasının Sınırlandırılması ............. 63 A. Genel Olarak ................................................................................ 63 B. Tüm Seçimlik Hakların Sınırlandırılması: Sadece Bedel İndirimi Hakkının Kullanılabileceği Hâller ............ 63 C. Dönme Hakkının Sınırlandırılması ........................................65 1. Orantılılık İlkesi Çerçevesinde Sınırlama ......................65 2. Dönme Hakkının Sadece Satış Konusunun Bir Bölümü için Kullanılabileceği Hâller...............................67 D. Bedel İndirimi Hakkının Sınırlandırılması.......................... 68 VII. Özel Olarak: Tüketici Hukukunda Ayıptan Doğan Sorumlulukta Seçimlik Hakların Kullanılmasında Müteselsil Sorumluluk Esası ........................................................... 69 A. Genel olarak.................................................................................. 69 B. TKHK m. 4’te Yer Alan Müteselsil Sorumluluk Düzenlemesinin Hukuki Temeli ve “Doğrudan Talep Hakkı” Kavramıyla İlişkisi..........................................................73 C. Eleştiri ........................................................................................... 77 Zamanaşımı..........................................................................................79 IX. Alıcının sürekli defi hakkı ................................................................85 X. Ayıbın Neden Olduğu Zararlardan Üreticinin Sorumluluğu ....................................................................................... 86 A. Üreticinin Sorumluluğu Hakkında Genel Açıklama ......... 86 B. Üreticinin Sorumluluğu ile Ayıptan Doğan Sorumluluğun Karşılaştırılması ...............................................89 1. Sorumluluk Temelleri Bakımından...................................89 2. Ayıp ve Hata Kavramları Bakımından .............................91 3. Tazminatın İşlevi ve Niteliği Bakımından ......................93 4. Tazminatın Kapsamı ve Talepte Bulunacak Kişi Bakımından ........................................................................... 96 § 3. SÖZLEŞMESEL GARANTİ TAAHHÜTLERİ................................. 97 I. Garanti Taahhüdünün Anlamı........................................................ 97 II. Garanti Taahhüdünün Tarafları .................................................. 103 A. Satıcı ile Alıcı Arasında............................................................ 103 1. Ayıptan Doğan Sorumluluk Rejimini Değiştiren Kayıtlar Hakkında Genel Açıklama .............................. 103 2. Ayıptan Doğan Sorumluluk Rejiminin Sınırlandırılması veya Ortadan Kaldırılması .............. 104 3. Ayıptan Doğan Sorumluluk Rejiminin Tekrar Edilmesi veya Genişletilmesi........................................... 108 a. Genel Olarak................................................................. 108 b. Bağımsız Olmayan Teminat Taahhüdü ve Hükümleri .....................................................................110 c. Bağımsız Garanti Sözleşmesi ve Hükümleri .........114 d. Ayıptan Doğan Sorumluluk Rejimi Kapsamında Nitelik Vaadi, Bağımsız Olmayan Teminat Taahhüdü ve Bağımsız Garanti Sözleşmesi Arasındaki Farklar..................124 4. Yalnızca Yasal Süreleri Değiştiren Kayıtların Nitelendirilmesi.................................................................. 129 a. Genel Olarak................................................................. 129 b. Gözden Geçirme ve Bildirim Sürelerini Değiştiren Kayıtlar...................................................... 130 c. Zamanaşımı Sürelerini Değiştiren Kayıtlar ......... 132 d. Tarafların “Garanti Süresi” Adı Altında Niteliğini Belirtmeksizin Bir Süre Belirlemelerinin Etkisi................................................ 133 B. Üretici ile Alıcı Arasında.......................................................... 138 1. Genel Açıklama................................................................... 138 2. Garanti Sözleşmesi ............................................................ 139 a. Hükümleri .................................................................... 139 b. Satıcının İşlevi ............................................................. 143 aa. Kurulma Aşamasında.......................................... 143 aaa. Genel Durum................................................. 143 bbb. Özel Bir Durum............................................. 147 bb. Sözleşmenin İfası Aşamasında........................... 149 C. Üreticinin ve Satıcının Ayrı Garanti Taahhüdünde Bulunduğu Durumlar............................................................... 150 III. Garanti Taahhüdünün İçeriği ve İfası.......................................... 152 A. Genel Olarak .............................................................................. 152 B. Zararın Aynen Karşılanması .................................................. 155 1. Malın Onarılması, Değiştirilmesi veya Parçasının Değiştirilmesi ..................................................................... 155 2. Değiştirme veya Onarımdan Sonra Malın Yeniden Arızalanması ....................................................... 159 3. İfa Yeri ve Zamanı .............................................................. 160 4. Başlıca İfa Engelleri ve Sonuçları ................................... 162 a. Kötü İfa .......................................................................... 162 b. İmkânsızlık ................................................................... 163 c. Borçlu Temerrüdü........................................................ 163 d. Alacaklı Temerrüdü .................................................... 164 C. Zararın Nakden Karşılanması ............................................... 1. Para Borcu ............................................................................ 165 2. İfa Yeri ve Zamanı .............................................................. 166 3. Başlıca İfa Engelleri ve Sonuçları ................................... 167 a. Borçlu Temerrüdü ....................................................... 167 b. Alacaklı Temerrüdü .................................................... 168 IV. Sözleşmesel Garanti Taahhütlerine İlişkin Taleplerin Sınırlandırılması............................................................................... 168 V. Garanti Süresi ve Zamanaşımı .......................................................171 A. Genel Açıklama ..........................................................................171 1. Farklı Süre Kavramları.......................................................171 2. Garanti Süresinin Anlamı ................................................ 173 B. Satıcının Garanti Taahhütleri Bakımından Garanti Süresi ve Zamanaşımı................................................................175 1. Bağımsız Olmayan Teminat Taahhüdü Bakımından Garanti Süresi ve Zamanaşımı.................175 2. Bağımsız Garanti Sözleşmesi Bakımından Garanti Süresi ve Zamanaşımı..........................................178 C. Üreticinin Garanti Taahhütleri Bakımından Garanti Süresi ve Zamanaşımı .............................................................. 180 VI. Malın Devri Hâlinde Garanti Taahhüdünden Doğan Hakkın Durumu ..............................................................................181 A. Genel Olarak ...............................................................................181 B. Ayrı Bir Belgede Somutlaşan Taahhütler Bakımından: Garanti Belgesi, Garanti Kartı ve Benzerleri .................................................................................... 185 VII. Ayıptan Doğan Sorumluluk Hükümleriyle Olan İlişkisi ....... 186 A. Genel Olarak .............................................................................. 186 B. Satıcının Verdiği Garanti Taahhütleri Bakımından ......... 187 1. Bağımsız Olmayan Teminat Taahhüdünün Etkisi .... 187 2. Bağımsız Garanti Sözleşmesinin Etkisi......................... 190 C. Üreticinin Verdiği Garanti Taahhüdü Bakımından...........191 § 4. TKHK m. 13 KAPSAMINDA GARANTİ BELGESİ, HUKUKİ NİTELİĞİ VE HÜKÜMLERİ ........................................... 195 I. Örnek Alınması Gereken Düzenleme: Tüketici Satışlarına İlişkin 1999 Tarihli AT Yönergesi .......................... 195 A. Genel Olarak............................................................................... 195 B. Yönerge Kapsamında “Garanti”............................................. 197 1. Genel Olarak........................................................................ 197 2. Hükümleri ...........................................................................200 a. Tarafları ve İçeriği.......................................................200 b. Ayıptan Doğan Sorumluluk Hükümleriyle İlişkisi .............................................................................204 c. Garanti Taahhüdünün İçeriğinin ve Kapsamının Açık olarak Belirtilmesi .....................205 d. Taahhüdün Yazılı Olarak veya Muhafaza Edilebilir Bir İletişim Aracı Vasıtasıyla Tüketiciye Sunulması ................................................206 e. Garanti Taahhüdünün Geçerliliği ve İleri Sürülebilmesi ...............................................................206 C. Bazı Üye Ülkelerin Yönerge Kapsamında Öngördükleri Düzenlemelerin Karşılaştırılması...............207 1. Alman Hukuku ...................................................................207 2. İngiliz Hukuku....................................................................208 3. Fransız Hukuku...................................................................209 II. Türk Hukuku’ndaki Mevcut Düzenleme ................................... 210 A. Genel Olarak .............................................................................. 210 B. Zorunlu Garanti Belgesi .......................................................... 212 1. Hukuki Niteliği .................................................................. 212 2. Üretici ve Satıcının Yükümlülükleri .............................. 215 a. Üreticinin Yükümlülükleri........................................ 215 aa. Satış Sözleşmesinin Kurulması Öncesinde ... 215 bb. Satış Sözleşmesi Kurulduktan Sonra ................217 b. Satıcının Yükümlülükleri .......................................... 218 aa. Satış Sözleşmesinin Kurulması Öncesinde.... 218 bb. Satış Sözleşmesi Kurulduktan Sonra................ 218 3. Zorunlu Garanti Belgesinin Sağladığı Haklar............. 219 4. Garanti Süresi ve Zamanaşımı ........................................222 5. Ayıptan Doğan Sorumluluk Hükümleriyle Olan İlişkisi ...................................................................................223 6. Üreticinin Sorumluluğu ile İlişkisi ................................225 C. İhtiyari Garanti Belgesi ...........................................................226 1. Hukuki Niteliği ..................................................................226 2. İçeriği ve Uygulanacak Hükümler .................................226 § 5. SONUÇ.......................................................................................................... 229 KAYNAKÇA....................................................................................................... 237